Αναγεννητής της Αριστεράς;

Στη ζωή του 42χρονου Κλεμάν Μπον, του υπουργού Μεταφορών της Γαλλίας, υπάρχει ένα «πριν» και ένα «μετά»: τοποθετείται στη 19η Ιουνίου του 2022, την ημέρα που πραγματοποιήθηκε ο δεύτερος γύρος των κοινοβουλευτικών εκλογών. Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων τότε, αυτός ο πρώην τεχνοκράτης που έγινε πολιτικός στο πλευρό (ή και τη σκιά…) του Εμανουέλ Μακρόν, διεκδικούσε μια δύσκολη έδρα του Παρισιού, στην 7η περιφέρειά του. Στον πρώτο γύρο, είχε έρθει δεύτερος, με σχεδόν έξι μονάδες διαφορά από την αντίπαλό του, υποψήφια της Nupes, της αριστερής συμμαχίας, προερχόμενη η ίδια από την Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λικ Μελανσόν. Και όλοι θεωρούσαν δεδομένη την ήττα του. Κατάφερε όμως τελικά να επικρατήσει, με διαφορά 653 ψήφων. «Είδα τότε τον πολιτικό κόσμο να με κοιτάζει διαφορετικά: “Κοίτα να δεις, είναι ικανός να κάνει κάτι τέτοιο”», θυμάται. Δεκαπέντε μήνες αργότερα, ο Μπον μοιάζει αποφασισμένος να τους αποδείξει ότι μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα: να γίνει δήμαρχος του Παρισιού, για παράδειγμα, ή ηγέτης μιας αναγεννημένης Αριστεράς, ή ίσως και τα δύο.

Δεν είναι τυχαίο το μακροσκελές πορτρέτο που του φιλοτέχνησε τις προάλλες ο Ρότζερ Κόεν, ο επικεφαλής του γραφείου των «New York Times» στο Παρίσι, ένας βαθύς γνώστης (και λάτρης) της Γαλλίας. Ούτε βέβαια και ο τίτλος τον οποίο επέλεξε για αυτό: «Η “μαρτυρική ιστορία” της Ευρώπης καθοδηγεί έναν φιλόδοξο προτεζέ του Μακρόν». Οταν επισκέφθηκε τον περασμένο Απρίλιο το Κίεβο, ο Μπον έκανε μία στάση στην Οδησσό, προκειμένου να αποτίσει φόρο τιμής στους εβραίους προγόνους του που εγκατέλειψαν την πόλη, τότε κομμάτι της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, γύρω στο 1910, προκειμένου να γλιτώσουν από τα αντι-εβραϊκά πογκρόμ, και αναζήτησαν καταφύγιο στη Γαλλία – για να απελαθούν τελικά από τις γαλλικές Αρχές στο Αουσβιτς το 1944 και να δολοφονηθούν εκεί από τους Ναζί. «Εχω ένα μικρό κομμάτι αυτής της μαρτυρικής ιστορίας μέσα μου, και αυτή είναι η ιστορία όλων των Ευρωπαίων», είπε ο Μπον στον Κόεν. «Είμαστε μία ήπειρος διαλυμένων ανθρώπων, οικογενειών και εθνών. Πρέπει να θυμόμαστε ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι ένα καθημερινό θαύμα».

Για τις εβραϊκές ρίζες της νοσηλεύτριας μητέρας του, για τον προπάππου που έχασε στο Αουσβιτς – μαζί με τον αδελφό αυτού και έναν από τους γιους του – ο Μπον μίλησε για πρώτη φορά δημοσίως στα τέλη του 2020, σε μία συνέντευξή του στο «Têtu», ίσως το πιο γνωστό ΛΟΑΤ+ περιοδικό της Γαλλίας. Στην ίδια συνέντευξη, είχε αποκαλύψει επίσης για πρώτη φορά δημοσίως την ομοφυλοφιλία του: «Είμαι γκέι και είμαι άνετος με αυτό». Την επόμενη χρονιά, το 2021, πραγματοποίησε δύο μαχητικές επισκέψεις στην Ουγγαρία και την Πολωνία, στηλιτεύοντας εκεί ανοιχτά τα κρατικά υποστηριζόμενα αντι-ΛΟΑΤ+ κινήματα. Στην Πολωνία, κατήγγειλε την αντιμετώπιση των γκέι και τις απόπειρες ορισμένων περιοχών να γίνουν «ελεύθερες από ΛΟΑΤΚΙ». Στην Ουγγαρία του Βίκτορ Ορμπαν, όπου έφτασε λίγο μετά από μία δουλοπρεπή επίσκεψη της Μαρίν Λεπέν, της ηγέτιδας της γαλλικής Ακροδεξιάς, μίλησε για «τις αρχές της Ευρώπης, που είναι η ισότητα, η ελευθερία και η μη διάκριση». Η μάχη κατά της αδιαλλαξίας είναι για αυτόν μια προσωπική υπόθεση.

