Πόλεμος για τα τέλη ρύπανσης στα αυτοκίνητα

Ενα λογικό βήμα με σκοπό τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, τη στιγμή που οι έρευνες δείχνουν πως αυτή η τελευταία είναι πιο επικίνδυνη για την παγκόσμια υγεία από ό,τι το κάπνισμα ή η κατανάλωση αλκοόλ; Ή μια κήρυξη πολέμου στα αυτοκίνητα, και δη στους φτωχότερους πολίτες, που αδυνατούν να αντικαταστήσουν το παλαιότερο αυτοκίνητό τους με ένα σύγχρονο και λιγότερο ρυπογόνο; Η συζήτηση μαίνεται στο Λονδίνο αλλά το μέτρο ήδη τέθηκε σε ισχύ: αρχής γενομένης από την Τρίτη, η πρωτεύουσα της Βρετανίας έγινε η μεγαλύτερη ζώνη χαμηλών εκπομπών στον κόσμο. Η επονομαζόμενη Ζώνη Εξαιρετικά Χαμηλών Εκπομπών (ULEZ) που επιβλήθηκε το 2019 στο κέντρο του Λονδίνου επεκτάθηκε στην ευρύτερη περιοχή του, στο επονομαζόμενο Greater London. Κάτι που σημαίνει ότι όποιος οδηγεί στην πόλη ένα βενζινοκίνητο αυτοκίνητο κατασκευασμένο πριν από το 2006, ή ένα ντιζελοκίνητο αυτοκίνητο ταξινομημένο πριν από το 2015 πρέπει να καταβάλει εφεξής ένα ημερήσιο τέλος 12,5 στερλινών. Θα φροντίζουν για αυτό οι πολυάριθμες κάμερες του Λονδίνου – κάποιες από αυτές όμως ήδη βανδαλίστηκαν, ενώ η πρώτη μέρα εφαρμογής του μέτρου συνοδεύτηκε από διαδηλώσεις διαμαρτυρίας και κάποια επεισόδια έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ.

Προσπάθησαν να την ανατρέψουν

Οχι ότι τη θέλησε η συντηρητική κυβέρνηση του Ρίσι Σούνακ την επέκταση της ULEZ σε όλη την πόλη, αντιθέτως, πέντε δημοτικά συμβούλια του Λονδίνου με επικεφαλής τους Τόρις επιχείρησαν δικαστικά να την αποτρέψουν, χωρίς όμως να το καταφέρουν. Μπορεί η αρχική ULEZ να εξαγγέλθηκε από έναν συντηρητικό δήμαρχο, τον μετέπειτα πρωθυπουργό της Βρετανίας, Μπόρις Τζόνσον, τέθηκε ωστόσο σε εφαρμογή το 2019 από τον εργατικό δήμαρχο της πόλης, τον Σαντίκ Καν. Και ο ίδιος είναι που αποφάσισε τώρα την επέκτασή της, επισημαίνοντας πως η εφαρμογή της ULEZ στο κεντρικό Λονδίνο οδήγησε σε μείωση των βασικών ρύπων κατά σχεδόν 50%. Ως μία «δύσκολη αλλά ζωτικής σημασίας απόφαση», τη χαρακτήρισε. Οι ιδιοκτήτες του 90% των οχημάτων στο Λονδίνο δεν θα επιβαρυνθούν καθόλου, επισήμανε. Και όσοι δεν διαθέτουν -πρόσθεσε- οχήματα που πληρούν τις προϋποθέσεις δικαιούνται πρόσβαση σε επιχορηγήσεις έως και 2.000 λιρών προκειμένου να τα αντικαταστήσουν.

«Προστάτες» των φτωχότερων

Ομως οι Συντηρητικοί, που υπολείπονται σημαντικά στις δημοσκοπήσεις, και αναμένεται εφόσον συνεχίσουν έτσι να χάσουν τις εκλογές της επόμενης χρονιάς, επιχειρούν να εκμεταλλευτούν το θέμα προκειμένου να εμφανιστούν, σε μία περίοδο αυξημένου κόστους ζωής, ως προστάτες των φτωχότερων. Το σύστημα δημόσιων μεταφορών δεν είναι εξίσου πυκνό στην περιφέρεια του Λονδίνου, επιχειρηματολογούν, οι κάτοικοί της λοιπόν εξαρτώνται περισσότερο από τα αυτοκίνητά τους και είναι, κατά μέσο όρο, φτωχότεροι από τους κατοίκους του κέντρου, δεν έχουν κατά συνέπεια την πολυτέλεια να αγοράσουν καινούργια. Η εναντίωσή τους στο σχέδιο του Σαντίκ Καν έπαιξε βασικό ρόλο στη νίκη που κατήγαγαν στις επαναληπτικές εκλογές οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στην περιφέρεια του δυτικού Λονδίνου που έμεινε «ορφανή» μετά την παραίτηση του Μπόρις Τζόνσον από τη θέση του βουλευτή. Είναι λοιπόν σαφές πως οι Τόρις προσπαθούν να αναπαράγουν κάτι αντίστοιχο σε επίπεδο Greater London – και όχι μόνο.

Ασκηση συγκέντρωσης χρημάτων

Ο υπουργός Μεταφορών, Μαρκ Χάρπερ, που δεν έχει έλεγχο επί της πολιτικής χαμηλών εκπομπών στο Λονδίνο, τη χαρακτήρισε «μία άσκηση συγκέντρωσης χρημάτων», επισημαίνοντας πως «αυτή επ’ ουδενί δεν είναι η ώρα να επιβάλλονται όλα αυτά τα κόστη στους σκληρά πιεσμένους και σκληρά εργαζόμενους Λονδρέζους και εκείνους που ζουν στην περιοχή εκτός Λονδίνου». Εξυπακούεται ότι εναντίον της επέκτασης της ULEZ στην ευρύτερη περιοχή του Λονδίνου τάχθηκε και ο Μπόρις Τζόνσον: «ανόητη σκληρότητα», τη χαρακτήρισε. Οσο για τους ίδιους τους κατοίκους της πόλης, είναι και αυτοί διχασμένοι. Οι κάτοικοι του κέντρου, όπου το μέτρο ήδη εφαρμοζόταν, τάσσονται σε γενικές γραμμές υπέρ της ενώ εκείνοι των περιχώρων, εναντίον της.