NON PAPER

Ετσι κι αλλιώς κι αλλιώτικα

Το γράφει ο Μ. Καραγάτσης στην τριλογία του «Ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου». «Ο Ελληνας είναι ο παράξενος αυτός άνθρωπος που με το ίδιο πάθος μπορεί να σκοτώσει και να σκοτωθεί σήμερα για ένα υψηλό ιδανικό, αύριο για ένα αλόγιστο πείσμα και μεθαύριο για ένα ευτελές συμφέρον». Θεωρώ ότι είναι μία από τις πιο επιτυχημένες περιγραφικές αναφορές στο εθνικό ταπεραμέντο μας. Και παρόλο που επικεντρώνεται στο χαώδες του θυμικού και των αξιών μας, μου αρέσει, διότι, τέλος πάντων, μας συμφιλιώνει με το… χάος μας.

Τον τελευταίο καιρό, θεωρώ ότι ταιριάζει γάντι με ένα μέρος των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ, αυτών που έδωσαν στον Στέφανο Κασσελάκη τα «κλειδιά» της Κουμουνδούρου. Είναι λοιπόν οι «παράξενοι» αυτοί ψηφοφόροι που με το ίδιο πάθος ψηφίζουν τον Ιανουάριο του 2015 για να «τελειώσουν» αυτούς που θα «μας τέλειωναν», έξι μήνες αργότερα διότι πείσθηκαν από εκείνο το ακατανόητο τσιριμπίμ τσιριμπόμ του δημοψηφίσματος και προχθές διότι γοητεύτηκαν από έναν new comer με αστραφτερό χαμόγελο, χολιγουντιανή θέαση της πολιτικής και προσέγγιση ινφλουένσερ. Τυπικοί Ελληνες δηλαδή. Εξάλλου το έγραφε στον διαδικτυακό πανηγυρικό της, φανατική υποστηρίκτρια του νέου προέδρου: «Μια αγκαλιά, αυτό έχουμε ανάγκη σήμερα. Οι ιδεολογίες ανήκουν στο παρελθόν».

Εχουμε μπει πλέον σε μια εποχή όπου οι ιδεολογίες έχουν ξοδέψει και τα αποθέματα εκτάκτου ανάγκης και, από εδώ και πέρα, η πολιτική θα πρόκειται μόνο για υπόθεση και συγκρούσεις διαχείρισης; Το λένε έγκριτοι δημοσιογράφοι και δημοσιολόγοι που σέβομαι και εκτιμώ αλλά, στην ηλικία μου, έχω ακούσει για το τέλος πολλών θεωριών και συστημάτων. Το τέλος του καπιταλισμού, του κομμουνισμού, της Ευρώπης, των ΗΠΑ, του κόσμου όπως τον ξέραμε. Και, απ’ όσο ξέρω τουλάχιστον, ακόμη ισχύουν όλα. Διαμορφωμένα, πληγωμένα σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά είναι εδώ. Δεν ακούμε και τον Τ.Σ. Ελιοτ που μας έχει προειδοποιήσει εδώ και δεκαετίες ότι ο κόσμος δεν τελειώνει με έναν κρότο (που τους ξεκουφαίνει όλους) αλλά με έναν λυγμό (που λίγοι αφουγκράζονται).

Στις προχθεσινές εκλογές του ΣΥΡΙΖΑ είπαν ότι πρόκειται για μια σύγκρουση του παλιού με το καινούργιο, της πολιτικής με τη μεταπολιτική, των ιδεολογιών με την επικοινωνία, του κόμματος με το πρόσωπο. Θα καταφύγω και πάλι σε λόγια άλλων και σπουδαίων. Ο Γκράμσι έχει πει πως όταν το παλιό έχει πεθάνει και το καινούργιο δεν έχει έρθει ακόμη, ζούμε την εποχή των τεράτων. Κι εγώ αναρωτιέμαι αν το καινούργιο είναι πάντα τόσο ολοφάνερο και τόσο αναγνωρίσιμο ή αν πολλές φορές πρόκειται για ένα μεταμφιεσμένο παλιό που μας ξεγελάει.

Το σκεφτόμουν προχθές το βράδυ καθώς έβλεπα τα πρόσωπα πίσω από τους δυο υποψήφιους στις μετεκλογικές τους δηλώσεις. Παιδιά από τη νεολαία του κόμματος – μια νεολαία χωρισμένη στα δύο. Με συνθήματα από τα μεγάλα βάθη της δεκαετίας του 1980 και από την ιστορία του ΠΑΣΟΚ. Και συνειδητοποιώ επίσης ότι, παρ’ όσα ακούστηκαν τον τελευταίο καιρό, αντιπολίτευση έχουμε και μάλιστα φωνακλάδικη και σκληρή – όπως φωνακλάδες και σκληροί είναι οι απελπισμένοι. Αυτό που δεν έχουμε είναι κυβερνητική αντιπρόταση.

Το ναυάγιο

Εχω μια ιδιαίτερη ευαισθησία σε ό,τι αφορά τα ναυάγια. Με σοκάρουν ακόμη και όταν δεν έχω άμεση σχέση. Μου θυμίζουν εκείνες τις καλοκαιρινές νύχτες στη Σύρο που, από τα ανοιχτά παράθυρα, έφταναν έως το παιδικό μου κρεβάτι ο θρήνος και οι κραυγές από το σπίτι όπου είχε φτάσει το μαντάτο για κάποιο ναυάγιο, για κάποιον άνδρα, γιο, αδελφό, πατέρα που δεν θα ξαναέβλεπαν ποτέ.

Σήμερα συμπληρώνονται 23 χρόνια από το ναυάγιο του «Σάμινα», ένα ναυάγιο που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Τόσα κοντά στις ακτές της Πάρου, πάνω στις Πόρτες, τους εντυπωσιακούς βράχους που σε καλωσορίζουν στο νησί και από τις οποίες έχω περάσει τόσες πολλές φορές πηγαίνοντας στην πατρίδα του πατέρα μου. Με 81 νεκρούς είναι η δεύτερη μεταπολεμική ναυτική τραγωδία στη μεταπολεμική Ελλάδα, μετά το «Ηράκλειο». Τα ναυάγια όμως δεν μετριούνται με αριθμούς νεκρών. Πρόκειται για μια συλλογικότητα πένθους που παραμένει για πάντα ανοιχτή πληγή.