Μπορεί να νικήσει τον Τραμπ;

^«Ανέκαθεν με υποτιμούσαν» διαβεβαίωσε πρόσφατα η Νίκι Χέιλι, στη διάρκεια μιας προεκλογικής της συγκέντρωσης στο Ανκενι της Αϊόβα, της Πολιτείας που θα ανοίξει, στις 15 Ιανουαρίου 2024, τον κύκλο των προκριματικών εκλογών για την ανάδειξη του ρεπουμπλικανού υποψηφίου (ή της υποψηφίας…) στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές που θα διεξαχθούν τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. «Είναι καιρός να παραδεχθώ πως υποτίμησα τη Νίκι Χέιλι» έγραψε λίγο-πολύ ταυτόχρονα στους «New York Times» ο γνωστός αρθρογράφος Ρος Ντάουθατ. Ο τίτλος της στήλης του τα έλεγε όλα, κι ας μην έκλεινε με κάποια βεβαιότητα αλλά με ένα ερωτηματικό: «Μπορεί η Νίκι Χέιλι να νικήσει τον Ντόναλντ Τραμπ;».

H 51χρονη Νίκι Χέιλι, πρώην κυβερνήτης της Νότιας Καλιφόρνιας (εξελέγη το 2011, επανεξελέγη το 2014) και πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ επί προεδρίας Τραμπ, από τον Ιανουάριο του 2017 έως τον Δεκέμβριο του 2018, ήταν η πρώτη Ρεπουμπλικανή που ανακοίνωσε, στις 15 Φεβρουαρίου, την υποψηφιότητά της για το κομματικό προεδρικό χρίσμα. «Αν έχετε βαρεθεί να χάνετε, εμπιστευτείτε μια νέα γενιά» είχε διακηρύξει σε εκείνη την παρθενική προεκλογική της εμφάνιση, στο Τσάρλεστον της Νότιας Καρολίνας, τασσόμενη υπέρ της «υποχρεωτικής διενέργειας τεστ διανοητικής επάρκειας για τους πολιτικούς άνω των 75 χρόνων» – ο Τζο Μπάιντεν και ο Ντόναλντ Τραμπ θα είναι 82 και 78 χρόνων αντίστοιχα όταν στηθούν ξανά προεδρικές κάλπες στις ΗΠΑ. Παίρνοντας θέση κατά «της ηττοπάθειας και του σοσιαλισμού», η Νίκι Χέιλι είχε επιμείνει τότε στην καταγωγή και την προσωπική της ιστορία, τα παιδικά της χρόνια στη μικρή πόλη Μπάμπεργκ της Νότιας Καρολίνας ως «περήφανη κόρη ινδών μεταναστών. Ούτε μαύρη ούτε λευκή. Ημουν διαφορετική». Είχε διαβεβαιώσει παράλληλα πως «η Αμερική δεν είναι μια ρατσιστική χώρα», κάνοντας πολλούς να αναρωτιούνται αν αυτή η σύνθεση ανάμεσα στη διαφορετικότητα και τον πατριωτισμό μπορούσε να αποδειχθεί ελκυστική για τους ρεπουμπλικανούς ψηφοφόρους.

«Οταν ξεκίνησε την προεκλογική της εκστρατεία», σχολιάζει ο Ρος Ντάουθατ, «φαινόταν παγιδευμένη ανάμεσα σε δύο εμπόδια: υπερβολικά πισωγυρισμένη στον προ-του-Τραμπ συντηρητισμό ώστε να κονταροχτυπηθεί με αξιώσεις με τον Ρον ΝτεΣάντις για την ηγεσία ενός τραμποποιημένου κόμματος, αλλά και υπερβολικά μπλεγμένη με τον Τραμπ, μετά τη θητεία της επί προεδρίας του, ώστε να προσφέρει το νέο ξεκίνημα που θα αναζητούσαν οι αντιτραμπικοί Ρεπουμπλικανοί. Αν θέλατε κάποιον να επιτεθεί κατά μέτωπο στον Τραμπ και να το απολαμβάνει, ο Κρις Κρίστι ήταν μάλλον ο άνθρωπός σας. Αν θέλατε κάποιον με προ-τραμπικές ρεπουμπλικανικές πολιτικές, αλλά χωρίς πολλές αποσκευές από την εποχή του Τραμπ, ο Τιμ Σκοτ έδειχνε το πιο φρέσκο πρόσωπο. Αλλά τώρα ο Σκοτ έχει εγκαταλείψει την κούρσα, ο Κρίστι έχει μια μέτρια εκλογική πελατεία στο Νιου Χαμσάιρ και όχι πολλά άλλα, και η Χέιλι έχει την ευκαιρία της. Ερχεται δεύτερη στις δημοσκοπήσεις στο Νιου Χαμσάιρ, ισοβαθμεί με τον ΝτεΣάντις στην πιο πρόσφατη δημοσκόπηση του Des Moines Register για την Αϊόβα και προηγείται του Τζο Μπάιντεν με διαφορά μεγαλύτερη από εκείνες και του ΝτεΣάντις και του Τραμπ στις εθνικές δημοσκοπήσεις. Μεγάλοι δωρητές φτερουγίζουν προς το μέρος της, και υπάρχει ένα αναδυόμενο μιντιακό αφήγημα για το πώς η Χέιλι διαψεύδει την προεκλογική θεωρία του ΝτεΣάντις και δείχνει ότι μπορείς να ακμάσεις ως Ρεπουμπλικανός χωρίς να παραδοθείς στον τραμπισμό».

