Ψίθυροι χωρίς κραυγές

Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας. Η κορυφαία κρατική μηχανή παραγωγής πρωταθλητών που προορίζονταν για τις ανάγκες της προπαγάνδας του καθεστώτος.

«Αν δεν γνωρίζεις τι συνέβη στο παρελθόν δεν μπορείς να αλλάξεις τίποτα στο μέλλον», είναι το motto της άλλοτε ανατολικογερμανίδας πρωταθλήτριας στην ενόργανη γυμναστική Σούζαν Βέγκνερ που αποτελεί ένα από τα πολλά θύματα σεξουαλικής βίας του καθεστώτος της ΛΔΓ.

Η γεννημένη στο Πότσδαμ Σούζαν, εντάχθηκε στην ηλικία των εννέα χρόνων στο αθλητικό σχολείο Halle-Neustadt. Αργότερα μετακόμισε σε οικοτροφείο στη Λειψία. Οπως εκατοντάδες παιδιά, πέρασε κι αυτό μέσω ενός αθλητικού συστήματος σχεδιασμένο να παράγει μετάλλια που θα αποδείκνυαν την ανωτερότητα του πολιτικού συστήματος.

Θύμα του ντόπινγκ, είχε ζήσει επίσης την εμπειρία της σεξουαλικής βίας. «Μπορούσαν να μας κάνουν ό,τι ήθελαν. Και συνειδητοποιώντας πως δεν ήσουν αυτοπροσδιορισμένος αυτό ήταν το χειρότερο».

Τα προηγούμενα χρόνια η έρευνα στο αθλητικό σύστημα

της ΛΔΓ είχε εστιάσει στο κρατικό ντόπινγκ, το οποίο ωστόσο συνδεόταν και με τη σεξουαλική κακοποίηση.

Τα παιδιά που βρίσκονταν στη «μηχανή παραγωγής» του κρατικού αθλητισμού παρέμεναν μακριά από τους γονείς τους και φυσικά ήταν ευάλωτα σε κάθε είδος επίθεση.

Γυμνές μπροστά στη ζυγαριά

Οι εκπαιδευτές θεωρούνταν παντοδύναμοι. Οι ζωές των παιδιών βρίσκονταν υπό συνεχή παρακολούθηση.

Σύμφωνα με τη Σούζαν Βέγκνερ ο μεγάλος φόβος των παιδιών στο αθλητικό σχολείο Ζίνοβιτς ήταν ο γιατρός. «Δεν γνωρίζαμε ακριβώς τι συνέβαινε. Θυμόμαστε πως  καθόμασταν μαζί στο δωμάτιο και φοβόμασταν ποια θα έπρεπε να πάει στον γιατρό στη συνέχεια. Μπορώ να θυμηθώ ακόμα ξεκάθαρα μια εμπειρία. Επρεπε να περάσω από το σκοτεινό γυμναστήριο στο δωμάτιό του. Επρεπε να κλείσω την πόρτα. Περπάτησε γύρω μου, με άγγιξε και μου είπε πως έπρεπε να έχω περισσότερη αυτοπεποίθηση. Ημουν 15, το πολύ 16 και φορούσα μόνο ένα πουκάμισο. Ηταν πολύ άβολο». Ο γιατρός ήταν επίσης συχνά παρών κατά τη διάρκεια των λουτρών χαλάρωσης ή στα ντους, παρατηρώντας γυμνά κορίτσια.

Οι αθλήτριες έπρεπε να στέκονται γυμνές στη ζυγαριά μπροστά από τους προπονητές τους, να κάνουν μπάνιο απ΄ αυτούς σε εναλλασσόμενα ζεστά και κρύα ντους και να αγγίζονται άβολα κατά τη διάρκεια της προπόνησης.

Η Βέγκνερ θυμάται πως τα παιδιά δεν αντιδρούσαν και επέτρεπαν να συμβαίνουν όλα αυτά επάνω τους. «Είναι πολύ σημαντικό τα παιδιά να μάθουν σήμερα πού είναι τα όρια, τι δεν πρέπει να κάνουν με τον εαυτό τους. Γιατί εμείς τότε δεν το ξέραμε».

Η σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών ήταν θέμα ταμπού στα χρόνια της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας. «Και για άλλη μια φορά πιο πολύ ταμπού απ’ ό,τι στη Δυτική Γερμανία», λέει η Κριστίν Μπέργκμαν, μέλος της ανεξάρτητης επιτροπής που μελετά τη σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών. «Στη ΛΔΓ ο αθλητισμός χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό σε πολιτικές συζητήσεις για να αποδείξει την ανωτερότητα του συστήματος. Κάθε νίκη, κάθε μετάλλιο που κερδίζεται ήταν μία νίκη για τον σοσιαλισμό».

Υπήρχε βέβαια και η άλλη πλευρά, της φυσικής ή ψυχολογικής βίας συμπεριλαμβανομένης και της κακοποίησης που θεωρούνταν «βρώμικα ζητήματα», σύμφωνα με την Μπέργκμαν. «Απλά δεν τα συζητούσαν. Απλά δεν επέτρεπαν να υπάρχουν. Δεν ταίριαζε στην άθικτη σοσιαλιστική κοινωνία».

Οποιοσδήποτε βίωνε σεξουαλική βία ήταν μόνος. Ετσι, δεν υπήρχε περίπτωση να προσφερθεί βοήθεια σε όλους αυτούς τους αθλητές.

«Σε μια τόσο αυταρχική κοινωνία ήταν δύσκολο να αντισταθείς. Υπάρχουν ακόμα πολλά που είναι κρυμμένα σήμερα», τονίζει η Μπέργκμαν.