Μια πολυεθνική κοινότητα μουσικής

Το καλοκαίρι του 2020 ο διευθυντής της χορωδίας του καθεδρικού ναού του Βερολίνου – η οποία ιδρύθηκε πριν από 500 χρόνια – Κάι Ούβε Γίρκα πήγε στη Χίο αναζητώντας τον χώρο με την ιδανική ακουστική για να εμφανιστεί το ξακουστό φωνητικό σύνολό του. Η πρόσκληση έγινε από το Μουσικό Φεστιβάλ Χίου στο πλαίσιο ανταλλαγής εφήβων μεταξύ Γερμανίας – Ελλάδας. Στην ουσία ήταν η αφορμή για μια τόσο δημιουργική εξέλιξη και αναμφισβήτητα καταγράφεται ως καρπός των ανήσυχων οραματιστών του θεσμού: της Ολγας Holdrff Μυριαγκού και του Λευτέρη Βενιάδη. Ετσι τον Οκτώβριο του 2021 στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Χίου ακούστηκαν έργα των Schütz, Bach, Mendelssohn και Rheinberger. Η σπουδαία όμως στιγμή της ημέρας ήταν η σύμπραξη της κρατικής χορωδίας του καθεδρικού ναού του Βερολίνου με τη Χορωδία του Μουσικού Σχολείου Χίου και παιδιά πρόσφυγες από το ετήσιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Μουσικού Φεστιβάλ Χίου, που κορυφώθηκε με την παράσταση «Singing Trees, What Times Are These?». Τον Μάρτιο του επόμενου χρόνου τα Χιωτάκια ανταπέδωσαν την επίσκεψη τραγουδώντας στην αίθουσα συναυλιών Joseph – Joachim του Πανεπιστημίου Τεχνών του Βερολίνου. «Αυτή η διαρκής κίνηση προσφέρει τη δυνατότητα στους κατοίκους που έχουν αγαπήσει το φεστιβάλ, στα παιδιά και σε όσους συμμετέχουν να εργάζονται για την επόμενη διοργάνωση έναν στόχο. Νομίζω ότι αυτή η προσδοκία συνιστά ένα από τα πιο σημαντικά δώρα» λέει η Ολγα Holdrff Μυριαγκού προς το τέλος της συζήτησης σε εκείνο το ωραίο καφέ στον Κάμπο της Χίου. Προηγήθηκε η αφήγησή της για τις πρώτες σκέψεις και τα όνειρα για το Φεστιβάλ, που τότε μοιραζόταν με τον συνοδοιπόρο της Λευτέρη Βενιάδη. Μιλούσε και ξαναζούσε την αγωνία και τον αγώνα τους για να πάρει σάρκα και οστά το όραμά τους.

Η διαδικασία για την υλοποίηση του Φεστιβάλ απαιτεί διαρκή κίνηση και τους χειμερινούς μήνες επισημαίνει η Ολγα Holdrff Μυριαγκού και αυτομάτως δημιουργεί τη βεβαιότητα ότι ίσως εδώ βρίσκεται η ουσία. Οπως λέει «η δραστηριότητα συνεχίζεται για την προετοιμασία του προγράμματος της επόμενης χρονιάς, αλλά και για τον χειμώνα, αφού το Μουσικό Φεστιβάλ Χίου δεν σταματάει νικώντας τη μελαγχολία του τέλους που φέρνει ο επίλογος των καλοκαιρινών εκδηλώσεων».

Οι στιγμές του παρελθόντος που εξιστορεί υποχωρούν όταν η συζήτηση έφτασε στη χαρά των φετινών σπουδαίων συναντήσεων μουσικών με διεθνές πρόσημο που χάρισαν εξαίσιες μουσικές σε κάθε γωνιά του νησιού: από τα Οθωμανικά Λουτρά, τον αύλειο χώρο του Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου Συκούση ως το Μουσείο Μαστίχας Χίου. Καλλιτέχνες από τη Γερμανία, την Ελβετία, τα Βαλκάνια και φυσικά την Ελλάδα πρόσφεραν τη σωτήρια ανάσα της μουσικής σε έναν τόπο τραυματισμένο.

Οι ευγενείς προσπάθειες της Ολγας και του Λευτέρη καρποφόρησαν γιατί όπως λέει ο ίδιος, δραστήριος μουσικά και θεατρικά δημιουργός, «η τοπική κοινωνία έχει συντονιστεί τόσο από πλευράς κοινού όσο και από την άλλη πλευρά από ντόπιους καλλιτέχνες και μαθητές. Ανοίγονται κάθε φορά νέοι δρόμοι, νέες ιδέες, νέα όνειρα. Οι στόχοι μεταβάλλονται, μετατρέπονται και μετασχηματίζονται…».

