Τετράωρες συνομιλίες με φόντο την Ταϊβάν

Ο Τζο Μπάιντεν και ο Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να έχουν ειλικρινείς συνομιλίες για την Ταϊβάν κατά τη σημερινή τους συνάντηση στο Σαν Φρανσίσκο σε μια ανανεωμένη προσπάθεια σταθεροποίησης των δεσμών μεταξύ των δύο ισχυρών δυνάμεων. Εναν χρόνο μετά την πρώτη τους συνάντηση ως πρόεδροι – στη σύνοδο κορυφής της G20 στο Μπαλί της Ινδονησίας – ο Μπάιντεν και ο Σι θα αναβιώσουν τις προσπάθειες να σταματήσουν την απότομη διολίσθηση των σχέσεων, οι οποίες βρίσκονται στη χειρότερη φάση τους εδώ και τέσσερις δεκαετίες. Η προσπάθειά τους πριν από έναν χρόνο εκτροχιάστηκε όταν ένα ύποπτο κινεζικό κατασκοπευτικό μπαλόνι πέταξε πάνω από τις ΗΠΑ τον Φεβρουάριο.

Τους τελευταίους μήνες, οι πλευρές ξεκίνησαν εκ νέου τις επαφές σε ανώτατο επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων μιας επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν στο Πεκίνο και ενός ταξιδιού στην Ουάσιγκτον από τον υπουργό Εξωτερικών Γουάνγκ Γι. Πάντως, αμερικανοί αξιωματούχοι τόνισαν στους «Financial Times» ότι η σύνοδος κορυφής δεν θα οδηγήσει σε μεγάλες συμφωνίες, ιδιαίτερα καθώς η ένταση παραμένει υψηλή σχετικά με την Ταϊβάν, στην οποία θα διεξαχθούν προεδρικές εκλογές τον Ιανουάριο. «Οι στόχοι είναι η διαχείριση του ανταγωνισμού, η αποτροπή του κινδύνου σύγκρουσης και η διασφάλιση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας», έθεσε το πλαίσιο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. Πρόσθεσε ότι ο συνδυασμός εκλογών στην Ταϊβάν και στις ΗΠΑ το επόμενο έτος σημαίνει ότι το 2024 θα μπορούσε να είναι «ανώμαλο» για τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με το Πεκίνο, ενισχύοντας την ανάγκη για επικοινωνία σε ανώτατο επίπεδο.

Η πολιτική της μιας Κίνας

Ο αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Μπάιντεν θα επαναβεβαιώσει την πολιτική της «μιας Κίνας» – στην οποία οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν το Πεκίνο ως τη μοναδική κυβέρνηση της Κίνας η οποία διεκδικεί την κυριαρχία της στην Ταϊβάν – ενώ θα καταστήσει σαφές στον Σι ότι η κινεζική πολιτική παρέμβαση στις εκλογές της Ταϊβάν «θα προκαλούσε εξαιρετικά έντονες ανησυχίες».

Ο Ρικ Γουότερς, ο οποίος μέχρι τον Αύγουστο ήταν ο ανώτατος αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών για την Κίνα, είπε ότι και οι δύο ηγέτες θέλουν να αποτρέψουν μια περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων «με το χαμηλότερο δυνατό κόστος». «Το ερώτημα είναι πόσο μπορούν πραγματικά να σταθεροποιήσουν τις σχέσεις δεδομένων των διαφωνιών σε θέματα όπως η Ταϊβάν, η τεχνολογική πολιτική και άλλες πτυχές μιας θεμελιωδώς ανταγωνιστικής σχέσης», ανέφερε. Οπως έγινε γνωστό, μετά τη συνάντησή τους οι δύο ηγέτες δεν θα εκδώσουν κοινή δήλωση, καθώς οι δύο πλευρές παραμένουν πολύ μακριά σε θεμελιώδη ζητήματα.

Ειλικρινείς συνομιλίες

Στην τετράωρη συζήτησή τους, Μπάιντεν και Σι θα αναφερθούν σε θέματα όπως οι ανησυχίες των ΗΠΑ για την κινεζική στρατιωτική δραστηριότητα στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και η οργή της Κίνας για τους ελέγχους των εξαγωγών που έχουν σχεδιαστεί ώστε να εμποδίσουν τον κινεζικό στρατό να αποκτήσει αμερικανική τεχνολογία. Αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ότι θα γίνει προσπάθεια για σύναψη συμφωνίας για το άνοιγμα εκ νέου στρατιωτικών διαύλων επικοινωνίας που έκλεισε η Κίνα μετά την επίσκεψη της τότε προέδρου της Βουλής των ΗΠΑ, Νάνσι Πελόζι, στην Ταϊβάν πέρυσι. Η Ουάσιγκτον θέλει επίσης το Πεκίνο να πατάξει τις εξαγωγές συστατικών για το φάρμακο φαιντανύλη, το οποίο ευθύνεται για επιδημία εθισμού στις ΗΠΑ. Η Κίνα επιδιώκει έναν διευρυμένο διάλογο για την τεχνητή νοημοσύνη και για να συμπεριλάβει άλλες τεχνολογίες με την ελπίδα ότι η εμπλοκή θα καθυστερήσει περαιτέρω περιορισμούς των ΗΠΑ, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις προετοιμασίες.

Ο Βίκτορ Γκάο, πρώην διπλωμάτης της Κίνας, λέει ότι ο Σι ήθελε να διασφαλίσει ότι οι ΗΠΑ είναι ειλικρινείς στην πολιτική της μιας Κίνας έπειτα από επισκέψεις υψηλόβαθμων αμερικανών αξιωματούχων στην Ταϊβάν και πωλήσεις όπλων στο νησί. Πάντως, σε άλλο ένα σημάδι της ψυχρής σχέσης που υπάρχουν ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, οι δύο ηγέτες δεν σχεδιάζουν να δειπνήσουν μαζί μετά τη συνάντησή τους. Ο Σι θα παραστεί σε δείπνο με στελέχη αμερικανικών επιχειρήσεων, που το Πεκίνο ελπίζει ότι θα αμβλύνει τις ανησυχίες για επενδύσεις στην Κίνα.