Μoβ αποχρώσεις για τον μύθο της Κάλλας

Ιούνιος 1979: η τέφρα της Μαρίας Κάλλας φτάνει στο αεροδρόμιο του Ελληνικού και σύμφωνα με την επιθυμία της αναμένεται να σκορπιστεί στον Σαρωνικό. Οι παρευρισκόμενοι επίσημοι πάνω στην πυραυλάκατο του Πολεμικού Ναυτικού βιώνουν τελικά μία παράξενη εμπειρία. Η τέφρα λόγω του δυνατού αέρα που φυσάει κόντρα πέφτει πάνω στον υπουργό Πολιτισμού Δημήτρη Νιάνια. Αποσπάσματα από αυτό το τεκμήριο, 44 χρόνια μετά, πήραν καλλιτεχνική μορφή ως τμήμα του έργου «Immortality»: της εγκατάστασης, δηλαδή, των Μαλβίνας Παναγιωτίδη και Αλέξη Φιδετζή στην είσοδο της Λυρικής Σκηνής, στο πλαίσιο της έκθεσης «UNBOXING CALLAS».

Η εγκατάσταση αποτελείται από μία επιδαπέδια, μεγάλων διαστάσεων εκτύπωση που απαθανατίζει το στιγμιότυπο της ρίψης της στάχτης της Κάλλας στο Αιγαίο, τρία σχέδια, απεικονίσεις λεπτομερειών από τις τρεις προτομές της σοπράνο που βρίσκονται στην Αθήνα καθώς και τη μονοχρωματική μωβ γλυπτική σύνθεση κέρινων χεριών που αναφέρεται σε ελαφρώς μακάβριες ιστορίες που αγγίζουν τα όρια της συνωμοσίας και αφορούν την κατάληξη του σώματος της σπουδαίας σοπράνο.

Οι καλλιτέχνες του «Immortality» εκμαίευσαν από τον αρχείο της συλλογής Μαρίας Κάλλας του συλλέκτη Δημήτρη Πυρομάλλη δύο ιδιαίτερες ιστορίες που αφορούν τη σορό σώμα της σοπράνο. Στην πρώτη περίπτωση, η τέφρα της Κάλλας φέρεται να θάφτηκε στα θεμέλια του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Σύμφωνα με τη δεύτερη εκδοχή η σορός της δεν αποτεφρώθηκε πλήρως και ό,τι απέμεινε από την ελλιπή αυτή καύση κατέληξε στην ιδιοκτησία ενός ιταλού συλλέκτη.

Η συγκεκριμένη απόχρωση του μωβ, εξηγεί η Μαλβίνα Παναγιωτίδη αποτελεί μια πένθιμη απόχρωση που μας θυμίζει τον εκκλησιαστικό διάκοσμο της Μεγάλης Εβδομάδας. «Είναι λοιπόν και χρώμα που μιλάει για τη σχέση της Κάλλας με την Ελλάδα καθώς αναφέρεται σε ένα είδος θεσμικού, μάλλον τυπικού πένθους που στην εκκλησιαστική του έκφανση αναμένει την ανάσταση ενώ από την άλλη, την κρατική, δρομολογεί τη μετάλλαξη του ατόμου σε μύθο και σε εθνικό σύμβολο».

* Η έκθεση «UNBOXING CALLAS: Μια αρχειακή εξερεύνηση στη συλλογή Πυρομάλλη και το αρχείο της ΕΛΣ» σε επιμέλεια Βασίλη Ζηδιανάκη, αίθριο του 2ου ορόφου της Εθνικής Βιβλιοθήκης και Φουαγέ της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ έως τις 10 Ιανουαρίου 2024