Πρώτα βήματα για συμφωνίες στο ραντεβού της Θεσσαλονίκης

Ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο για διμερή όσο και για διεθνή ζητήματα αποδεικνύουν ότι κρατούν πλέον Ελλάδα και Τουρκία, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να έχει χθες επικοινωνία με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για τις εξελίξεις μετά την επίθεση της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ αλλά και την κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας. Μία επικοινωνία που έγινε ενώ στην Αθήνα είχαν ολοκληρωθεί μόλις οι συνομιλίες των υφυπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, Κώστα Φραγκογιάννη και Μπουράκ Ακτσαπάρ, με αντικείμενο τη θετική ατζέντα.

Ο Μητσοτάκης από την πλευρά του, μετά και την επικοινωνία που είχε με Σίσι και Νετανιάχου τις προηγούμενες μέρες, υπογράμμισε στον Ερντογάν την ανάγκη «να αποφευχθεί μια ανθρωπιστική κρίση και να μην απειληθεί η περιφερειακή σταθερότητα», ενώ όπως αναφέρει η τουρκική πλευρά κατά την τηλεφωνική επικοινωνία των δύο ηγετών «ανταλλάχθηκαν απόψεις για πολλές ανησυχητικές εξελίξεις, ιδιαίτερα τις συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην περιοχή». Ο Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία «έχει καταβάλει κάθε προσπάθεια για να τερματίσει αυτή τη σύγκρουση, η οποία μπορεί να έχει εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες σε περιφερειακή και παγκόσμια κλίμακα, και θα συνεχίσει να το κάνει». Με Αθήνα και Αγκυρα να παραμένουν σε ανοιχτή γραμμή, και αυτό να αξιολογείται ως ιδιαίτερα σημαντικό.

Σε αυτό το πλαίσιο Ελλάδα και Τουρκία επενδύουν σημαντικά στη θετική ατζέντα προκειμένου να οικοδομήσουν τη μεταξύ τους εμπιστοσύνη και να μπουν οι βάσεις που θα επιτρέψουν τη συνέχεια του καλού κλίματος, την αποφυγή των εντάσεων και την προώθηση και των ζητημάτων που αφορούν τον πολιτικό διάλογο. Φραγκογιάννης και Ακτσαπάρ χθες επικεντρώθηκαν στους τομείς οι οποίοι θεωρούνται ώριμοι να παραγάγουν συμφωνίες και μνημόνια κατανόησης που θα μπορούσαν να υπογραφούν μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας που θα πραγματοποιηθεί, όπως συμφωνήθηκε, στη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στις 7 Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη. Μία συνάντηση που θα είναι η τρίτη των δύο ηγετών σε λιγότερο από έξι μήνες.

Οι δύο υφυπουργοί ξεκίνησαν με ένα τετ α τετ στις 9.30 χθες το πρωί και συνέχισαν με τις συνομιλίες των δύο αντιπροσωπειών που κράτησαν σχεδόν τέσσερις ώρες. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές «το κλίμα της συνάντησης ήταν καλό και συζητήθηκαν σε εποικοδομητικό κλίμα όλα τα ζητήματα της θετικής ατζέντας».

Επισημαίνεται ότι οι 25 θεματικές της θετικής ατζέντας είχαν ολοκληρωθεί σχεδόν στο σύνολό τους, με κάποιες ελάχιστες εκκρεμότητες να παραμένουν ήδη από τη συνάντηση Φραγκογιάννη – Ακτσαπάρ στην Αγκυρα στις 22 Μαρτίου, αμέσως μετά τους φονικούς σεισμούς στην Τουρκία. Τα ζητήματα που περιλαμβάνει η θετική ατζέντα αφορούν τους τομείς της οικονομίας, του εμπορίου, της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και της πολιτικής προστασίας, αλλά και των υποδομών, των μεταφορών και της ενέργειας, ενώ συζητήσεις γίνονται και σε ζητήματα πολιτιστικής κληρονομιάς. Οπως σημείωναν στα «ΝΕΑ» ανώτατες διπλωματικές πηγές, τα αποτελέσματα της συνάντησης, σε συνεννόηση και με τους ηγέτες των δύο πλευρών, αναμένεται να δώσουν την ευκαιρία για την υπογραφή συγκεκριμένων συμφωνιών στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.

Βαριά ατζέντα

Σήμερα επίσης στην Αθήνα αναμένεται η συνάντηση της υφυπουργού Εξωτερικών Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου με τον Μπουράκ Ακτσαπάρ, με τη βαριά ατζέντα του πολιτικού διαλόγου. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα επιδιώκει και πιστεύει στον διάλογο και αναγνώρισε ότι υπάρχει μια καλή, αμοιβαία τήρηση των βασικών αρχών όπως είχαν τεθεί στην αρχή. Επανέλαβε ωστόσο ότι η Αθήνα δεν έχει διάθεση υποχωρήσεων σε κυριαρχικά δικαιώματα τα οποία δεν μπαίνουν καν σε διαπραγμάτευση και τις θέσεις της με βάση τη βασική διαφορά με την Τουρκία. Κατά την πρώτη συνάντηση των πολιτικών διαβουλεύσεων σήμερα δεν αναμένεται συζήτηση επί της ουσίας για θέματα όπως η υφαλοκρηπίδα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας που χαρακτηρίζεται ορόσημο αναμένεται να έχουν πραγματοποιηθεί η επίσκεψη του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Δημήτρη Καιρίδη στις 23 Οκτωβρίου στην Αγκυρα, όπου θα έχει συνάντηση με τον τούρκο υπουργό Εσωτερικών Αλί Γερλικαγιά, ενδεχομένως επίσκεψη του Νίκου Δένδια στην Τουρκία και στις περιοχές που είχαν πληγεί από τους σεισμούς του Φεβρουαρίου και η συνάντηση για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στην Αγκυρα, που τοποθετείται στα μέσα Νοεμβρίου.