Η πολιτική οικονομία της τεχνολογίας

Το νέο βιβλίο των Ντάρον Ατσέμογλου και Σάιμον Τζόνσον «Power and Progress» ενώνει μια σειρά από άλλες μεγάλες αφηγήσεις που αντιμετωπίζουν ένα βασικό ερώτημα για την παγκόσμια οικονομία σήμερα: Πώς βρέθηκαν οι Ηνωμένες Πολιτείες – και περίπου παράλληλα το Ηνωμένο Βασίλειο – σε τέτοια προβλήματα;

Ο Ατσέμογλου είναι ένας από τους κορυφαίους οικονομολόγους της γενιάς του. Το τεράστιο εύρος, η ποικιλομορφία και η ποιότητα των συνεισφορών του στην οικονομική θεωρία και την εμπειρική ανάλυση είναι εκπληκτικά και έχει κάνει σημαντική δουλειά σχετικά με τη διαφορική επίδραση της τεχνολογίας καθώς ρευστοποιεί υπάρχουσες θέσεις εργασίας και δημιουργεί νέες. Ο Τζόνσον είναι πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, γνωστός για την ανάλυσή του για το πώς η χρηματιστικοποίηση της οικονομίας των ΗΠΑ έθεσε το σκηνικό για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Δύο ξεχωριστές προτάσεις μπορούν να αξιοποιηθούν παραγωγικά. Πρώτον, ο Ατσέμογλου και ο Τζόνσον ζητούν ενεργό ρόλο της κυβέρνησης στην υποστήριξη των καινοτόμων τεχνολογιών. Εχουν κατά νου τον ρόλο που έπαιξε ο αμερικανικός στρατός ως ο πρώτος στην παραγωγή επιστημονικών προόδων που κυμαίνονται από την πενικιλίνη έως τη μικροηλεκτρονική. Και, χωριστά, εφιστούν την προσοχή στο είδος της εταιρικής χρηματοδότησης που απειλεί να διαστρεβλώσει τα ακαδημαϊκά κίνητρα, αναγνωρίζοντας τον «κεντρικό ρόλο του ακαδημαϊκού χώρου στην καλλιέργεια και την άσκηση… κοινωνικής εξουσίας».

Δύο πρόσφατα θετικά σημάδια υποδεικνύουν ότι τα επιχειρήματα των συγγραφέων πρέπει να γίνουν αποδεκτά. Πρώτον, η σημαντική νομοθεσία που ψηφίστηκε από την κυβέρνηση Μπάιντεν τα τελευταία δύο χρόνια – ο δικομματικός νόμος για τις υποδομές, ο νόμος CHIPS και Επιστήμη και ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού (IRA) – δείχνει ότι η Αμερική έχει ήδη υιοθετήσει έναν πιο ενεργό ρόλο της κυβέρνησης στην ανάπτυξη και ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής.

Δεύτερον, η καινοτόμος νομοθεσία συνοδεύτηκε από πνευματική καινοτομία, με την ανασυγκρότηση της ακαδημαϊκής οικονομίας να βοηθά στον επαναπροσδιορισμό και στη διεύρυνση των επιλογών για τη χάραξη πολιτικής.Από τον μετασχηματισμό της Βρετανίας στα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα έως το προοδευτικό κίνημα στις αρχές του εικοστού αιώνα και το μετέπειτα New Deal του Φράνκλιν Ρούζβελτ, η λαϊκή κινητοποίηση έχει αναδιαμορφώσει τις δομές της εξουσίας και το περιεχόμενο της πολιτικής. Η πρόκληση σήμερα φαίνεται τρομακτική, δεδομένου του βαθμού κομματικής πόλωσης και της ξεκάθαρης επίθεσης στους δημοκρατικούς θεσμούς από τη Δεξιά. Ωστόσο, η πραγματική πρόοδος είναι ορατή αν κοιτάξουμε.

Ο Ατσέμογλου και ο Τζόνσον δεν κάνουν καμία αναφορά στη νομοθεσία που ψηφίστηκε από την κυβέρνηση Μπάιντεν: το νόμο για τα CHIPS και την Επιστήμη και τον IRA. Αλλά αυτές οι διατάξεις είναι ακριβώς ο τρόπος με τον οποίο οι πολιτικοί ηγέτες μπορούν να εφαρμόσουν το κεντρικό επιχείρημα αυτού του εξαιρετικού βιβλίου: να κάνουν τον διανεμητικό αντίκτυπο της τεχνολογίας μια κοινωνική επιλογή.

Ο William H. Janeway είναι ειδικός εταίρος στην εταιρεία private-equity Warburg Pincus και λέκτορας Οικονομικών στο University of Cambridge