Αξίζουν συγχαρητήρια στον γ.γ. του ΟΗΕ

Ως πρώην διεθνής δημόσιος λειτουργός κι από την εμπειρία της συνεργασίας μου με προηγούμενους γενικούς γραμματείς του ΟΗΕ, έχω συχνά επικρίνει τον τωρινό γ.γ. Αντόνιο Γκουτέρες για την υπερβολικά προσεκτική του στάση και τη μη λήψη γενναίων αποφάσεων προς υπεράσπιση των αρχών του ΟΗΕ. Σε σχέση όμως με τα συμβαίνοντα στη Μέση Ανατολή, βγάζω το καπέλο στον κ. Γκουτέρες για τη δήλωση που έκανε στο Συμβούλιο Ασφαλείας στις 24 Οκτώβρη, κατά σύμπτωση ημέρα ίδρυσης του ΟΗΕ το 1945.

Ο γ.γ. καταδίκασε σαφώς την πρόσφατη απάνθρωπη επίθεση της Χαμάς κατά ισραηλινών αμάχων στο Νότιο Ισραήλ, είπε όμως ότι αυτό δεν συνέβη στο κενό, αναφερόμενος στην πολύχρονη κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών από το Ισραήλ. Και πάλι είπε ότι αυτό δεν δικαιολογεί την επίθεση της Χαμάς, αλλά επεσήμανε ότι ούτε η επίθεση της Χαμάς δικαιολογεί τη συλλογική τιμωρία των κατοίκων της Γάζας από το Ισραήλ.

Η αντικειμενική αυτή δήλωση του γενικού γραμματέα προφανώς υπέσκαψε την επικοινωνιακή καμπάνια του Ισραήλ, που θέλει να προβάλλεται ως το μόνο θύμα της υπόθεσης και να έχει πλήρη ελευθερία κινήσεων κατά της Χαμάς και των Παλαιστινίων γενικότερα. Η οργή για το χάλασμα των εντυπώσεων οδήγησε σε ισραηλινό αίτημα παραίτησης του γ.γ. και στην απόφαση να μην επιτραπεί η επίσκεψη στελεχών του ΟΗΕ στην εμπόλεμη περιοχή που το Ισραήλ ελέγχει ως Δύναμη Κατοχής, κατά παράβαση των προβλεπόμενων στη Σύμβαση για τα Προνόμια και τις Ασυλίες των Ηνωμένων Εθνών και τις Συμβάσεις της Γενεύης για το Δίκαιο του Πολέμου.

Οι αντιδράσεις αυτές φέρνουν στο φως τη στάση «υπεράνω του νόμου» που συστηματικά κρατά η κυβέρνηση του Ισραήλ, με την κάλυψη των ΗΠΑ και του βέτο τους στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Η στάση αυτή, όμως, δεν μπορεί να ακυρώσει τη σαφή παγκόσμια συμπάθεια για τον υπό στρατιωτική κατοχή παλαιστινιακό λαό, η οποία εκφράζεται μεταξύ άλλων στις ετήσιες αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ υπέρ των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων, αποφάσεις που παίρνονται με μεγάλη πλειοψηφία και με μόνο το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και μια χούφτα ακόμη χώρες να καταψηφίζουν.

Το άρθρο αυτό δεν στοχεύει στη σε βάθος εξέταση όλων των πτυχών της διαμάχης Ισραηλινών και Παλαιστινίων, αλλά στο να στηρίξει τον γενικό γραμματέα και τους ανθρώπους του ΟΗΕ που πασχίζουν να αποτρέψουν μια τεράστια ανθρώπινη τραγωδία επιμένοντας στην ανάγκη ανθρωπιστικής εκεχειρίας και επανέναρξης της προμήθειας όλων των βασικών αγαθών για τους κατοίκους της Λωρίδας της Γάζας. Μποϊκοτάροντας τον ΟΗΕ, το Ισραήλ γκρεμίζει μια σημαντική γέφυρα για την ειρηνική επίλυση της ισραηλινοπαλαιστινιακής διένεξης και φέρνει την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα σε σημείο έκρηξης. Επιπλέον ρισκάρει περιφερειακή ανάφλεξη με πολλαπλά μέτωπα που ούτε το εντυπωσιακά εξοπλισμένο Ισραήλ μπορεί από μόνο του να αντιμετωπίσει.

Θα ήταν πολύ καλύτερο αν όλη αυτή η ενέργεια διοχετευόταν στην υλοποίηση της προ πολλού συμφωνημένης λύσης των δύο κρατών, Ισραήλ και Παλαιστίνης, που συνυπάρχουν ειρηνικά και ελεύθερα στα αντίστοιχα εδάφη τους. Η Ελλάδα οφείλει να στηρίξει τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ στην προώθηση μιας ειρηνικής διευθέτησης της κρίσης που να εγγυάται το δικαίωμα στην ασφάλεια, την ευημερία και την αξιοπρέπεια και των δύο λαών, Ισραηλινών και Παλαιστινίων.

Ο δρ Γιώργος Κωστάκος είναι εκτελεστικός διευθυντής του FOGGS (Foundation for Global Governance and Sustainability) και πρώην στέλεχος του ΟΗΕ