Κύμα τουρκικής ξενοφοβίας με εκατοντάδες χιλιάδες απελάσεις

Στην Τουρκία, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ζουν σήμερα 1,13 εκατομμύρια αλλοδαποί οι οποίοι διαθέτουν άδεια παραμονής, αριθμός μικρότερος κατά 225.000 σε σύγκριση με τις αρχές του έτους. Την ίδια στιγμή, ο αριθμός όσων δικαιούνται διεθνούς προστασίας φτάνει τις 287.000, μειωμένος επίσης κατά 20.000, ενώ στη χώρα υπάρχουν και 3,25 εκατομμύρια πρόσφυγες από τη Συρία – για τους οποίους προβλέπεται ειδικό καθεστώς – έχοντας μειωθεί κατά μισό εκατομμύριο μέσα στον τελευταίο ενάμιση χρόνο.

Οι παραπάνω αριθμοί συνάδουν με αυτό που διαπιστώνουν και περιγράφουν αρκετά διεθνή ΜΜΕ. Με το γεγονός, δηλαδή, ότι στη γειτονική μας χώρα καταγράφεται ένα κύμα ξενοφοβίας στην κοινωνία και μια προφανής «σκλήρυνση» της νομοθεσίας που διέπει τους αλλοδαπούς, τους μετανάστες και τους πρόσφυγες. «Η οικονομική κρίση και οι ξενοφοβικές τάσεις αρκετών ΜΜΕ και πολιτικών κομμάτων», σημειώνει η ισπανική «El Pais», «κυρίως στις τάξεις εκείνων που ανήκουν στην αντιπολίτευση ή έχουν σχέση μαζί της, έχουν πυροδοτήσει τις αντιμεταναστευτικές διαθέσεις στην Τουρκία».

Δεν πρόκειται, βεβαίως, για κάτι καινοφανές. Οπως θα θυμούνται πολλοί, στην πορεία προς τις βουλευτικές και προεδρικές εκλογές του περασμένου Μαΐου, οι υποψήφιοι για την προεδρία και οι βασικοί πολιτικοί σχηματισμοί – το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), το αντιπολιτευόμενο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), όπως και το σύνολο των ακροδεξιών και εθνικιστικών κομμάτων – είχαν επιδοθεί σε ένα κρεσέντο επιθέσεων κατά των αλλοδαπών. Επιθέσεις τις οποίες συνόδευαν, μάλιστα, με δεσμεύσεις περί μαζικών απελάσεών τους στην περίπτωση που επικρατούσαν.

«Εχουμε νέους ανθρώπους οι οποίοι είναι άνεργοι, όμως την ίδια στιγμή υπάρχουν 3,6 εκατομμύρια Σύροι. Θα στείλουμε όλους τους Σύρους πίσω στη χώρα τους το αργότερο μέσα στα επόμενα δύο χρόνια» είχε πει χαρακτηριστικά ο τότε ηγέτης του CHP και διεκδικητής της προεδρίας Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Από την πλευρά του, ο Ταγίπ Ερντογάν περηφανεύτηκε ότι μόνο το 2022 η κυβέρνησή του είχε καταφέρει να οδηγήσει πίσω στη Συρία περίπου 500.000 ανθρώπους, υποσχόμενος παράλληλα ότι ο ρυθμός του επαναπατρισμού θα αυξηθεί και η παροχή ασύλου θα γίνει πιο δύσκολη.

Τα σημάδια είχαν αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους πολύ πριν από τις εκλογές, όμως, στο φόντο της εντεινόμενης οικονομικής κρίσης, της υποτίμησης της λίρας, του πληθωρισμού και της ανεργίας. Για του λόγου το αληθές, ήδη από το 2021 οι δημοσκοπήσεις έδειχναν πως πάνω από τα δύο τρίτα των Τούρκων θεωρούσαν πως οι «σύροι πρόσφυγες βλάπτουν την οικονομία», όπως και ότι «διαταράσσουν την κοινωνική ειρήνη και τα ήθη, εμπλεκόμενοι με βία, ληστείες, λαθραία και πορνεία». Τον περασμένο Φεβρουάριο δε, αμέσως μετά τους καταστροφικούς σεισμούς, οι 9 στους 10 τάσσονταν υπέρ της επιστροφής των Σύρων στη χώρα τους.

Σε αυτό το φόντο, από τα μέσα Ιουνίου μέχρι σήμερα έχουν συλληφθεί 112.000 αλλοδαποί χωρίς άδεια παραμονής, με τις 48.000 να έχουν ήδη απελαθεί. Την ίδια στιγμή, τα 28 κέντρα στα οποία κρατούνται όσοι είναι υπό απέλαση – όλα έχουν κατασκευαστεί ή ανακαινιστεί με χρήματα της ΕΕ – έχουν μετατραπεί κυριολεκτικά σε φυλακές, με τις συνθήκες να είναι χειρότερες ακόμη και από αυτές που αντιμετωπίζουν όσοι έχουν καταδικαστεί για ποινικά εγκλήματα. «Χάρη στους εξαντλητικούς νόμους μας για τη μετανάστευση – κι αυτά είναι πράγματι καλά νέα – 120.531 αλλοδαποί των οποίων είχε λήξει η βίζα ή η άδεια παραμονής έχουν φύγει από τη χώρα, γνωρίζοντας ότι διαφορετικά θα τους συλλαμβάναμε» είπε στις αρχές Οκτωβρίου ο υπουργός Εσωτερικών Αλί Γερλίκαγια, ο οποίος έχει αναλάβει τη βρώμικη δουλειά σε αυτόν τον τομέα.

Φαίνεται, μάλιστα, ότι το «πογκρόμ» θα συνεχιστεί και θα ενταθεί, για δύο κυρίως λόγους. Ο ένας είναι οι δημοτικές εκλογές του ερχόμενου Μαρτίου, με τη μάχη να αναμένεται σκληρή ανάμεσα σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση, ειδικά στους τρεις μεγάλους δήμους – Κωνσταντινούπολη, Αγκυρα και Σμύρνη – που ελέγχονται από το CHP. Οσο για τον δεύτερο, έχει να κάνει με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στη Γάζα, που απειλεί την Τουρκία με ένα νέο κύμα προσφύγων, τους οποίους μοιάζει να μη θέλει κανείς. Συμπεριλαμβανομένου του Ερντογάν, παρά την προσπάθειά του να εμφανιστεί ως ο προστάτης των Παλαιστινίων.