Τραύματα

Η κυβέρνηση, και μαζί της η χώρα, βγαίνει διπλά τραυματισμένη από αυτόν τον Αύγουστο. Και τα τραύματα προκαλούν με τη σειρά τους μια πληθώρα ερωτημάτων, που μπορεί να είναι δυσάρεστα, μπορεί για πολιτικούς λόγους να μην είναι δυνατόν να απαντηθούν (κυριολεκτικά) εν θερμώ, δεν μπορεί όμως και να παραμείνουν εκκρεμή.

Το πρώτο τραύμα είναι οικολογικό: κάηκαν 1,3 εκατομμύρια στρέμματα δάσους. Και τo βασικό ερώτημα είναι αν η καταστροφή θα μπορούσε, αν όχι να αποτραπεί, τουλάχιστον να μετριαστεί. Η χώρα αποτυγχάνει για άλλη μια φορά στην πρόληψη: τα μη παραγωγικά δάση έχουν εγκαταλειφθεί στην τύχη τους, οι δασικές υπηρεσίες δεν έχουν ανακτήσει τον έλεγχο της κατάστασης, η τεχνολογία δεν έχει χρησιμοποιηθεί επαρκώς. Παίρνει όμως χαμηλό βαθμό και στη διαχείριση. Ελαφρυντικά υπάρχουν πολλά: η κλιματική αλλαγή προκαλεί όλο και μεγαλύτερες καταστροφές, πυρκαγιές σημειώνονται σε όλο τον κόσμο, οι εμπρηστές αποτελούν μια μόνιμη πληγή. Από το σημείο αυτό όμως μέχρι να θέλει να μας πείσει ο αρμόδιος υπουργός ότι για την καταστροφή φταίνε κάποιοι «αλιτήριοι» που σύντομα θα συλληφθούν, η απόσταση είναι μεγάλη.

Αν στη θέση του Βασίλη Κικίλια ήταν ο Χρήστος Στυλιανίδης, η εικόνα θα ήταν καλύτερη; Οι υποθετικές ερωτήσεις δεν μπορεί να απαντηθούν με ασφάλεια. Στις περυσινές φωτιές, πάντως, διέκρινε κανείς έναν επαγγελματισμό και έναν συντονισμό που φέτος απουσιάζουν. Οι υπεύθυνοι μιλούσαν λιγότερο και δούλευαν περισσότερο. Το αν μια φωτιά θα περιοριστεί ή θα μετατραπεί σε mega-fire είναι πολλές φορές θέμα τύχης, έχει όμως σχέση ΚΑΙ με την εμπειρία, τον τρόπο δουλειάς και την εν γένει φιλοσοφία των ανθρώπων που υπηρετούν στα κρίσιμα πόστα.

Το δεύτερο τραύμα είναι ηθικό. Η οδύνη της Προέδρου της Δημοκρατίας για τον φρικτό θάνατο 20 μεταναστών στη Δαδιά προκάλεσε σχεδόν αμηχανία: μα παράνομοι δεν ήταν; Η σκανδαλώδης απαγωγή 25 «κομματιών» από έναν αυτόκλητο σωτήρα του Εβρου έφτασε να επικροτηθεί ακόμη κι από ανθρώπους του πνεύματος (εις εκ των οποίων έχει διοριστεί διευθυντής μουσείου από τη σημερινή υπουργό Πολιτισμού). Η εντύπωση που μένει από τη θλιβερή αυτή υπόθεση είναι ανάλογη μ’ εκείνη που έχει αφήσει το λιντσάρισμα του Ζακ: κάτι θα έκαναν τα θύματα, κι αν δεν πρόλαβαν να κάνουν θα είχαν σίγουρα κακό σκοπό. Αλλωστε, αν επισήμως καταδικάζεται η αυτοδικία, κανένα βήμα δεν λαμβάνεται για να ερευνηθεί ποιοι έχουν αναλάβει αυτόν τον ρόλο τα τελευταία χρόνια, τι μέσα χρησιμοποιούν, τι πλάτες έχουν, πώς έχουν μετατραπεί σε κράτος εν κράτει στην περιοχή.

Οσο τα τραύματα αυτά δεν επουλώνονται, δημιουργείται μια στρεβλή «κανονικότητα». Οι φωτιές της επόμενης χρονιάς θα συγκριθούν με τις φετινές – και αν είναι λιγότερες, θα εκφραστεί «ικανοποίηση». Οι μετανάστες θα αντιμετωπίζονται πλέον και ως πυρομανείς. Μόνο οι Τούρκοι δεν «έπαιξαν» αρκετά φέτος, αλλά υπάρχει καιρός.