Χωρίς κομματικά δεσμά

Στο μυαλό όλων, για καλό ή για κακό, η παρουσία του Ανδρέα Λοβέρδου έχει ταυτιστεί με το ΠΑΣΟΚ. Οχι μόνο με το κραταιό κόμμα των δεκαετιών του ’80 και του ’90, αλλά και με εκείνο που συγκυβέρνησε με τον ιστορικό του αντίπαλο για να κρατήσει τη χώρα όρθια, φτάνοντας ένα βήμα πριν από την έξοδο από τη Βουλή. Κι όμως, αυτή η γνώριμη «πράσινη» φιγούρα δεν προσμετράται στα πασοκικά στελέχη εδώ και κάποιους μήνες: ένα ζεστό μεσημέρι του Ιουλίου, ο κούριερ έφευγε με τη σφραγισμένη επιστολή προς τα κεντρικά γραφεία στη Χαριλάου Τρικούπη, την ίδια ώρα που η συνεργάτις του ξεκινούσε την ενημέρωση των συντακτών. Δεν μάθαμε ποτέ τι ήταν αυτό που παρακίνησε τον Λοβέρδο να κάνει αυτή την επιλογή – η επιστολή δεν δημοσιοποιήθηκε ποτέ, όμως το διαζύγιο προκάλεσε ανακούφιση και από τις δύο πλευρές. Ηταν παραπάνω από βέβαιο όμως πως οι διαφορές του με την ηγεσία του κόμματός του είχαν φτάσει στο απροχώρητο.

Η εποχή της κρίσης ήταν εκείνη που καθόρισε την πορεία του Λοβέρδου: ποτέ δεν δήλωσε πως μετανιώνει για τη συνεργασία με τη ΝΔ, για τις επώδυνες, μνημονιακές αποφάσεις που κλήθηκε να πάρει, αλλά και να εφαρμόσει ως υπουργός Υγείας. Η εμπειρία εκείνων των χρόνων καθόρισε και τις προσωπικές σχέσεις του με στελέχη της ΝΔ, όπως η στενή φιλία που τον συνδέει με τον Αδωνη Γεωργιάδη, η οποία έχει αξιοποιηθεί στο παρελθόν από αντιπάλους του με στόχο να «υποδείξουν» τα επόμενα πολιτικά του βήματα. Ακόμα και σήμερα δηλώνει περήφανος για την προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ εκείνη την περίοδο, η οποία (σε αυτού του είδους την πασοκική ανάγνωση) κράτησε όρθια τη χώρα. Παράλληλα, όμως, η περασμένη δεκαετία καθόρισε και τη στάση του απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ, όχι μόνο για την κριτική που του άσκησε ως αξιωματική αντιπολίτευση καβάλα στο αντιμνημονιακό κύμα, ειδικά για την υπόθεση των οροθετικών γυναικών. Στο βιβλίο που έγραψε για τη δικαστική περιπέτεια της Novartis, από την οποία ήταν ο τελευταίος που ξεμπέρδεψε, εξομολογήθηκε πως σκέφτηκε να δείρει τον Αλέξη Τσίπρα για τους χειρισμούς της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, με τις απολογίες των δέκα πολιτικών προσώπων και τις αιχμές που αφήνονταν από υπουργικά στελέχη, πριν αποφανθεί η Δικαιοσύνη, για την εμπλοκή τους στην υπόθεση.

Αυτούς τους ψηφοφόρους έχει επιλέξει να κερδίσει έκτοτε, αυτούς που δεν ξεχνούν τα πεπραγμένα της «πρώτη φορά Αριστεράς», κερδίζοντας μια θέση στην πιο κεντρώα πτέρυγα του ΠΑΣΟΚ, με προσωπικές απόψεις σε ζητήματα άμυνας και εξωτερικής πολιτικής που ενίοτε έμοιαζαν πιο αυστηρές από εκείνες του κόμματός του. Σε αυτήν την αντι-ΣΥΡΙΖΑ συνθήκη βάσισε όχι μόνο την κοινοβουλευτική του παρουσία, αλλά και τις καμπάνιες που έκανε στις δύο εσωκομματικές εκλογές στις οποίες συμμετείχε: μια τον Ιούνιο του 2015, με αντίπαλο τη Φώφη Γεννηματά, και μια τον Δεκέμβριο του 2021, απέναντι στον Νίκο Ανδρουλάκη.

