Μηνύματα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης {LF}και 2,25 δισ. ευρώ

Ιδανικά η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα ήθελε να βρεθεί στην Αθήνα, όπως έκανε στην περίπτωση της Σλοβενίας, όταν αντιμετώπισε και αυτή σφοδρές πλημμύρες. Ομως η σκληρή δουλειά για την προετοιμασία της ετήσιας ομιλίας της για την «Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ενωσης», που θα απευθύνει σήμερα στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εδώ στο Στρασβούργο, δεν της επέτρεψε να επισκεφθεί τη χώρα μας προκειμένου να δηλώσει την αλληλεγγύη της ΕΕ στον ελληνικό λαό. Η συνάντησή της με τον έλληνα Πρωθυπουργό είχε αρχίσει να προγραμματίζεται όταν η κυρία Φον ντερ Λάιεν ήταν στην Ινδία, στο Νέο Δελχί, για τη σύνοδο του G20. Εκεί τόσο η ίδια όσο και οι συνεργάτες της, παρά το βαρύ της πρόγραμμα, συζητούσαν και παρακολουθούσαν τις «καταστροφικές» επιπτώσεις στη χώρα μας από την κακοκαιρία «Daniel». Εκεί άρχισε και η «δουλειά» για να διαπιστωθεί από ποιες πηγές θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν πόροι για να αντιμετωπίσει η χώρα μας τις καταστροφικές ζημιές. Οι ιδέες και οι φάκελοι ετοιμάζονταν από τις υπηρεσίες της Κομισιόν, ενόσω η πρόεδρός της ήταν στο Νέο Δελχί, προκειμένου να ετοιμαστεί η συνάντηση στο Στρασβούργο. Ηταν για αυτήν μια προτεραιότητα, παρά τον φόρτο εργασίας, καθώς το αίσθημά της όταν παρακολουθούσε τις εξελίξεις στην Ελλάδα από την Ινδία ήταν αυτό που εξέφρασε στις κοινές δηλώσεις με τον έλληνα Πρωθυπουργό με τη φράση: «Είμαι συγκλονισμένη από τις πρόσφατες καταστροφές που έπληξαν την Ελλάδα και τον λαό της».

Δεν ήταν λοιπόν τυχαίο ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έφυγε με ισχυρά μηνύματα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, αλλά και γρήγορης ενεργοποίησης των σχετικών μηχανισμών και παροχής ευελιξίας για να κινητοποιηθούν διαθέσιμοι πόροι που θα μπορούσαν να φτάσουν τα 2,25 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση των καταστροφών της κακοκαιρίας «Daniel» και τη δημιουργία νέων υποδομών στη συνάντησή του με την πρόεδρο της Κομισιόν. Η ανακοίνωση για τη διάθεση των ευρωπαϊκών πόρων, που βασίζονται όμως, κατά το πλείστον, στον επαναπρογραμματισμό υφιστάμενων προγραμμάτων και θα δοθούν μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, ειπώθηκε διά στόματος της ίδιας. «Η Επιτροπή θα είναι εφευρετική, γρήγορη και ευέλικτη. Θα κινητοποιήσουμε όλους τους πόρους της ΕΕ που μπορούν να χρησιμοποιηθούν». Στη συνάντησή τους, ο έλληνας Πρωθυπουργός μετέφερε στη συνομιλήτριά του το τι έχει συμβεί, δείχνοντάς της και φωτογραφίες από την καταστροφή. Αμέσως μετά, Φον ντερ Λάιεν και Μητσοτάκης ανέβηκαν στον έβδομο όροφο του κτιρίου της Ευρωβουλής στο Στρασβούργο, όπου έχουν τα γραφεία τους οι επίτροποι, για τη διευρυμένη συνάντηση, που έγινε με τη συμμετοχή τριών ελλήνων υπουργών και δύο υφυπουργών «παραγωγικών υπουργείων» και τεσσάρων επιτρόπων αντίστοιχων τομέων, καθώς και του εκτελεστικού αντιπροέδρου Βάλντις Ντομπρόβσκις και του αντιπροέδρου Μαργαρίτη Σχοινά. Στη συνάντηση ήταν προγραμματισμένη η παρουσία και του επιτρόπου Διαχείρισης Κρίσεων Γιάνες Λέναρσιτς, ο οποίος όμως δεν παραβρέθηκε καθώς εκείνη την ώρα έπρεπε να μιλήσει στο Ευρωκοινοβούλιο.

