Δεν άφησε τίποτα

Υπάρχουν δύο τρόποι για να προσεγγίσεις τα γεγονότα του 2008: να περιοριστείς σε όσα έγιναν στους δρόμους ή να ανιχνεύσεις το αποτύπωμα που άφησαν. Ομως αποτύπωμα δεν υπάρχει. Γιατί αν εκείνες οι μέρες σηματοδοτούσαν κάτι περισσότερο, τότε θα παρακολουθούσαμε μία διαρκή συνέχεια στην ταραγμένη δεκαετία της κρίσης.

Ασφαλώς και τότε είδαμε στην εθνική μας σκηνή γεγονότα πρωτοφανούς έντασης, συχνά δε και βίας, όμως τίποτα από αυτά δεν παρέπεμπε στην εξέγερση μίας γενιάς που έβλεπε τα όνειρά της να γκρεμίζονται. Αλλωστε το 2008 βρισκόμασταν σε μία εποχή που αρκετοί, ακόμα, έδεναν τα σκυλιά τους με λουκάνικα. Δεν επρόκειτο, δηλαδή, για την αντίδραση μίας γενιάς που ασφυκτιούσε, αλλά για το ξέσπασμα της οργής απέναντι στην άγρια δολοφονία ενός παιδιού. Οι καταστροφές και το πλιάτσικο δεν συνιστούσαν πολιτική δήλωση, ούτε συνέθεσαν ρεύμα αμφισβήτησης.

Τότε κάποιοι μίλησαν για τον «ελληνικό Μάη του ’68». Υπερβολικό. Ο γαλλικός Μάης τροφοδότησε πολιτικά και κοινωνικά ρεύματα, άνοιξε και κάποιους νέους δρόμους στην πολιτική σκέψη. Ο ελληνικός Δεκέμβρης ήταν μία ειδική, ξεχωριστή συνθήκη, περιορισμένη στον τόπο και στον χρόνο που έλαβαν χώρα τα γεγονότα. Αν το δεις στεγνά και εντελώς κυνικά, η οργή για τη δολοφονία μετουσιώθηκε σε πράξεις βίας από ομάδες αντιεξουσιαστών που βρήκαν πολιτική κάλυψη από όσους μίλησαν για «κοινωνικό φαινόμενο» και «εξέγερση της νεολαίας». Και από ένα σημείο και μετά, η κάθοδος στο κέντρο της Αθήνας για βιαιοπραγίες και πλιάτσικο έγινε κάτι σαν trend που ξεσήκωνε ακόμα και τα παιδιά των βορείων προαστίων – ξέρω περίπτωση πλουσιόπαιδου που κατέβηκε στην Αθήνα συνοδευόμενο από σωματοφύλακα. Και γιατί να μην κατέβει; Από τη στιγμή που η Αστυνομία απλώς παρακολουθούσε και κατέγραφε, δεν σου κόστιζε τίποτα να σπάσεις μια βιτρίνα.

Στις εκλογές του 2015 κάποιοι υποψήφιοι του ΣΥΡΙΖΑ παρέθεταν στο βιογραφικό τους «συμμετοχή στην εξέγερση του 2008». Μπορεί για κάποιους να ήταν η ευκαιρία για αγωνιστικά ένσημα. Αλλοι να βρήκαν τον τρόπο για να βουτήξουν κανένα ηχοσύστημα. Οι πολλοί, όμως, βγήκαν στους δρόμους για το αυτονόητο, να καταγγείλουν τη δολοφονία. Το ίδιο, άλλωστε, θα συνέβαινε και τώρα. Δεν εξεγέρθηκε η νεολαία, δεν διεκδίκησε κάτι. Διαμαρτυρήθηκε.