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ. Φέτος την αυλαία του 7ου Μουσικού Φεστιβάλ Χίου σήκωσε η καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ την Τρίτη 1η Αυγούστου, στον αύλειο χώρο της Ιεράς Μονής Κοιμήσεως της Θεοτόκου στα Μεστά, παρουσιάζοντας μαζί με τη Maria Jadziewicz – βιόλα και τον Martin Smith – βιολοντσέλο, το έργο του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ «Παραλλαγές Goldberg» (για τρίο έγχορδο, διασκευή Dmitry Sitkovetsky) του Χανς Αϊσλερ και το «Πρελούδιο και φούγκα στον Β-Α-C-Η», του Ζαν Φρανσάιξ. Την Πέμπτη και την Παρασκευή στο Μουσείο Μαστίχας Χίου παρουσιάστηκε η νέα παραγωγή για το Φεστιβάλ o «Λουκής Λάρας» του Δημητρίου Βικέλα – σύλληψη και σύνθεση Λευτέρης Βενιάδης – για φωνή και βιολοντσέλο, με τους Κώστα Μπερικόπουλο, Νίκο Ζιαζιαρή – ανδρική φωνή – και Αλέξανδρο Μποτίνη – βιολοντσέλο. Τη σκυτάλη του Φεστιβάλ ανέλαβε το ελβετικό τρίο Ensembles Les Aples, το οποίο παρουσίασε την Παρασκευή 4 Αυγούστου στο Αμφιθέατρο Οινουσσών και το επόμενο βράδυ στο Κτήμα Σπύρου Στεφάνου στον Κάμπο Χίου, έργα του συμπατριώτη τους Θιούρινγκ Μπαμ, του Αμερικανού Ερνεστ Μπλοχ και του ρώσου συνθέτη της ρομαντικής περιόδου, Αλεξάντρ Πορφίριεβιτς Μποροντίν.

Ο ήχος του Balkan Spirit Ensemble με τζαζ και παραδοσιακές διαδρομές το Σάββατο το βράδυ έδωσε μάχη με τους ανέμους που φυσούσαν στην παραλία του Καρφά. Αλλά ο αέρας της πολυεθνικής μπάντας των Vladimir Karparov – σαξόφωνο, Katya Tasheva – φωνή, Daniel Stawinsk – πιάνο, Igor Spallati – κοντραμπάσο, του Nedyalko Nedyalkov – καβάλ και του δικού μας Δημήτρη Χρηστίδη – ντραμς, ήταν εκείνος που ξεσήκωσε τους θεατές της παραλίας. Η τελευταία πράξη των φετινών εκδηλώσεων γράφτηκε με τη συναυλία του Αλκίνοου Ιωαννίδη στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης.

ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ. Το τέλος του φεστιβάλ σημαίνει αυτομάτως την έναρξη των εργασιών για το επόμενο, το οποίο όπως μας αποκάλυψε η Ολγα Holdrff θα έχει ως πυρήνα ένα μεγάλο μουσικό θέατρο, με τη συμμετοχή βερολινέζικης χορωδίας που αποτελείται από 40 κορίτσια, με τη χορωδία της Χίου, με χορευτικές ομάδες και σπουδαίους μουσικούς από τη Γερμανία και την Ελλάδα. Οι εκδηλώσεις προγραμματίζεται να γίνουν στην παραλία Κάτω Φανά, εκεί όπου ο σπουδαίος συνθέτης Γιάννης Χρήστου οραματιζόταν να πραγματοποιήσει ένα φεστιβάλ. «Είναι ένα δύσκολο στοίχημα αφού πρέπει να υπερκεράσουμε πολλές τεχνικές δυσκολίες. Η περιοχή για παράδειγμα δεν έχει ρεύμα και αυτό είναι ένα από τα προβλήματα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε». Αλλά οι στόχοι δεν σταματούν εδώ αφού, όπως λέει η Ολγα Holdrff Μυριαγκού, χωρίς να αποκαλύπτει λεπτομέρειες, στο πρόγραμμα του επόμενου καλοκαιριού θα πραγματοποιηθεί συναυλία κλασικής μουσικής από μια αυστριακή ορχήστρα, αλλά και μια συνεργασία με την Τουρκία.