Το βέβαιο είναι πως ο Ρον ΝτεΣάντις, ο κυβερνήτης της Φλόριντα, κάηκε στην προσπάθειά του να γίνει τραμπικότερος του Τραμπ, χωρίς να διαθέτει το χάρισμά του. Οσο για τη Νίκι Χέιλι, εκείνη προσπαθεί, όπως και τόσοι άλλοι, να τετραγωνίσει τον ρεπουμπλικανικό κύκλο, να διαχωρίσει δηλαδή τη θέση της από τον πρώην ρεπουμπλικανό πρόεδρο, χωρίς να αποξενώσει τη βάση του. Μετά την εισβολή της 6ης Ιανουαρίου 2021 στο Καπιτώλιο, η Χέιλι είχε δηλώσει πως ο Τραμπ είχε «χάσει κάθε μορφή πολιτικής βιωσιμότητας» – απορρίπτοντας ωστόσο την ιδέα μιας παραπομπής του σε δίκη με το ερώτημα της καθαίρεσης. «Ο Ντόναλντ Τραμπ υπήρξε ο σωστός πρόεδρος τη σωστή στιγμή. Καλώς ή κακώς όμως, τον ακολουθεί το χάος. Σε έναν κόσμο που καίγεται, δεν μπορούμε να καθόμαστε πάνω στο χάος» συνέχισε πρόσφατα την ίδια προσπάθεια.

Μπορεί πράγματι να τον νικήσει ή πρόκειται για ευσεβείς πόθους; Προς το παρόν, ισχύουν και τα δύο, η Χέιλι είναι κάτι σαν τη γάτα του Σρέντιγκερ. Οι περισσότεροι αναλυτές συμφώνησαν πως έλαμψε στα φθινοπωρινά ντιμπέιτ των ρεπουμπλικανών υποψηφίων, ο Τραμπ όμως δεν καταδέχθηκε καν να συμμετάσχει σε αυτά. Στην Αϊόβα, οι δημοσκοπήσεις της δίνουν επί του παρόντος 16% – όσο και στον ΝτεΣάντις – έναντι 43% υπέρ του Τραμπ, στο Νιου Χαμσάιρ, που ακολουθεί στα primaries στις 23 Ιανουαρίου, συγκεντρώνει ένα 19% έναντι 46% υπέρ του Τραμπ. Και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως αν ο ΝτεΣάντις αποχωρούσε, πολλοί ψηφοφόροι του θα μετακινούνταν στον Τραμπ, όχι σε εκείνη. Γεγονός όμως είναι ότι η Νίκι Χέιλι έχει επί του παρόντος αυτό που λέμε momentum – και τη στήριξη όλων και περισσότερων από τους μεγάλους δωρητές του κόμματος. O Ρος Ντάουθατ αφιέρωσε τη μισή στήλη του σε ένα περίπλοκο σενάριο για το πώς μπορεί να καταλήξει εκείνη υποψήφια των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία. Δεν έγραφε μέσα λέξη για τις θυελλώδεις δικαστικές περιπέτειες του Τραμπ – η σωτηρία δεν πρόκειται να έρθει από εκεί, αυτό πια έχει καταστεί κάτι περισσότερο από σαφές.