Η σχέση του με τους δύο προέδρους του ΠΑΣΟΚ πριν από τον σημερινό (με τον οποίο οι σχέσεις του έχουν ψυχρανθεί εντελώς μετά την αποχώρηση) δεν ήταν ανέφελη. Επί Ευάγγελου Βενιζέλου, τον Δεκέμβριο του 2012, διεγράφη από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ μετά την ανακοίνωση δημιουργίας ενός νέου κόμματος, του ΡΙΚΣΣΥ. Τον Απρίλιο του 2013 η δική του Συμφωνία για τη Νέα Ελλάδα ήταν ένα από τα κόμματα που συμμετείχαν στον συνασπισμό της Ελιάς, του σχήματος με το οποίο το ΠΑΣΟΚ κατέβηκε στις ευρωεκλογές, εκλέγοντας και τον μετέπειτα αντίπαλό του. Εκτοτε, Λοβέρδος και Βενιζέλος αποκατέστησαν τη σχέση τους, με τον πρώην υπουργό να στηρίζει τον Βενιζέλο μετά το «κόψιμό» του από τη Φώφη Γεννηματά από το ψηφοδέλτιο Επικρατείας του 2019. Τη βραδιά εκείνων των εκλογών, εν αναμονή του αποτελέσματος, ο Λοβέρδος έφτασε πιο κοντά από ποτέ στο να αναλάβει τα ηνία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας – η Γεννηματά τον είχε ενημερώσει σχετικά για την περίπτωση που το αποτέλεσμα δεν είχε θετικό ισοζύγιο σε σχέση με αυτό του Σεπτεμβρίου του 2015.

Οι πολιτικές συγκρούσεις του με την πρώην πρόεδρο, η οποία «έβαλε πλάτη» καθ’ όλη την κοινοβουλευτική διαδικασία για τη Novartis, επί της ουσίας ξεκίνησαν μετά το 2019, ενόψει της εσωκομματικής εκλογής του 2021 – τότε ο Λοβέρδος είχε αποφασίσει να διεκδικήσει την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ εκ νέου, μετά την πρώτη προσπάθειά του τον Ιούνιο του 2015. Με δύο πράγματα διαφωνούσε ο Λοβέρδος: με την επωνυμία Κίνημα Αλλαγής, που σκέπαζε το brand ΠΑΣΟΚ, και με τη σκληρή στάση που είχε επιλέξει να κρατάει η Γεννηματά απέναντι στην κυβέρνηση της ΝΔ. Η πρώτη επιθυμία έγινε, τελικά, πραγματικότητα, όμως η επαναφορά του «πράσινου ήλιου» δεν ήταν αρκετή για να τον κρατήσει στο ΠΑΣΟΚ. Μέχρι και σήμερα λέει πως δικαιώθηκε για την επιλογή του, βασίζοντας την ανάλυσή του στην αργή άνοδο του κόμματος και στην, κατά τον ίδιο, ασάφεια των θέσεων Ανδρουλάκη. Κυρίως, για την πιθανότητα συνεργασίας με κάποιο από τα κομμάτια του ΣΥΡΙΖΑ, που στη δική του ανάγνωση ενισχύεται αντί να κοπάζει.

Τη Δευτέρα, μπροστά στο σύνθημα «Εμπρός!», ο Λοβέρδος δήλωσε ελεύθερος από τα δεσμά της κομματικής πειθαρχίας και «κεντρώος μεταρρυθμιστής». Εβαλε στον δημόσιο διάλογο μια ατζέντα επτά σημείων που, όντως, δύσκολα θα περνούσαν ως βασικές θέσεις του ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα, περιέγραψε τις επιλογές του: ίδρυση κόμματος, συνεργασία με τη ΝΔ ή σχηματισμός κίνησης που θα ξεκινήσει οργανωμένα συνομιλίες με το Μέγαρο Μαξίμου για την κάθοδο στις ευρωεκλογές. «Εμπρός» για πού, λοιπόν; Τα ντραμς, πάντως, μάλλον αποσύρονται για την ώρα.