Τα αποτελέσματα του τουρκολιβυκού μνημονίου

Από τις 27/11/2019 που υπεγράφη το τουρκολιβυκό μνημόνιο – το οποίο φέρει στοιχεία ανυπόστατου και ακυρότητας – το χαρακτήρισα πρωτίστως ακυρώσιμο, θεωρώντας πως θα είναι άκυρο «από και διά» της ακυρώσεώς του, είτε από τα συμβαλλόμενα μέρη, είτε από τρίτο μέρος που έχει έννομο συμφέρον, ενώπιον αρμοδίου εθνικού ή διεθνούς οργάνου. Οσο αυτό δεν συμβαίνει, το μνημόνιο παράγει αποτελέσματα. Η Τουρκία αφενός διατήρησε στενές διπλωματικές σχέσεις με τις κυβερνήσεις της Λιβύης (πλην Χαφτάρ), όπως και οι περισσότερες χώρες, αφετέρου είχε και έχει «ειρηνευτικά» στρατεύματα στη χώρα, με προοπτική μόνιμης βάσης.

Η Ελλάδα, παρά τη μη αποδοχή των de facto συνεπειών του μνημονίου και των ενστάσεων ενώπιον του ΟΗΕ, δεν έχει κατορθώσει ακόμα να το ακυρώσει οριστικά, τελεσίδικα και αμετάκλητα σε διεθνές επίπεδο, ενώ δεν συνομιλούσε με τις κυβερνήσεις της Λιβύης, παρά μόνον με τον Χαφτάρ. Ομως, με την ανάληψη καθηκόντων της νέας κυβέρνησης του Ιουνίου του ’23, η Αθήνα άλλαξε στάση και στρέφεται προς την κυβέρνηση Ντμεϊμπά για να είναι παρούσα στην όποια διαφαινόμενη αλλαγή ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο και κυρίως για να έχει καλή pole position στον αγώνα που ξεκινά.

Η συνομιλία του έλληνα υπουργού Εξωτερικών Γεραπετρίτη με την ομόλογό του λίβυα υπουργό Εξωτερικών Νάιλα Μάνγκους ήταν μεν προκαταρκτική, αλλά κλείδωσε μια ουσιαστική συνάντηση τον Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη για γεωπολιτικά  / ενεργειακά θέματα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως στο τέλος του έτους θα έχουμε τα αποτελέσματα των σεισμικών ερευνών (τρισδιάστατες), νοτίως της Κρήτης, της κοινοπραξίας Exxon Mobil – Helleniq Energy και εντός του 2024 θα  ληφθεί η  οριστική επενδυτική απόφαση. Η οποία όμως θα γίνει σε περιοχή μη οριοθετημένης εν δυνάμει ελληνικής ΑΟΖ.

Ειδικοί αναλυτές πιθανολογούν πως η κυβέρνηση Ντμεϊμπά θα ανταποκριθεί θετικά στην οριοθέτηση των ζωνών Ελλάδας – Λιβύης, ή έστω θα συναινέσει στην υπογραφή συνυποσχετικού για παραπομπή σε Διεθνές Δικαστήριο, κάτι που ουσιαστικά θα ακυρώνει στην  πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ελπίζοντας η Λιβύη να αποσυρθεί ως συμβαλλόμενη και επομένως αυτό να ακυρωθεί και νομικά. Οψόμεθα.

Ο Δημήτρης Σταθακόπουλος είναι δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω και μέλος της ΕΑΔΗΣΥ