Η κατανάλωση αλκοόλ {CR}και ο κίνδυνος υπέρτασης

Η σχέση της κατανάλωσης αλκοόλ και της καρδιαγγειακής νόσου είναι αρκετά σύνθετη και αμφιλεγόμενη. Μάλιστα, μέτρια κατανάλωση κάποιων συγκεκριμένων ποτών, όπως το κόκκινο κρασί ή η μπίρα, θεωρείται έως και ευεργετική για την καρδιά, και μόνο η κατάχρησή τους ήταν επιβαρυντική για την υγεία. Ερευνες είχαν δείξει ότι ένα «ποτηράκι» την ημέρα για τις γυναίκες και ένα ή δύο για τους άνδρες συμβάλλει στην ήπια μείωση της αρτηριακής πίεσης, ενώ παράλληλα μειώνει και την επίπτωση της στεφανιαίας νόσου. Σημειώνεται ότι ένα αλκοολούχο ποτό περιέχει 12 γρ. αιθανόλης που αντιστοιχούν σε ένα μικρό (120 ml) ποτήρι κρασί, μια μικρή μπίρα (330 ml) ή 40 ml δυνατού αλκοολούχου ποτού. Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας όχι μόνο δεν εντόπισε κάποια θετική επίδραση στην υγεία όσων έπιναν αλκοόλ, αλλά διαπίστωσε ότι το αλκοόλ – ακόμα και ένα ποτό την ημέρα – μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να προκαλέσει σημαντικές μεταβολές της αρτηριακής πίεσης, ακόμα και σε άτομα χωρίς πρόβλημα υπέρτασης. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκαν δεδομένα από περίπου 19.548 ενηλίκους ηλικίας από 20 έως 70 ετών με ελεύθερο ιστορικό υπέρτασης ή καρδιαγγειακής πάθησης, ή διαβήτη ή ηπατικής νόσου και οι οποίοι δεν κατανάλωναν υπερβολική ποσότητα αλκοόλ. Στην περίοδο παρακολούθησης των 4-12  ετών, οι μελετητές διαπίστωσαν σημαντικές αλλαγές τόσο στη συστολική (μεγάλη) όσο και στη διαστολική πίεση (μικρή).

Οσοι έπιναν λιγότερο από ένα ποτήρι, παρουσίασαν αύξηση της συστολικής πίεσης της τάξεως του 1,25 mm Hg και της διαστολικής της τάξεως του 1,14 mm Hg, ενώ όσοι έπιναν παραπάνω από ένα ποτήρι, αύξησαν τη συστολική κατά 4,9 mm Hg και τη διαστολική κατά 3,1 mm Hg. Σε παρόμοιο μοτίβο κινήθηκε και παλαιότερη μελέτη στην οποία συμμετείχαν περίπου 100.000 υγιείς ενήλικοι και εξέταζε την επίδραση του αλκοόλ στην εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής. Επειτα από 14 χρόνια παρακολούθησης διαπιστώθηκε ότι ακόμα και το ένα «ποτήρι» την ημέρα μπορούσε μακροπρόθεσμα να επιβαρύνει την υγεία προκαλώντας κολπική μαρμαρυγή και κατ’ επέκταση τον κίνδυνο αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Σαφώς και το αλκοόλ δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας κινδύνου για την υπέρταση ή την κολπική μαρμαρυγή. Χρειάζεται όμως προσοχή ώστε όποιος έχει τη συνήθεια της απόλαυσης του λίγου αλκοόλ να γνωρίζει ότι δεν υπάρχουν απόλυτα ασφαλή όρια στην κατανάλωσή του και η αποφυγή του μάλλον είναι η καλύτερη πρακτική.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών