Καμπανάκι για προϋπολογισμό

Στοιχειώνει τη δημοσιονομική προοπτική της ελληνικής οικονομίας ο απρόβλεπτος παράγοντας των φυσικών καταστροφών και μάλιστα σύμφωνα με την έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής οι προκλήσεις είναι πολλαπλές. Προσώρας, πάντως, οι εκτιμήσεις του Γραφείου δεν χτυπάνε καμπανάκι για φέτος και δεν θεωρεί ότι κινδυνεύει ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα στο 0,7% του ΑΕΠ.

Τα φυσικά φαινόμενα αυξάνουν την αβεβαιότητα, καθώς πέρα από τις αποζημιώσεις θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το ευρύτερο κόστος στις περιοχές που επλήγησαν. Το Γραφείο επίσης τονίζει ότι ο ρυθμός μεγέθυνσης του ελληνικού ΑΕΠ θα έχει έναν μέσο ετήσιο ρυθμό στην περιοχή 2,3%-2,4% για το πρώτο εξάμηνο του 2023. Στα θετικά βρίσκεται η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας από τον οίκο αξιολόγησης DBRS Morningstar. Σύμφωνα με την έκθεση, αναμένεται μεν να μειωθεί το πριμ κινδύνου των ιδιωτικών επενδύσεων, ωστόσο δεν αναμένεται κάποια σημαντική επίδραση στα επιτόκια δανεισμού καθώς έχει ήδη προεξοφληθεί η αναβάθμιση από τις αγορές.

Η έκθεση

Κατά τη χθεσινή παρουσίαση της έκθεσης από τον επικεφαλής Φραγκίσκο Κουτεντάκη επισημάνθηκε το κόστος της καταστροφής των παραγωγικών συντελεστών, σε συνδυασμό με το ενδεχόμενο εγκατάλειψης ορισμένων περιοχών. Αυτά μπορεί να προκαλέσουν μακροχρόνιες απώλειες παραγωγικής δυναμικότητας. Για να μην υπονομευτεί η δημοσιονομική σταθερότητα, αφενός, να γίνει η μέγιστη δυνατή κάλυψη της ανοικοδόμησης από ευρωπαϊκούς πόρους και αφετέρου παίζει ρόλο η χρονική κατανομή των αποζημιώσεων, ώστε να μη συγκεντρωθούν εξ ολοκλήρου σε ένα μόνο έτος. Διαφορετικά, θα αναζητηθούν πρόσθετες πηγές εσόδων ώστε να καλυφθεί το σχετικό κόστος δίχως απόκλιση από τον δημοσιονομικό στόχο. Να σημειωθεί ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα του πρώτου επταμήνου είναι βελτιωμένο κατά περίπου 1,3 δισ. ευρώ σε σχέση με πέρυσι. Το ταμειακό πρωτογενές πλεόνασμα 3.558 εκατ. ευρώ βελτιωμένο κατά 4.719 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου του 2022. Στην πλευρά των δαπανών του Κρατικού Προϋπολογισμού παρατηρείται αύξηση κατά 295 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου του 2022, η οποία αποδίδεται στην αύξηση των τόκων κατά 1.552 εκατ. ευρώ.

Το σήμα

Το Γραφείο στέλνει σήμα ότι απαιτείται ενίσχυση του ρόλου του κράτους καθώς η προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών είναι θεμελιώδης υποχρέωσή του. Είναι αμφίβολο, όπως σημειώνει, πώς ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, παρά τον σημαντικά θετικό ρόλο τους στην κάλυψη και αντιμετώπιση κινδύνων, θα μπορούσαν να καλύψουν στο σύνολό τους καταστροφές τέτοιας κλίμακας. Η χώρα μας δεν υστερεί ούτε σε εξοπλισμό, ούτε σε προσωπικό, ούτε και σε εν γένει δαπάνες για την πολιτική προστασία, φαίνεται όμως ότι υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης της αποτελεσματικότητάς τους. Υπογραμμίζεται επίσης το χάσμα που παρατηρείται και πρέπει να κλείσει μεταξύ των δαπανών του κράτους. Δηλαδή, ανάμεσα στις δαπάνες προς την άμυνα και στις αντίστοιχα χαμηλές σε άλλα πεδία όπως είναι η Υγεία. Η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη υψηλότερη θέση ως προς το ύψος των συνολικών κρατικών δαπανών στην ευρωζώνη το 2021 με 57,4% του ΑΕΠ (59,8% το 2020).