Γεννημένος στο Παρίσι το 1981, λαμπρός μαθητής, ο Μπον σπούδασε αρχικά στη Sciences Po, κατόπιν στο Κολέγιο της Ευρώπης στην Μπριζ και τελικά στη γνωστή ENA, την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης της Γαλλίας, που έχει «βγάλει» τέσσερις από τους οκτώ προέδρους της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένου και του Μακρόν. Με αυτόν τον τελευταίο, γνωρίστηκε την περίοδο που ήταν υπουργός Οικονομίας του Φρανσουά Ολάντ, μεταξύ 2014 και 2016, ως σύμβουλος αρχικά, ως φίλος του στη συνέχεια. Παρέμεινε σύμβουλός του για τα ευρωπαϊκά θέματα όταν ο Μακρόν εξελέγη πρόεδρος, το 2017, και το 2019, διορίστηκε υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων – πριν μεταπηδήσει, τον Ιούλιο του 2022, στο υπουργείο Μεταφορών. Η «Le Monde» τον είχε κάποτε χαρακτηρίσει «χαϊδεμένο» του γάλλου προέδρου, έχει όμως πια καταφέρει να βγει από τη σκιά του χτίζοντας τη φήμη του πολιτικού που δεν διστάζει να μιλήσει όταν άλλοι προτιμούν να σιωπήσουν, και να διαφοροποιηθεί, όλο και συχνότερα, από την επίσημη κυβερνητική γραμμή – ενός πολιτικού με επικοινωνιακό χάρισμα και υγιείς φιλοδοξίες, για κάποιους, υπερφιλόδοξου και μιντιακά βουλιμικού, για άλλους.

Εκπρόσωπος της αριστερής πτέρυγας της Renaissance, του κόμματος του γάλλου προέδρου, ο Μπον δηλώνει υπερήφανα «φιλοευρωπαίος Σοσιαλδημοκράτης» και λέει πως «αυτή την ιδέα θα προσπαθήσω να υπερασπιστώ». Δεν κρύβει ούτε τη φιλοδοξία του να εκλεγεί δήμαρχος του Παρισιού το 2026, μετά το τέλος της θητείας της σοσιαλίστριας Αν Ινταλγκό, ούτε τη φιλοδοξία του να αναζωογονήσει μια σοσιαλδημοκρατία οικοδομημένη γύρω από τη μεσαία τάξη, τις λαϊκές τάξεις, τα συνδικάτα. Το πρόβλημα, βέβαια, για αυτόν, είναι πως η κυρίαρχη γραμμή στη Renaissance είναι κεντροδεξιά και όχι κεντροαριστερή, από τη Δεξιά προέρχονται άλλωστε και οι τρεις επικρατέστεροι υποψήφιοι για τη διαδοχή του Μακρόν όταν αυτός αναγκαστικά αποχωρήσει, στο τέλος της δεύτερης θητείας του, το 2027: ο υπουργός Εσωτερικών, Ζεράλντ Νταρμανάν, ο υπουργός Οικονομικών Μπρουνό Λε Μερ και ο πρώην πρωθυπουργός, Εντουάρ Φιλίπ. Πολλοί, επίσης, θεωρούν δεδομένο πως την Ινταλγκό θα την αντικαταστήσει το 2026 η δεξιά Ρασιντά Ντατί. Οπως όμως θύμισε και ο ίδιος ο Κλεμάν Μπον στον Ρότζερ Κόεν, «στην πολιτική, μία εβδομάδα είναι πολύς καιρός».