Μια «προφητεία» για τη φύση και τον άνθρωπο

Οι Χόπι είναι μια φυλή ιθαγενών της Αμερικής που ζουν κυρίως σε μια δημόσια έκταση παραχωρημένη στη βορειοανατολική Αριζόνα, η οποία περιβάλλεται από την περιοχή των Ναβάχο. Η δε ονομασία Χόπι είναι συντομευμένη μορφή του τίτλου που χρησιμοποιούν για τους ίδιους: Hopituh Sinom, «ο λαός των Χόπι». Η αντίληψή τους είναι βαθιά ριζωμένη στους κανόνες ηθικής, τη θρησκεία και την πνευματικότητα. Σε σύγκριση με τις περισσότερες φυλές ιθαγενών των ΗΠΑ, οι Χόπι διατηρούν και συνεχίζουν τις παραδόσεις του πολιτισμού τους, αν και σίγουρα επηρεάζονται από τον σύγχρονο πολιτισμό. «Ο λαός των Χόπι» αποτέλεσε την αιτία για το εμβληματικό κινηματογραφικό έργο «Koyaanisqatsi: Life out of Balance», που φέρει στην παραγωγή την υπογραφή του Francis Ford Coppola, η μουσική είναι του μινιμαλιστή συνθέτη Philip Glass και η σκηνοθεσία του Godfrey Reggio. Η ταινία που φέτος συμπληρώνει 40 χρόνια από την πρώτη της προβολή, παρουσιάζεται στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού στις 30 του μήνα. To σάουντρακ θα ερμηνεύσει το Philip Glass Ensemble, τα χορωδιακά μέρη η Academia Athens Youth Choir ενώ ταυτόχρονα θα προβάλλεται η ταινία σε γιγαντοοθόνη, υπό τη διεύθυνση του Michael Riesman.

Το «Koyaanisqatsi» γυρίστηκε από το 1975 μέχρι το 1982. Πρόκειται για μία πρώτη ταινία της τριλογίας των ταινιών Qatsi: ακολούθησαν το «Powaqqatsi» (1988) και το «Naqoyqatsi» (2002). Η τριλογία απεικονίζει διαφορετικές πτυχές της σχέσης μεταξύ ανθρώπου, φύσης και τεχνολογίας. Koyaanisqatsi στη γλώσσα των Χόπι σημαίνει ζωή εκτός ισορροπίας, σε ηθική πτώση, χάος. Σαράντα χρόνια πριν, όταν οι όροι κλιματική αλλαγή και κλιματική κρίση δεν υπήρχαν στο μέσο λεξιλόγιο, η ταινία «προφήτευε» αυτά που συμβαίνουν σήμερα. Η αλλοτρίωση του ανθρώπου και η καταστροφή της φύσης από την ανάπτυξη χωρίς όρια οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο άνθρωπος χρησιμοποιεί τη Γη ως αποθήκη, έχει αποξενωθεί από αυτήν, θεωρεί εαυτόν φύσει και θέσει κυρίαρχο. Το «Koyaanisqatsi: Life out of Balance» δεν κάνει τίποτα περισσότερο από να μας φέρει αντιμέτωπους με την ορατή απειλή της καταστροφής του πλανήτη από τον άνθρωπο με την αλόγιστη χρήση των πόρων της Γης.

«Εφερε επανάσταση»

Ο Michael Reinsman, μουσικός διευθυντής του Philip Glass Ensemble, σε μήνυμά του, σημειώνει μεταξύ άλλων ότι «αυτή η ταινία έφερε επανάσταση όταν πρωτοπαρουσιάστηκε.

Περιγράφει την ανθρωπότητα, τη σχέση των ανθρώπινων όντων με τον πλανήτη. Διαρκεί μιάμιση ώρα με εκτεταμένες μουσικές συνθέσεις, καθόλου λέξεις και διαλόγους παρά μόνο μερικά χορωδιακά μέρη που ακούγονται προφητείες των Χόπι. Σε μεταφέρει σ’ έναν κόσμο όπου συνυπάρχουν η ομορφιά και η φύση μαζί με τις ανθρώπινες δραστηριότητες και την τεχνολογία…».