Από τον «Θησαυρό των Αηδονιών» στις 40 κλεμμένες αρχαιότητες

Καθώς οι Αρχές των ΗΠΑ συνεχίζουν τις προσπάθειές τους για τον εντοπισμό και την επιστροφή λεηλατημένων πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσής τους, έρχονται στο φως οι «διακλαδώσεις» δικτύων με διακινητές αρχαιοτήτων. Οπως δημοσιεύει το artnet.com, ο εισαγγελέας του Μανχάταν Αλβιν Μπραγκ αποκάλυψε κατηγορίες εναντίον του εμπόρου αρχαιοτήτων της Νέας Υόρκης Μάικλ Γουόρντ (η γκαλερί Ward & Co αναφέρεται μάλιστα ως «προσωρινά κλειστή» και οι τηλεφωνικές κλήσεις στον καταχωρισμένο αριθμό μένουν αναπάντητες). Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Μπραγκ, ο Γουόρντ βοήθησε στη διακίνηση του παράνομου εμπορίου μιας επίχρυσης χάλκινης πλάκας που χρονολογείται μεταξύ του 1ου και του 2ου αιώνα μ.Χ., ενώ καταδικάστηκε για εγκληματική διευκόλυνση τον Σεπτέμβριο.

Τα δικαστικά έγγραφα εναντίον του απαριθμούν 40 αντικείμενα που έχουν κλαπεί από την Ιταλία, την Ελλάδα και την Τουρκία στο παρελθόν, με αναφερόμενες αξίες που κυμαίνονται από 20.000 δολάρια για ένα χάλκινο δεξί χέρι από άγαλμα από την Τουρκία, έως 4 εκατ. δολάρια για μια επίχρυση χάλκινη πλάκα με σάτυρο από την Ιταλία.

Το 1992 ο Γουόρντ είχε διοριστεί από τον τότε αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους στη Συμβουλευτική Επιτροπή Πολιτιστικών Αγαθών των Ηνωμένων Πολιτειών, που είναι υπεύθυνη για την εγχώρια εφαρμογή της Σύμβασης της UNESCO του 1970 σχετικά με τα μέσα απαγόρευσης και πρόληψης της παράνομης εισαγωγής, εξαγωγής και μεταβίβασης της κυριότητας των πολιτιστικών αγαθών. Λίγο καιρό μετά τον διορισμό του τέθηκε υπό έλεγχο εξαιτίας της προσπάθειάς του να πουλήσει τη συλλογή 50 χρυσών κοσμημάτων της μυκηναϊκής περιόδου, γνωστή ως «Θησαυρός των Αηδονιών». Τα αντικείμενα προέρχονταν από λαθρανασκαφές του 1978 στο μυκηναϊκό νεκροταφείο των Αηδονιών κοντά στη Νεμέα.

Επαναπατρισμός

Ο Γουόρντ κατάφερε να αποφύγει την ποινική δίωξη χάρη σε έναν εξωδικαστικό συμβιβασμό τον Δεκέμβριο του 1993, σύμφωνα με τον οποίο η Ελλάδα συμφώνησε να αποσύρει τη μήνυσή της με αντάλλαγμα τη δωρεά των κοσμημάτων στην Εταιρεία για τη Προστασία της Ελληνικής Κληρονομιάς στην Ουάσιγκτον, η οποία ανέλαβε τον επαναπατρισμό τους. Ο «Θησαυρός» εκτέθηκε πρώτα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας και στη συνέχεια επέστρεψε στο «πάτριο έδαφός του», το Μουσείο της Νεμέας.

Σε ό,τι αφορά τις παρούσες καταγγελίες, ο Γουόρντ επιβεβαίωσε πως θα δηλώσει ένοχος στο ακροατήριο για την κατηγορία, «με την υποσχόμενη ποινή της απόλυσης υπό όρους για περίοδο ενός έτους». Οι όροι της είναι ότι θα παραδώσει επιπλέον αρχαιότητες και θα βοηθήσει στην εξάρθρωση του κυκλώματος αρχαιοκαπηλίας με το οποίο είχε συνεργαστεί.