Διαδικτυακό ραντεβού με τους ηγέτες του G20

Για πρώτη φορά μετά την εισβολή στην Ουκρανία, ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα συνομιλήσει με δυτικούς ηγέτες, έστω και μέσω τηλεδιάσκεψης. Θα συμβεί αύριο στη διαδικτυακή σύνοδο κορυφής του G20 που διοργανώνει η Ινδία και ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι. Με τον τρόπο αυτό η χώρα τιμά το επικείμενο τέλος της θητείας της ως εκ περιτροπής προέδρου του G20 δίνοντας τη σκυτάλη στη Βραζιλία του Λούλα. Δεν πρόκειται για σημείο καμπής, αλλά η συμβολική σημασία της διαδικτυακής παρουσίας του Πούτιν είναι τεράστια και αφήνει το Κίεβο με κομμένη την ανάσα, γράφει η «Repubblica».

Η παρουσία του Πούτιν, που ανακοινώθηκε από τη ρωσική κρατική τηλεόραση, δεν διαψεύστηκε από τους διοργανωτές. Οι ηγέτες των ευρωπαϊκών χωρών του G20 – Ιταλία, Γαλλία και Γερμανία – έχουν ήδη κάνει γνωστό ότι «δεν θα αλλάξουν τα σχέδιά τους» και ως εκ τούτου θα συμμετέχουν, όπως και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που μόλις συνάντησε τον ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Κίεβο.

Δεν προσκλήθηκε ο Ζελένσκι

Ομως ο Ζελένσκι δεν προσκλήθηκε στη σύνοδο κορυφής, όπου θα συζητηθεί και το θέμα της Ουκρανίας, όπως δεν είχε προσκληθεί στο προηγούμενο G20 στις αρχές Σεπτεμβρίου στο Νέο Δελχί. Ούτε ο κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ ούτε ο Πούτιν συμμετείχαν, μετά την εντολή σύλληψης που εκδόθηκε τον Μάρτιο από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τον ρώσο πρόεδρο. Αλλά το αποτέλεσμα ήταν ένα τελικό ανακοινωθέν, υπογεγραμμένο και από Κινέζους και Ρώσους, το οποίο περιόρισε τις προσδοκίες του Κιέβου. Ανέφερε ότι «όλα τα κράτη πρέπει να απέχουν από απειλές ή χρήση βίας» εναντίον «της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας ή πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους», αλλά δεν καταδίκασε τη Ρωσία για την επίθεση.

Το διεθνές κλίμα έδειχνε να αλλάζει και το Κίεβο το αντιλήφθηκε αμέσως. Στην προηγούμενη σύνοδο κορυφής του Μπαλί, πέρυσι τον Νοέμβριο, ο Ζελένσκι ήταν ένας από τους πρωταγωνιστές – είχε μάλιστα απειλήσει ότι δεν θα συμμετείχε αν ήταν παρών ο Πούτιν. Τότε ο ουκρανός πρόεδρος παρουσίασε την ειρηνευτική πρόταση δέκα σημείων που έκτοτε αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής του Κιέβου για έξοδο από τον πόλεμο. Ο ακρογωνιαίος λίθος είναι ότι η Μόσχα, η επιτιθέμενη χώρα, δεν θα γίνει δεκτή στις διαπραγματεύσεις. Θα μπορούσε μόνο να επικυρώσει τη συμφωνία που υπέγραψε η Ουκρανία με τον υπόλοιπο κόσμο. Ποια θα ήταν αυτή; Η νίκη του Κιέβου στο πεδίο, που θα επιτευχθεί χάρη στη στρατιωτική και οικονομική βοήθεια των εταίρων του, οδηγώντας τους Ρώσους πίσω στα σύνορα του 1991 και απελευθερώνοντας τα κατεχόμενα εδάφη και την Κριμαία.

Αυτό το πολύ φιλόδοξο ειρηνευτικό σχέδιο, το οποίο βρίσκεται ακόμη επίσημα στο τραπέζι σήμερα, πέρασε αλώβητο στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 3 Φεβρουαρίου, επέζησε στην Κοπεγχάγη στις 25 Ιουνίου και παρουσιάστηκε με επιτυχία στις αρχές Αυγούστου στην Τζέντα. Τότε ο άνεμος άλλαξε.

Ενας εξαντλητικός πόλεμος διεξάγεται στα χαρακώματα χωρίς νικητές ή ηττημένους, η κρίση στη Μέση Ανατολή, η προεκλογική περίοδος στις ΗΠΑ… Στην τελευταία δημόσια συζήτηση της Φόρμουλας Ειρήνης του Ζελένσκι, στις 28 Οκτωβρίου στη Μάλτα, τα πράγματα δεν πήγαν καλά. Στις ομάδες εργασίας που ασχολούνται με τα επιμέρους κεφάλαια του σχεδίου, εμπεδώνεται ο σκεπτικισμός: «Κάποια σημεία είναι βολικά για όλους – εξηγούν πηγές που συμμετέχουν στις συζητήσεις – όπως η ανταλλαγή κρατουμένων και η επιστροφή παιδιών. Πώς όμως μπορεί να αναγκαστεί η Ρωσία να υπογράψει ότι εγκαταλείπει την Κριμαία;». Για την ουκρανική προεδρία η μείωση της διεθνούς συναίνεσης γύρω από το σχέδιό της αποτελεί ένα πολύ σκληρό πλήγμα. Θα φανεί και πόσο μεγάλο θα είναι αύριο, από την αποδοχή στην ομιλία του Βλαντίμιρ Πούτιν.