«Κραυγή νίκης για τη νέα Ινδία»

«Η Ινδία είναι στο φεγγάρι» δήλωσε περιχαρής ο επικεφαλής της διαστημικής της υπηρεσίας, μετά την επιτυχή προσσελήνωση του διαστημικού σκάφους Chandrayaan-3, του πρώτου που καταφέρνει να «πατήσει» στον αφιλόξενο νότιο πόλο του φυσικού δορυφόρου της Γης. «Είναι μια κραυγή νίκης για τη νέα, αναπτυσσόμενη Ινδία» είπε από το Γιοχάνεσμπουργκ και τη σύνοδο κορυφής της ομάδας των BRICS ο πρωθυπουργός της, Ναρέντρα Μόντι – ο οποίος βρίσκεται στην Αθήνα για επίσημη επίσκεψη. Δέχθηκε δε τα συγχαρητήρια από όλους τους παρευρισκομένους, έστω κι αν αυτά ήταν μάλλον ψυχρά τυπικά από ορισμένους (όπως οι Κινέζοι, αλλά και οι Ρώσοι, που είδαν το δικό τους σκάφος να συντρίβεται λίγες ημέρες νωρίτερα), οι οποίοι θα προτιμούσαν να είναι αυτοί στη θέση της Ινδίας.

Δεν χωράει αμφιβολία, λοιπόν, ότι η πολυπληθέστερη – από φέτος – χώρα του πλανήτη ζει μεγαλειώδεις στιγμές, που της επιτρέπουν να βάζει ψηλότερα τον πήχη των φιλοδοξιών της. Θα συνεχίσει, μάλιστα, να βρίσκεται στο επίκεντρο και τον Σεπτέμβριο, καθώς στις 9 και 10 του μήνα θα φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής της G20, της ομάδας των 20 πλουσιότερων χωρών του πλανήτη. Μάλιστα, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζο Μπάιντεν, ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι θα φτάσει νωρίτερα στο Νέο Δελχί, προκειμένου να έχει διμερείς επαφές με τον Μόντι και να συνεχίσει το πολιτικό και οικονομικό πρέσινγκ, με την ελπίδα να τον αποσπάσει από την «αγκαλιά» της Ρωσίας. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι ο Μπάιντεν έστρωσε «κόκκινο χαλί» για να υποδεχθεί τον Μόντι στην Ουάσιγκτον τον Ιούνιο, προσφέροντάς του γη και ύδωρ για να ενταχθεί στην αμερικανική σφαίρα επιρροής, «αδειάζοντας» τη Μόσχα και λειτουργώντας ως αντίπαλο δέος για το Πεκίνο.

Ο κόσμος που αλλάζει. Η αλήθεια, βεβαίως, είναι ότι ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα και η Ινδία είναι πολύ μεγάλη για να υπογράψει αποκλειστικά «συμβόλαια» με οποιαδήποτε χώρα, όσο ισχυρή κι αν είναι αυτή. Εξάλλου, ο 73χρονος Μόντι και το εθνικιστικό κόμμα του, Μπαρατίγια Τζανάτα, ανέλαβαν τη διακυβέρνηση πριν από 9 χρόνια (το 2014) με μια βασική υπόσχεση: να κάνουν την Ινδία μεγάλη και υπολογίσιμη από όλους, ώστε να διεκδικήσει τη θέση που θεωρούν ότι της αρμόζει στη νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Κάτι που σημαίνει, με τη σειρά του, ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με βάση τα δικά της συμφέροντα και προτεραιότητες και όχι με κριτήριο τους σχεδιασμούς άλλων. Σε αυτό το φόντο, ο Μόντι θα μπορούσε άνετα να έχει πει την προηγούμενη Τετάρτη, σχολιάζοντας την προσσελήνωση του Chandrayaan-3: Πρόκειται για ένα μικρό βήμα στη Σελήνη, αλλά για ένα τεράστιο βήμα για την Ινδία. Παρ’ όλα αυτά, ασφαλώς έχει συνείδηση ότι ο δρόμος της Ινδίας προς την κορυφή δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα, καθώς υπάρχουν πολλές παγίδες, τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων.

Παγίδες, εντός και εκτός. Στο εσωτερικό, οι αντιθέσεις με την πολυπληθή μουσουλμανική μειονότητα – τα μέλη της οποίας ο Μόντι και το BJP αντιμετωπίζουν ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας – δημιουργούν μια διαρκώς αναμμένη εστία κοινωνικών «εκρήξεων». Η φτώχεια, επίσης, εξακολουθεί να σαρώνει, καθώς πάνω από 200 εκατ. άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν κάτω από το επίσημο όριο – έστω και αν ο αριθμός τους επισήμως μειώθηκε κατά 135 εκατ. μέσα σε πέντε μόλις χρόνια (το διάστημα 2017-2021). Οι δε συνθήκες εργασίας είναι συχνά άθλιες και τρομερά επικίνδυνες, όπως αποδεικνύουν τα αλλεπάλληλα πολύνεκρα δυστυχήματα. Την ίδια στιγμή, σε γεωπολιτικό επίπεδο, ο κινεζικός «δράκος» και το ισλαμικό Πακιστάν δεν παύουν να αντιπροσωπεύουν μια διαρκή απειλή, η οποία δεν περιορίζεται στις αμφισβητούμενες ζώνες στα υψίπεδα των Ιμαλαΐων και το Κασμίρ. Οι στρατοί των τριών χωρών, εξάλλου, βρίσκονται διαρκώς σε επιφυλακή και με το δάχτυλο στη σκανδάλη, με τα «θερμά επεισόδια» να είναι συχνά – και τον πόλεμο να μην μπορεί να αποκλειστεί, ειδικά στην εποχή που ολοένα πιο συχνά οι διαφορές λύνονται με τον νόμο του πιο ισχυρού. Η «εξίσωση», κατά συνέπεια, είναι δύσκολη για τον Μόντι. Θα καταφέρει να τη λύσει;