Για την ανάδειξη της ιστορίας της πόλης

Το ερώτημα για τη συνέχιση ή τη διακοπή των έργων για την πεζοδρόμηση της Βασιλίσσης Ολγας είναι προφανώς ρητορικό και τρέφεται από τη δημοσιογραφική επιθυμία να υπάρχει καπνός ακόμα και αν δεν υπάρχει φωτιά. Για το ευρύ φάσμα της επιστημονικής κοινότητας που ασχολείται από χρόνια με την πόλη, η λεωφόρος Βασιλίσσης Ολγας είναι μέρος της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας και αποτελεί πρόσφορο πεδίο για τον περιορισμό της κυκλοφορίας ΙΧ στο κουρασμένο από τα αυτοκίνητα κέντρο της πόλης. Οι σχετικές μελέτες, πολεοδομικές, κυκλοφοριακές και αρχιτεκτονικές, είχαν αρχίσει ή ολοκληρωθεί γύρω στο 2000, έχουν εγκριθεί και θεσμοθετηθεί, αλλά για λόγους συγκυρίας δεν προχώρησαν, σε αντίθεση με τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου και την Αποστόλου Παύλου που εγκαινιάστηκαν πριν από είκοσι περίπου χρόνια. Οταν άρχισαν τα έργα για αυτή την πεζοδρόμηση, είχαμε ακούσει τα πάνδεινα από τους λάτρεις του ΙΧ και άλλους φανατικούς αρνητές για την απειλούμενη κυκλοφοριακή καταστροφή που θα έφερνε το έργο. Το αποτέλεσμα ήταν ακριβώς αντίστροφο. Τα ίδια περίπου βιώνουμε σήμερα στην Ολγας από αρνητές που δεν θέλουν, δεν γνωρίζουν ή δεν βλέπουν αλλά επιμένουν με φανατισμό. Το θέμα έχει ωστόσο κλείσει εδώ και χρόνια.

Το μόνο που έκανε ο σημερινός δήμαρχος, λειτουργώντας επιτελικά και αποφασιστικά, ήταν η ενεργοποίηση των ώριμων μελετών και η υλοποίηση πραγματικών και όχι φανταστικών έργων προς άμεσο όφελος της πόλης (των κατοίκων ολόκληρης της πόλης, της ταυτότητας και ιστορίας της Αθήνας, της βιώσιμης κινητικότητας και βεβαίως των τουριστών). Και δεν το έκανε μόνος, γιατί δεν μπορούσε, το έκανε μαζί με όλους τους φορείς που έχουν αρμοδιότητα για την πόλη. Με δυο λόγια, σήμερα, ο περιορισμός της κυκλοφορίας ΙΧ στη Βασιλίσσης Ολγας δεν είναι πρόβλημα για τον κυκλοφοριακό σχεδιασμό της πόλης, επειδή ο δρόμος δεν αναλαμβάνει μητροπολιτικό φόρτο, όπως έχουν δείξει διαδοχικές κυκλοφοριακές μελέτες, αλλά μπορεί να ταλαιπωρήσει μέχρι να αυτορυθμιστεί τους κατοίκους του Παγκρατίου και των περιχώρων του που θέλουν να πάνε με ΙΧ αυτοκίνητο στην Πλάκα ή στο ευρύτερο κέντρο της Αθήνας.

Θα θέλαμε να αποτρέψουμε αυτή τη μετακίνηση και γνωρίζουμε ότι υπάρχουν εναλλακτικές που μπορούν να βελτιωθούν με κριτήριο τις πραγματικές κυκλοφοριακές επιπτώσεις. Γνωρίζαμε επιπλέον καλά, γιατί γνωρίζουμε ιστορία, πως η Ολγας είχε «κουκουλώσει» (σε άλλες εποχές) ένα σημαντικό τοπίο της Αθήνας του Αδριανού, που ήταν επιθυμητό να ξανάρθει στο φως και να αποτελέσει μέρος της ανάδειξης της ιστορικής διαστρωμάτωσης της πόλης, μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες. Και αυτές οι επιθυμητές συνθήκες, που θα ενώσουν τον χώρο του Ζαππείου με τον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο του Ολυμπίου Διός και δυνητικά με το Στάδιο και τους χώρους γύρω από την Ακρόπολη, μπορούσαν να προκύψουν μόνο μέσα από τα έργα της πεζοδρόμησης της Βασιλίσσης Ολγας. Ετσι ακριβώς έγινε. Με τα πρώτα έργα βρέθηκαν τα αναμενόμενα αρχαία που προφανώς θα αναδειχθούν γιατί είναι σημαντικά πέρα από κάθε συζήτηση. Και ο δρόμος θα είναι για τους πεζούς, με τα αναγκαία δημόσια μέσα μεταφοράς, προς όφελος όλων των Αθηναίων. Είναι πολύ σημαντικό όσοι τα αρνούνται αυτά να μάθουν πρώτα τι είναι η Αθήνα και ύστερα τι συμβαίνει σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης.

Ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης είναι ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