Καταδίκες

Tον Μάιο του 2018, όταν ο τότε δήμαρχος της Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης δέχθηκε άγρια επίθεση από τραμπούκους, κάποιοι από αυτούς που προέβησαν σε καταδικαστικές δηλώσεις έσπευσαν να διευκρινίσουν ότι το έκαναν παρ’ όλο που διαφωνούσαν με το θύμα για ζητήματα όπως οι σχέσεις με την Τουρκία ή η ονομασία των Σκοπίων. Ηθελαν έτσι να δείξουν ότι είναι ανώτεροι άνθρωποι. Και, το κυριότερο, να κλείσουν το μάτι σε όσους ψηφοφόρους τους επέχαιραν για την επίθεση.

Στην πραγματικότητα δεν πρέπει να συνυπάρχουν σε μια δήλωση καταδίκη της βίας και αναφορά στις απόψεις του θύματός της. Η άσκηση βίας εναντίον ενός πολίτη από έναν άλλον πολίτη ή μια ομάδα πολιτών είναι παράνομη, απεχθής και καταδικαστέα – τελεία. Δεν χωράνε «αλλά» και «υποσημειώσεις», όπως είπε ο Αδωνις Γεωργιάδης όταν καταδίκασε την πρόσφατη επίθεση στον Κώστα Βαξεβάνη. Πώς εξηγείται λοιπόν ότι δεν εξέδωσε σχετική ανακοίνωση και το κόμμα του;

Ευτυχώς το ατόπημα δεν επαναλήφθηκε στην περίπτωση του Γιώργου Παπαχρήστου. Εμπειρος, μάχιμος και προβεβλημένος δημοσιογράφος, ο Παπαχρήστος δεν διστάζει να παίρνει την ευθύνη για όσα γράφει. Δεν είναι τρολ, δεν έχει πολλές ταυτότητες και δεν κρύβεται πίσω από άλλους. Το ότι δέχεται μια τραμπούκικη επίθεση μπροστά σε δεκάδες μάρτυρες για κάτι που έγραψε ή είπε δεν συνιστά λοιπόν απλώς μια επίθεση στη δημοσιογραφία, ή πολύ περισσότερο στη δημοκρατία, αλλά λειτουργεί εκφοβιστικά και για όποιον άλλον θέλει να εκφράσει επωνύμως μια αιρετική άποψη ή να κάνει με διαφάνεια ένα ενοχλητικό ρεπορτάζ – πολύ περισσότερο μάλιστα αν δεν έχει την κάλυψη ενός ισχυρού ομίλου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δημοσιογράφοι δικαιούνται ιδιαίτερη μεταχείριση. Ούτε ότι η βία την οποία υφίσταται ένας δημοσιογράφος είναι πιο δυσάρεστη, ανησυχητική ή επικίνδυνη από τη βία που υφίσταται οποιοσδήποτε άλλος πολίτης. Από τον τρόπο που αντιμετωπίζουν όμως η κυβέρνηση, τα κόμματα, η διανόηση και η κοινωνία εν γένει τις επιθέσεις κατά των ανθρώπων των μέσων ενημέρωσης μπορεί να συναγάγει κανείς και τον βαθμό της γενικότερης ανοχής που υπάρχει απέναντι στη βία.

Στα χρόνια των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ καλλιεργήθηκαν ευρέως η πόλωση, η τοξικότητα, η ανθρωποφαγία. Χρησιμοποιήθηκαν ανοίκειοι χαρακτηρισμοί, αναδείχθηκε το δόγμα «ή εμείς ή αυτοί», έγιναν ανεκτές εκδηλώσεις βίας με την προϋπόθεση ότι είχε «προοδευτικό» πρόσημο. Ενας από τους λόγους που κατέρρευσε αυτή η πρωτότυπη συμμαχία ριζοσπαστικής Αριστεράς και λαϊκιστικής Δεξιάς ήταν και η επιλεκτική της στάση απέναντι στο κράτος δικαίου: οι «δικοί μας» έχουν περισσότερα δικαιώματα από τους «άλλους». Κάτι ξέρει κι ο Παπαχρήστος.

Ενα από τα πράγματα που περιμένει κανείς από μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα είναι η αποϊδεολογικοποίηση του κράτους δικαίου. Και, φυσικά, η ταχεία και αποτελεσματική απόδοση δικαιοσύνης. Καλές οι καταδίκες, ακόμη καλύτερες όταν δεν έχουν υποσημειώσεις, αλλά να συνοδεύονται κι από πράξεις.