Η διευρυμένη συνάντηση διήρκεσε πάνω από μία ώρα, αλλάζοντας το πρόγραμμα της επόμενης συνάντησης που είχε ο Μητσοτάκης με τον Μάνφρεντ Βέμπερ, η οποία δεν ξεκίνησε στις 11.30, όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί, αλλά αρκετά αργότερα, γύρω στις 12.30. Είχαν γίνει προηγουμένως και οι κοινές δηλώσεις Φον ντερ Λάιεν – Μητσοτάκη. Εκεί η πρόεδρος της Κομισιόν εξειδικεύοντας την προέλευση των πόρων είπε ότι θα προέλθουν από τη χρήση μη δαπανηθέντων χρημάτων για τη συνοχή από την τελευταία περίοδο, του ΕΣΠΑ 2014-2020, από τα οποία μπορεί να διατεθούν, σύμφωνα με κυβερνητικούς υπολογισμούς, έως το τέλος του 2023, 250 εκατ. ευρώ. Αυτά αποτελούν ουσιαστικά το μόνο ποσό «φρέσκου» χρήματος. Επιπλέον, από την καταβολή προκαταβολικά τμημάτων των τρεχόντων ταμείων συνοχής, ενώ το ίδιο θα γίνει με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. Επίσης, μη χρησιμοποιηθέντα κονδύλια της ΚΑΠ από το προηγούμενο ελληνικό πρόγραμμα, αλλά και από το τρέχον, καθώς και από το αγροτικό απόθεμα για το επόμενο έτος. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027 μπορεί να συμβάλει με επιλέξιμα έργα ύψους 1,5 δισ. ευρώ που θα διατεθούν τα επόμενα έτη.

Επιπλέον, η Επιτροπή είναι έτοιμη να αξιολογήσει το ελληνικό αίτημα για στήριξη από το Ταμείο Αλληλεγγύης, είπε η πρόεδρος της Κομισιόν και κάλεσε τα κράτη – μέλη «να συμφωνήσουν επί της πρότασης» για τη συμπλήρωση του Ταμείου, οπότε θα μπορούσαν να διατεθούν του χρόνου έως και 400 εκατ. ευρώ, ενώ είπε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο χρήσης πόρων του NextGenerationEU, όπου σημείωσε όμως ότι «όλοι πρέπει να επιδείξουμε τη μέγιστη δυνατή ευελιξία, διότι μόλις υποβλήθηκε η αναθεώρηση». Κατά κυβερνητικές πηγές, η εκ νέου αναθεώρηση του Ταμείου Ανάκαμψης θα μπορούσε να συμπεριλάβει έργα ύψους 500 εκατ. ευρώ προς αποκατάσταση υποδομών.

Από την πλευρά του, ο Πρωθυπουργός ανέφερε πως υπάρχουν μη χρησιμοποιημένοι ευρωπαϊκοί πόροι και μέρος αυτής της στήριξης θα λάβουν οι άνθρωποι μέσα στις επόμενες εβδομάδες, σημειώνοντας επίσης ότι «η οικονομία βρίσκεται σε καλή κατάσταση και είμαστε σε θέση να καλύψουμε πολλές άμεσες ανάγκες χωρίς να παρεκκλίνουμε από τους στόχους του προϋπολογισμού», δείχνοντας εμμέσως προς την ανάγκη παροχής από την Κομισιόν και ευελιξίας για τον ελληνικό προϋπολογισμό. «Είναι πολύ επείγον η ΕΕ να δείξει τη μέγιστη υποστήριξη και ευελιξία προκειμένου να στηρίξει την Ελλάδα βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα», είπε, τονίζοντας ότι «θα χρειαστούν πάνω από 2 δισ. ευρώ για την ανακατασκευή αυτών που καταστράφηκαν». Σχετικά με το Ταμείο Αλληλεγγύης, δεσμεύτηκε ότι θα στηρίξει την προσπάθεια στην ΕΕ για περισσότερα κονδύλια.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στο πλαίσιο της διευρυμένης συνάντησης Ελλήνων και Ευρωπαίων έγινε σε μεγάλο βαθμό «τεχνική» συζήτηση ως προς το τι μπορεί να αποδεσμευτεί άμεσα, για την ευελιξία στον επαναπρογραμματισμό των προγραμμάτων. Μέσω της task force θα υπάρχει ουσιαστικά ένας απευθείας δίαυλος συνεννόησης, όπου αναμένεται να συμμετέχει ο υφυπουργός Οικονομίας Θάνος Πετραλιάς, ο οποίος συμμετείχε στις χθεσινές συζητήσεις.

Συνάντηση με Μέτσολα

Ο Μητσοτάκης είχε επίσης συνάντηση με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, η οποία εξέφρασε «απόλυτη αλληλεγγύη και στήριξη», δηλώνοντας σχετικά με τους πόρους ότι «οποιαδήποτε απόφαση χρειαστεί να ληφθεί από το Κοινοβούλιο θα τη λάβουμε το συντομότερο δυνατό».