Ενέπνεσε την ελπίδα και ο κόσμος τον υποστήριξε

Οι πολιτικές αναλύσεις για το φαινόμενο Κασσελάκη αφθονούν και πολλοί άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων κάποιων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, προεξοφλούν το τέλος του ΣΥΡΙΖΑ. Ταυτόχρονα, οι πιο κυνικοί σχολιαστές αναζητούν την επιτυχία Κασσελάκη στη δεινή επικοινωνιακή του ικανότητα, στην υποστήριξη που έλαβε από οικονομικά συμφέροντα, στα υποτιθέμενα ψέματα που είπε για το βιογραφικό του και στο κενό πολιτικό περιεχόμενο του ΣΥΡΙΖΑ. Εν ολίγοις, αναζητούν τα αίτια της επιτυχίας του στη δήθεν παραπλάνηση ή πολιτική άγνοια των ψηφοφόρων του. Επειδή όμως όλα τα παραπάνω δεν λείπουν από τα υπόλοιπα κόμματα και τις εσωκομματικές διεργασίες τους, θα ισχυριστώ ότι ο κόσμος υποστήριξε μαζικά την υποψηφιότητα του κ. Κασσελάκη, όχι επειδή παραπλανήθηκε, αλλά εξαιτίας ενός βασικού συγκριτικού πλεονεκτήματος της υποψηφιότητάς του: της ελπίδας που ενέπνευσε.

Κινητοποιός δύναμη. Η ελπίδα δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα. Σύμφωνα με τη θεωρία της ελπίδας του Snyder και των συνεργατών του, η ελπίδα ορίζεται ως μια κινητοποιός δύναμη που οδηγεί με θετικό τρόπο στην επίτευξη ενός στόχου. Αφορά πρωτίστως τη σκέψη ότι ένα εναλλακτικό μέλλον είναι εφικτό και συνοδεύεται από ενέργεια και όρεξη για την υλοποίησή του. Σε μια Ελλάδα που τον τελευταίο χρόνο βίωσε το μεγαλύτερο σιδηροδρομικό της ατύχημα (Τέμπη), το μεγαλύτερο ναυάγιο (Πύλος), τη μεγαλύτερη φωτιά (Εβρος) και μία από τις μεγαλύτερες πλημμύρες (Θεσσαλία) στην ιστορία της, η κατήφεια και η απαισιοδοξία που εμπνέουν κομμουνιστογενή στελέχη (που εκφράζονται με τη μορφή «Τα χειρότερα έρχονται») δεν θα μπορούσαν να υποδείξουν ένα πιθανό μέλλον στο οποίο θα προσέβλεπαν οι πολίτες. Ούτε η προοπτική επαναστάσεων και μαχών στην κοινωνία αποτελεί θελκτική λύση για τους περισσότερους πολίτες που απλώς θέλουν να ζήσουν μια καλύτερη ζωή. Το χαμόγελο, η θετική διάθεση και η πίστη στη δημοκρατία του Στέφανου Κασσελάκη αντιθέτως έδωσαν προοπτική, ειδικά σε μέλη της κοινωνίας τα οποία νιώθουν αβοήθητα και αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες που δεν θα ξεπεραστούν με την πολυδιαφημισμένη αλλαγή επενδυτικής βαθμίδας. Η πολιτική πλατφόρμα του κ. Κασσελάκη μπορεί να μην έχει βάθος, αλλά στηρίζεται σε μια συνήθη αφηρημένη αριστερή προοδευτική ιδεολογία με επίκεντρο τον άνθρωπο. Ο ίδιος προβάλλει την εικόνα ενός ατόμου με ενσυναίσθηση και ενδιαφέρον. Με τα λόγια και τη στάση του, ο Στ. Κασσελάκης κατάφερε να επικοινωνήσει την προοπτική ενός εναλλακτικού, καλύτερου μέλλοντος και ενεργοποίησε κόσμο σε αυτόν τον σκοπό. Αυτός είναι ο ορισμός της ελπίδας.

Μετέωρο βήμα. Την ελπίδα βέβαια χαρακτηρίζει ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο: αποτελεί ένα μετέωρο βήμα στο άγνωστο, ασχέτως αν συνοδεύεται από βαθιά πίστη για την επιτυχία του. Η τριπλή αναφορά της φράσης «δεν θα σας προδώσω ποτέ» από τον Στ. Κασσελάκη στο τέλος της νικητήριας ομιλίας του είχε στόχο να καθησυχάσει τους ψηφοφόρους του. Μην ξεχνάμε όμως την πρόσφατη ιστορία του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος ανήλθε στην εξουσία με το αντιμνημονιακό σύνθημα «Η ελπίδα έρχεται» και την αντίστοιχη διαβεβαίωση του Αλέξη Τσίπρα ότι δεν θα προδώσει τους ψηφοφόρους του. Οπως είπε και ο Francis Bacon, η ελπίδα είναι καλή για πρωινό, αλλά όχι για δείπνο. Μένει να δούμε τι μας επιφυλάσσει για δείπνο ο Στ. Κασσελάκης.

Ο Αλέξης Αρβανίτης είναι επίκουρος καθηγητής Κοινωνικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης