SOS για τις απαγορεύσεις βιβλίων

Οι απαγορεύσεις βιβλίων στα δημόσια σχολεία των ΗΠΑ, όπως ανακοίνωσε το Pen America, αυξήθηκαν κατά 33% την τελευταία σχολική χρονιά. Σύμφωνα με τη μελέτη της οργάνωσης που υποστηρίζει την ελευθερία της έκφρασης στη λογοτεχνία, το διάστημα μεταξύ Ιουλίου 2022 και Ιουνίου 2023 καταγράφηκαν 3.362 περιπτώσεις απαγόρευσης βιβλίων σε τάξεις και βιβλιοθήκες δημόσιων σχολείων. Οι απαγορεύσεις αφορούσαν 1.557 διαφορετικούς τίτλους, οι οποίοι προέρχονται κυρίως από τη ΛΟΑΤΚΙ λογοτεχνία.

Η έρευνα του PΕΝ America «Banned in the USA: The Mounting Pressure to Censor» (Απαγορευμένο στις ΗΠΑ: Η αυξανόμενη πίεση για λογοκρισία) υπογραμμίζει ότι πάνω από το 40% όλων των περιπτώσεων συνέβησαν στη Φλόριντα, η οποία ξεπέρασε το Τέξας ως η Πολιτεία με τις περισσότερες απαγορεύσεις. Το Μιζούρι, η Γιούτα και η Πενσιλβάνια παρουσίασαν επίσης υψηλά ποσοστά απαγόρευσης βιβλίων. Η έρευνα αναφέρει επίσης ότι οι συγγραφείς των οποίων τα βιβλία βρέθηκαν στο στόχαστρο ήταν συχνότερα γυναίκες, έγχρωμοι ή/και ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Διαπιστώθηκε ότι το 30% των απαγορευμένων βιβλίων περιλάμβαναν έγχρωμους χαρακτήρες και θέματα φυλής και ρατσισμού, το 30% αντιπροσώπευε ΛΟΑΤΚΙ+ χαρακτήρες και το 6% περιλάμβανε έναν τρανσέξουαλ χαρακτήρα.

«Παραπλανητική ρητορική»

«Είναι απογοητευτικό να βλέπουμε μια τόσο απότομη αύξηση της απαγόρευσης και του περιορισμού των βιβλίων» δήλωσε στον «Guardian» ο συγγραφέας John Green, του οποίου το βιβλίο «Looking for Alaska» ήταν ο τρίτος τίτλος με τις περισσότερες απαγορεύσεις στα σχολεία των ΗΠΑ. Το PΕΝ διαπίστωσε επίσης ότι περισσότερα από τα τρία τέταρτα των απαγορευμένων βιβλίων αφορούν τη λογοτεχνία των νεαρών ενηλίκων, βιβλία για τάξεις του δημοτικού, όπως και τα εικονογραφημένα βιβλία. «Η υπερβολική και παραπλανητική ρητορική συνεχίζει να πυροδοτεί τον φόβο σχετικά με τα είδη των βιβλίων στα σχολεία. Και όμως, το 75% όλων των απαγορευμένων βιβλίων είναι ειδικά γραμμένα και επιλεγμένα για νεανικό κοινό» δήλωσε η Κέισι Μίχαν, επικεφαλής της έκθεσης για την αύξηση της λογοκρισίας.

Η έρευνα του Pen America έρχεται λίγες ημέρες αφότου η Αμερικανική Ενωση Βιβλιοθηκών ανέφερε ότι οι απαγορεύσεις βιβλίων στα σχολεία και στις δημόσιες και ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες έφτασαν σε επίπεδο-ρεκόρ τους πρώτους οκτώ μήνες του 2023. Μερικά από τα βιβλία που απαγορεύτηκαν περιλαμβάνουν τα «The Bluest Eye» της Toni Morrison, «Α Court of Mist and Fury» της Sarah J Maas, «Gender Queer: A Memoir» της Maia Kobabe και «The Perks of Being a Wallflower» του Stephen Chbosky.

Το Χόλιγουντ

Στο πλευρό των λογοτεχνών βρίσκεται η κοινότητα του Χόλιγουντ. Η Αριάνα Γκράντε, ο Γκιγέρμο ντελ Τόρο, ο Μαρκ Ράφαλο και η Αμάντα Γκόρμαν είναι μεταξύ των περισσότερων από 175 ηθοποιών, συγγραφέων, ακτιβιστών και άλλων που υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή με την οποία καλούν το Χόλιγουντ να χρησιμοποιήσει την επιρροή του για να αντιταχθεί στην απαγόρευση των βιβλίων.

Η επιστολή, στην οποία πρωτοστατεί ο οικοδεσπότης του «Reading Rainbow» Λε Βαρ Μπάρτον, χαρακτηρίζει την απαγόρευση των βιβλίων στα σχολεία των ΗΠΑ ως «περιοριστική συμπεριφορά» που είναι «αντίθετη προς την ελευθερία του λόγου και της έκφρασης». Τονίζεται επίσης η «ανασταλτική επίδραση» που μπορεί να έχουν οι απαγορεύσεις στον ευρύτερο δημιουργικό τομέα. «Αυτές οι λογοκριτικές προσπάθειες δεν θα τελειώσουν με τις απαγορεύσεις βιβλίων» αναφέρεται στην επιστολή. «Είναι μόνο θέμα χρόνου πριν οι οπισθοδρομικοί, καταπιεστικοί ιδεολόγοι μετατοπίσουν την προσοχή τους σε άλλες μορφές τέχνης και ψυχαγωγίας, για να συνεχίσουν τις επιθέσεις και τις προσπάθειές τους να καταστήσουν ως αποδιοπομπαίους τράγους τις περιθωριοποιημένες κοινότητες, ιδιαίτερα τους έγχρωμους και τους LGBTQ+ ανθρώπους… Ως καλλιτέχνες, πρέπει να ενωθούμε γιατί η απειλή για μια μορφή τέχνης είναι απειλή για όλους μας».

Στη Βόρεια Ιρλανδία

Στο μεταξύ, στη Βόρεια Ιρλανδία ο οργανισμός βιβλιοθηκών δήλωσε ότι δεν διαθέτει επαρκή χρηματοδότηση για την αγορά νέων βιβλίων για τις βιβλιοθήκες της. Η Libraries ΝΙ ανακοίνωσε στην ιστοσελίδα της ότι δεν είναι σε θέση προς το παρόν να αγοράσει ή να δεχτεί αιτήσεις για νέα βιβλία. Η ίδια ανακοίνωση αναφέρει πως οι βιβλιοθήκες θα λειτουργούν με μειωμένο ωράριο. Η υπηρεσία δήλωσε ότι η κατάσταση της χρηματοδότησης παρουσιάζει «σημαντικές προκλήσεις» και ότι η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου να μειώσει τις ώρες λειτουργίας δεν ελήφθη ελαφρά τη καρδία. Η μείωση αυτή θα επηρεάσει τα επίπεδα συμμετοχής και θα μειώσει την παροχή έντυπων βιβλίων, audio books και βιβλίων σε άλλες γλώσσες εκτός της αγγλικής. Σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC οι Libraries NI είναι σε θέση να καλύψουν μόνο τις υπάρχουσες συνδρομές και δεν μπορεί να αγοραστεί νέο απόθεμα βιβλίων.