Η αυτοπαγίδευση της κυβέρνησης, η χαμένη ευκαιρία της αντιπολίτευσης

Κάποτε οι αυτοδιοικητικές εκλογές λειτουργούσαν περισσότερο ως δικλίδες ασφαλείας του αντιπροσωπευτικού συστήματος. Ο μέσος ψηφοφόρος ένιωθε ελεύθερος να έχει προσωπικές προτιμήσεις διαφορετικές από τις επίσημες του κόμματος που στήριζε στις εθνικές εκλογές. Ηταν άλλωστε αυτός ένας από τους λόγους που επέτρεψαν στην Αριστερά των πέτρινων χρόνων να αποκτήσει ισχυρά ερείσματα τόσο σε επίπεδο τοπικών κοινωνιών όσο και στο επίπεδο των εκάστοτε τοπικών αρχόντων μέχρι που η πολιτικοποίηση των δημοτικών εκλογών μετά την πτώση της δικτατορίας σήμανε την απαρχή της πλήρους υπαγωγής των τοπικών εκλογών στους όρους του εθνικού κομματικού ανταγωνισμού.

Ποτέ, ωστόσο, η τύχη μιας εκλεγμένης και μάλιστα πρόσφατα κυβέρνησης δεν τέθηκε ως άμεσο διακύβευμα τοπικών αναμετρήσεων. Ούτε καν στις σπάνιες  εκείνες περιπτώσεις κατά τις οποίες η έκβαση των τοπικών αναμετρήσεων προοιωνιζόταν μείζονες πολιτικές αλλαγές σε εθνικό επίπεδο, Συνέβη, για παράδειγμα το 1978, όταν το ΠΑΣΟΚ κέρδισε τους τρεις μεγάλους δήμους προαναγγέλλοντας τον θρίαμβό του του 1981. Συνέβη και το 1986, όταν η ΝΔ κατάφερνε να σπάσει την «αντιδεξιά συμμαχία» των «λοιπών δημοκρατικών δυνάμεων» και να κερδίσει αυτή τους τρεις μεγάλους δήμους της χώρας.

Με τις φετινές δημοτικές και περιφερειακές εκλογές να διεξάγονται τρεις μόλις μήνες μετά τις διπλές εθνικές εκλογές του καλοκαιριού, κανένας δεν θα μπορούσε να περιμένει ότι τα αποτελέσματά τους θα μπορούσαν να είναι ανατρεπτικά της επιβεβαιωμένης κυριαρχίας του κυβερνώντος κόμματος. Πολύ δε περισσότερο που απέναντί του στεκόταν μια παντελώς αποδυναμωμένη αντιπολίτευση, μείζων και ελάσσων.

Αμφότερες είχαν χάσει την ευκαιρία να μετατρέψουν τη μεταρρύθμιση του κράτους και την αναδιοργάνωση της Δημόσιας Διοίκησης σε μείζον διακύβευμα των αυτοδιοικητικών εκλογών, μειώνοντας έστω και με αυτόν τον τρόπο την απόσταση της τροχιάς στην οποία κινούνται από την τροχιά που οδηγεί στην εξουσία.

Τώρα θα πρέπει αναγκαστικά να αναμένουν το πλήρωμα του χρόνου. Πλην συγκλονιστικού απροόπτου, θα επέλθει με τις ευρωεκλογές του προσεχούς Ιουνίου, όποτε η σημερινή κυβέρνηση θα κλείνει έξι χρόνια στο τιμόνι της χώρας και θα έχει δείξει αν είναι πράγματι σε θέση να εκπληρώσει τις προσδοκίες των ψηφοφόρων της.

Το παράδοξο πάντως είναι ότι αντί να επωφεληθεί του κενού που έχει δημιουργηθεί στον χώρο της αντιπολίτευσης, αυτοπαγιδεύτηκε στη λογική του «πάρ’ τα όλα», με αποτέλεσμα να περάσει από μόνη της κάτω από τον πήχη της κατάκτησης των 13 Περιφερειών, με ό,τι αυτό θα σημάνει για την τύχη της κυριαρχίας της τόσο εν όψει του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών όσο και για το απώτερο μέλλον της.

Και μόνο το γεγονός ότι ο υγιεινός περίπατος του Κώστα Αγοραστού στη Θεσσαλία εξελίχθηκε σε μια αμφίβολης έκβασης αναμέτρηση του δεύτερου γύρου είναι αρκετό για να ρίξει τη σκιά του πάνω στην κυριαρχία Μητσοτάκη.

O Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας-αναλυτής