Μαλλιοκούβαρα

Σιγά που δεν θα γινόταν. Σιγά που μια εθνική τραγωδία δεν θα μας δίχαζε αντί να μας ενώσει. Ποιους; Εμάς; Τους ανάδελφους; Που το αρχαιότερο κείμενο στη σπουδαία, πολύτιμη γλώσσα μας, η Ιλιάδα, αρχίζει με τη λέξη «μήνις», δηλαδή θυμός; Που έτσι έχουμε μάθει να εκφραζόμαστε; Που θεωρούμε την οργή μαγκιά και το μίσος πολιτική θέση; Που μπερδεύουμε την αγανάκτηση με την ευαισθησία; Ή που θεωρούμε την ευαισθησία κομματική και ιδεολογική αποκλειστικότητα; Που ο καθένας μας έχει μια λύση για κάθε πρόβλημα ξεχωριστά και, συνολικά, πιο πολλές από τις απόψεις στις οποίες έχει αναφερθεί, με τη γνωστή φράση του, ο Κλιντ Ιστγουντ; Και που το εθνικό μας σπορ, αυτό στο οποίο παίρνουμε τα πάντα όλα από μετάλλια, είναι να βρίζουμε τη χώρα; Λες και δεν είμαστε κομμάτι της. Εχουμε όμως και την άλλη ύψιστη εθνική μας επίδοση. Την αυτοεξαίρεση. Τα πάντα είναι για τα μπάζα, τα πάντα μας κάνουν να ντρεπόμαστε για τη χώρα εκτός από τη νησίδα μας που επιπλέει μέσα στον οχετό.

Πριν αναφερθώ στις πλημμύρες, ας σταθώ για λίγο στη βράβευση του Γιώργου Λάνθιμου στη Βενετία. Ακόμη και σ’ αυτό το ευχάριστο γεγονός, θα ξύσουμε με τα νύχια μας την επιφάνεια για να ανακαλύψουμε εθνικές παθογένειες. Για παράδειγμα, αξιόλογος άνθρωπος του θεάτρου αλλά μονίμως «οργισμενούλης», γράφει στον λογαριασμό του στα social media ότι νιώθει… ντροπή γι’ αυτήν τη βράβευση «…γιατί σ’ αυτήν τη χώρα οι αξιόλογοι, δημιουργικοί άνθρωποι είναι αναγκασμένοι να την εγκαταλείπουν για να αναγνωριστεί η αξία τους. Γιατί όλοι αυτοί που διακρίνονται διεθνώς έχουν παλέψει κόντρα σε μια κοινωνία που λοιδορεί τον μόχθο, που περιφρονεί τον πολιτισμό…». Συγγνώμη κιόλας αλλά έχω την εντύπωση ότι ο πολυβραβευμένος διεθνώς Θεόδωρος Αγγελόπουλος σ’ αυτήν τη χώρα «που περιφρονεί τον πολιτισμό» έκανε τις ταινίες του. Και τα δύο μας Νομπέλ, ο Σεφέρης και ο Ελύτης, στην ίδια «φτου κακά» χώρα ζούσαν κι έγραφαν. Εκτός κι αν κάνω λάθος.

Πάμε τώρα στις πλημμύρες. Εχει ευθύνες η κυβέρνηση; Βεβαίως και έχει εκ της θέσης της. Οπως έχει ο ΣΥΡΙΖΑ για τους 104 νεκρούς στο Μάτι και τους 25 στη Μάνδρα, σε χαμηλότερης έντασης νεροποντή. Θα μπορούσε να λειτουργήσει καλύτερα ο κρατικός μηχανισμός; Αλίμονο στον άνθρωπο ή στον θεσμό που θεωρεί ότι τα έχει κάνει όλα τέλεια και καλύτερο δεν υπάρχει (μόνο ο κύριος Τόσκας έψαχνε αλλά δεν έβρισκε λάθη για το Μάτι). Πρέπει να γίνεται κριτική; Βεβαίως και πρέπει. Και πολύ σκληρή μάλιστα διότι εδώ μιλάμε για ανθρώπινες ζωές. Και ως προς τη βιολογική τους υπόσταση αλλά και ως προς αυτό που το λέμε «βιός» και που ένας τόνος το χωρίζει από το «βίος». Αλλά με στοιχεία ώστε και η κυβέρνηση να αναγκάζεται να απαντήσει επίσης με στοιχεία.

Οταν όμως η κριτική γίνεται με αναθέματα, με ουρλιαχτά ανθυποηθοποιών που απαιτούν απαντήσεις σε ερωτήματα με δεκαπέντε ερωτηματικά στο καθένα και με απειλές αυτοδικίας, με αναθέματα, με fake news και με αφηγήματα που ξεκινούν από το ναυάγιο στην Πύλο τύπου «κι εσείς που βασανίζετε τους μαύρους» και με κατάρες αντίστοιχες μ’ αυτές που εξαπολύουν οι «ταυτοτητάκηδες», με «αμπελαλέ» θα απαντάει και η κυβέρνηση. Αλλο που δεν θα ήθελε δηλαδή για να περάσει το θέμα περιφερειακά χωρίς να προσεγγίσει την ουσία.

«Δεν βαριέσαι» θα πουν κάποιοι. «Πάντα έτσι γινόταν». Μόνο που το «τώρα» δεν είναι όπως το «πάντα». Το «τώρα» έχει εντελώς καινούργια δεδομένα. Και το όλο τοπίο της πολιτικής αντιπαράθεσης είναι σαν να  προσπαθούν – και οι μεν και οι δε – να αντιμετωπίσουν καινούργια προβλήματα με παλιές λύσεις.

Με το υστέρημα
των άλλων;

Ο Φοίβος Δεληβοριάς δεν ακύρωσε τη χθεσινή του συναυλία – όπως είχε κάνει με αφορμή το ναυάγιο στην Πύλο – και καλά έκανε διότι τα «κατεβασμένα ρολά» δεν προσμετρούν κοινωνική ευαισθησία. Κάλεσε μάλιστα τους θεατές να γίνει η συναυλία αφορμή ώστε να συγκεντρωθούν είδη πρώτης ανάγκης για τους πλημμυροπαθείς. Εύγε! Και φαντάζομαι ότι αυτή η προσφορά ειδών θα γίνεται αντί καταβολής εισιτηρίου. Οχι δηλαδή οι θεατές και να πληρώνουν και να προσφέρουν. Ελπίζω σωστά να φαντάζομαι.