«Θέλουμε να δούμε πρόοδο με την Τουρκία στο Αιγαίο {CR}και το Κυπριακό»

Η ΕΕ επιθυμεί να έχει καλή σχέση με την Τουρκία και να δει πραγματική σημαντική πρόοδο σε καίρια ζητήματα, όπως το ζήτημα του Αιγαίου και το Κυπριακό, δηλώνει στη συνέντευξή της με «ΤΑ ΝΕΑ» η Αντζελίνα Αϊχορστ, διευθύνουσα σύμβουλος για την Ευρώπη στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), τη διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ. Η ευρωπαία διπλωμάτης, που θεωρείται κατά πολλούς «δεξί χέρι» του ύπατου εκπροσώπου Ζοζέπ Μπορέλ, μιλά επίσης για την έκθεση που ετοιμάζουν Κομισιόν και ΕΥΕΔ για την Τουρκία και την κατάσταση στο Ισραήλ. Το πρώτο μας ερώτημα αφορά την Τουρκία. «Εχουμε καταφέρει να υπάρξει αποκλιμάκωση, σταθεροποίηση όπου γίνεται, συγκράτηση, και η σιγουριά ότι όπου υπάρχουν εξάρσεις δεν χάνεται ο έλεγχος. Ειδικά μετά τους σεισμούς και τις εκλογές στη χώρα καταφέραμε να κάνουμε μικρά βήματα για σύνδεση και επανασύνδεση, για αναζήτηση του “χώρου” όπου μπορούμε να “συναντηθούμε”. Ετσι θα όριζα επιφυλακτικά τη σχέση Τουρκίας – ΕΕ προς το παρόν. Περιμένουμε τους ευρωπαίους ηγέτες να μας κατευθύνουν για το πώς θα κινηθούμε. Προφανώς είναι πολύ σημαντικό πως η Τουρκία και η Ελλάδα κάνουν βήματα. Αυτό θέλουμε. Η Ελλάδα είναι πρόθυμη να έχει σχέσεις με την Τουρκία που είναι προβλέψιμες, και για την Τουρκία ισχύει το ίδιο», λέει η έμπειρη διπλωμάτης, η οποία συμμετείχε στο Συνέδριο Ανατολικής Μεσογείου και Νοτιοανατολικής Ευρώπης που οργάνωσε το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών στις Βρυξέλλες.

Σε ποιες περιοχές συγκλίνουν ΕΕ και Τουρκία; «Εχουμε μακροχρόνια σχέση με την Τουρκία. Εκεί έχουμε τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία της ΕΕ. Υπάρχει μεγάλο πακέτο συνεργασίας σε γεωργία, εκπαίδευση, επιστήμη, τεχνολογία, μεταφορές. Υπάρχει ενδιαφέρον για συνεργασία σε εμπόριο, οικονομία, ενέργεια, κλίμα, πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Από την πλευρά της Τουρκίας αντανακλά το να είσαι υποψήφια προς ένταξη χώρα, παρότι η διαδικασία έχει σταματήσει. Προτεραιότητα της ΕΕ είναι να έχουμε ασφαλή σύνορα είτε όσον αφορά τη μετανάστευση είτε τις συγκρούσεις κοντά μας. Το ίδιο ισχύει για την Τουρκία. Υπάρχουν βέβαια σημεία συμφόρησης και για την Ελλάδα και την Κύπρο είναι σημαντικά», επισημαίνει η κυρία Αϊχορστ. Ποια είναι τα προβληματικά σημεία; «Είναι σημαντικό να ανοικοδομήσουμε την εμπιστοσύνη μεταξύ μας. Πέρα από την εσωτερική ευρωπαϊκή ατζέντα έχουμε τρία βασικά ζητήματα. Τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, στην οποία θα συνεχίσουμε να παρέχουμε άνευ όρων στήριξη, αλλά ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει. Δεύτερον, θέλουμε να βρούμε τη σωστή προσέγγιση στην Κίνα. Τρίτον, δουλεύουμε διεθνώς με τους εταίρους μας για το πώς θα λειτουργήσει πάλι ο πολυμερισμός. Σε όλα αυτά έχουμε κοινά σημεία με την Τουρκία, αλλά η Τουρκία έχει τη δικής της δυναμική εξωτερική πολιτική στην περιοχή και εκεί προσπαθούμε να εξετάσουμε πού “συναντιόμαστε”, πού έχουμε διαφορές. Υπάρχει πολύς χώρος για επαναπροσδιορισμό και επεξεργασία των κοινών μας συμφερόντων», λέει.

«Θέλουμε μια καλή σχέση με την Τουρκία και να δούμε πραγματική σημαντική πρόοδο σε καίρια θέματα, πρώτον, τι γίνεται στο Αιγαίο. Η Κύπρος είναι πολύ σημαντικό θέμα. Εχουμε δει κάποια βήματα, όπως στον δρόμο στην Πύλα. Η μεγάλη εικόνα είναι ότι υποστηρίζουμε τις προσπάθειες του γ.γ. του ΟΗΕ, όχι μόνο τις αποφάσεις του ΟΗΕ γύρω από τη διζωνική και δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα για τις κοινότητες, αλλά και τον ορισμό ενός ειδικού διαπραγματευτή και το να ξεκινήσει πάλι μια διαδικασία. Είναι ένα θέμα που πρέπει να επιλυθεί», τονίζει.

Οσον αφορά την έκθεση για την Τουρκία, λέει ότι «θα είναι έτοιμη πριν από το τέλος του έτους. Είναι για την τρέχουσα κατάσταση των σχέσεων ΕΕ – Τουρκίας, για το τι κάνει η Κομισιόν στους τομείς που ανέφερα και από την πλευρά μας, για τις πολιτικές σχέσεις με την Τουρκία. Γύρω από το Αιγαίο, γύρω από το Κυπριακό, για το τι συμβαίνει στην περιοχή, γύρω από το Ισραήλ μετά τις εξελίξεις, τον Καύκασο, τη Λιβύη. Αυτά κοιτάμε, και επίσης πού βρίσκουμε κοινά σημεία με την Τουρκία σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς και τι κάνουμε στην περιοχή της ασφάλειας, της άμυνας, της αντιτρομοκρατίας. Τα θέματα που είναι στην αρμοδιότητα του Μπορέλ».

«Πολλές συγκρούσεις γύρω μας». Ρωτάμε για το Ισραήλ. «Ο ύπατος εκπρόσωπος ήταν σαφής. Καταδίκασε πλήρως τις επιθέσεις, κάλεσε για σεβασμό του διεθνούς δικαίου, κάλεσε σθεναρά για τη λύση των δύο κρατών, που είναι η θέση της ΕΕ. Υπάρχουν πολλά επίπεδα δουλειάς που γίνεται με εταίρους και κράτη. Να δούμε τι πράγματι συμβαίνει, τι συνέβη, πώς έγινε, να καθορίσουμε τι θα ακολουθήσει. Δουλεύουμε στην περιφερειακή διάσταση. Είναι σημαντική. Το σημείο της εστίασης τώρα είναι να βρεθούν τρόποι να μη χειροτερέψει η κατάσταση», επισημαίνει. «Υπάρχουν πολλές συγκρούσεις γύρω μας και θέλουμε να τις αντιμετωπίσουμε. Ο ύπατος εκπρόσωπος έχει επικεντρωθεί σε αυτό. Το Κόσοβο, ο Καύκασος είναι σημαντικά».