Εχασε τη δίκη πρόσφυγας {LF}που απελάθηκε από την Ελλάδα

Σύρος πρόσφυγας έχασε μια υπόθεση-ορόσημο κατά της υπηρεσίας προστασίας των συνόρων της ΕΕ, της Frontex, αφού ο ίδιος και η οικογένειά του απελάθηκαν βίαια από την Ελλάδα πριν εξεταστεί η αίτησή του για άσυλο. Η απόφαση θεωρείται σημαντικό πλήγμα στις προσπάθειες να γίνουν οι λειτουργίες της Frontex στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες πιο διαφανείς και υπόλογες στα κράτη-μέλη στα οποία δρουν.

Ο Σύρος, η σύζυγός του και τα τέσσερα μικρά παιδιά τους έκαναν το επικίνδυνο ταξίδι με τη βοήθεια διακινητών από το κατεστραμμένο από τον πόλεμο Χαλέπι έως την Ελλάδα το 2016, αλλά 11 ημέρες αφότου έφθασαν μεταφέρθηκαν αεροπορικώς στην Τουρκία από τη Frontex. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό του, σημειώνοντας ότι η Frontex δεν ήταν αρμόδιος οργανισμός για τις διαδικασίες ασύλου. «Δεδομένου ότι η Frontex δεν έχει την εξουσία να αξιολογεί την ουσία των αποφάσεων επιστροφής ή των αιτήσεων για διεθνή προστασία, αυτός ο οργανισμός της ΕΕ δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος για οποιαδήποτε ζημιά που σχετίζεται με την επιστροφή αυτών των προσφύγων στην Τουρκία» αναφέρει στην απόφασή του το δικαστήριο του Λουξεμβούργου.

Το 2016, ο άνδρας και η οικογένειά του, με μικρά παιδιά ηλικίας από ενός έως επτά ετών, έφτασαν με πλοίο στη Μήλο. Αφού μεταφέρθηκαν στη Λέρο, εξέφρασαν την επιθυμία να υποβάλουν αίτηση για διεθνή προστασία. Ωστόσο, έπειτα από κοινή επιχείρηση επιστροφής που πραγματοποίησαν η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex) και η Ελλάδα, μεταφέρθηκαν στην Τουρκία. Από εκεί πήγαν στο Ιράκ, όπου διαμένουν έκτοτε, ανέφερε η απόφαση.

Από την Ολλανδία

Τον σύρο πρόσφυγα εκπροσώπησαν νομικοί του δικηγορικού γραφείου Prakken d’Oliveira του Αμστερνταμ με την υποστήριξη του Ολλανδικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, της ομάδας BKB, του Sea-Watch Legal Aid Fund και της Jungle Minds. Κατήγγειλαν ότι ο Σύρος και η οικογένειά του έπεσαν θύματα pushback, δηλαδή «απώθησης», από τους Ελληνες, και ισχυρίστηκαν ότι η Frontex παραβίασε τους κανόνες για τις διαδικασίες ασύλου και τα δικαιώματα των παιδιών χωρίζοντας τον άνδρα και τη γυναίκα του από την οικογένειά τους, συμπεριλαμβανομένου ενός μωρού ενός έτους, κατά την πτήση προς την Τουρκία. Για λογαριασμό του ζήτησαν 96.000 ευρώ για υλική ζημιά και 40.000 ευρώ για ηθική βλάβη, λόγω της εικαζόμενης παράνομης συμπεριφοράς της Frontex πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την επιχείρηση επιστροφής. Χρειάστηκαν τρία χρόνια για να πάρουν τα αποδεικτικά έγγραφα για το τι συνέβη από τη Frontex.

Το δικαστήριο έκρινε ότι καθήκον της Frontex ήταν να παρέχει μόνο τεχνική και επιχειρησιακή υποστήριξη στα κράτη-μέλη. «Μόνο τα κράτη-μέλη είναι αρμόδια να αξιολογούν την ουσία των αποφάσεων επιστροφής και να εξετάζουν αιτήσεις για διεθνή προστασία» αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Κενό λογοδοσίας

Η Λίζα-Μαρί Κομπ, δικηγόρος του γραφείου Prakken d’Oliveira, θεωρεί ότι η υπόθεση ήταν σημαντική ακόμα κι αν ο πρόσφυγας έχασε, καθώς αποκάλυψε ένα «κενό λογοδοσίας» στη Frontex. «Φαίνεται ένα κενό λογοδοσίας, στο οποίο η Frontex δεν μπορεί ουσιαστικά να θεωρηθεί υπεύθυνη για τις ενέργειές της. Εάν συμβαίνει αυτό, χρειάζεται πολιτική δράση» είπε και πρόσθεσε: «Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ καθώς και τα κράτη-μέλη θα πρέπει να έχουν τρομοκρατηθεί από την προοπτική αυτού που συμβαίνει και να το σταματήσουν. Θα πρέπει επίσης να αναλάβει την ευθύνη και να διασφαλίσει ότι δεν θα συμβούν ανατροπές. Ωστόσο, μέχρι τώρα ήταν ανεκτές οι ανατροπές. Αυτό δεν πρέπει πλέον να συμβαίνει σε μια ένωση που βασίζεται στο κράτος δικαίου. Η Frontex είναι μια αντιπροσωπεία με μεγάλη δύναμη στις ζωές των ατόμων. Η εξουσία πρέπει πάντα να συνοδεύεται από υπευθυνότητα» κατέληξε.

Σε ανακοίνωσή του το νομικό γραφείο Prakken d’Oliveira ανέφερε ότι το άρθρο 34 του κανονισμού 2016/1624 της Frontex αναφέρει ότι ο οργανισμός έπρεπε να δημιουργήσει «έναν αποτελεσματικό μηχανισμό για την παρακολούθηση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε όλες τις δραστηριότητες του οργανισμού».