«Μπαμπά, {LF}μη τη μαμά»

Δεν ήταν δύσκολο να προβλέψει κανείς με την ακατάσχετη, ανερμάτιστη και σε μεγάλο βαθμό ακατανόητη θεωρητικολογία Γάλλων και Γερμανών κυρίως δοκιμιογράφων και φιλοσόφων, στις τρεις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, πως με τον εικοστό πρώτο θα σημειωνόταν οπωσδήποτε και μάλιστα με εντυπωσιακό τρόπο μια μεγάλη στροφή. Αρθρα, επιφυλλίδες, σύντομα δοκίμια, που θα δημοσιεύονταν στον καθημερινό Τύπο θα ήταν ένας απροσχημάτιστος, προσωπικά εξομολογητικά, τόνος που θα τα υπαγόρευε.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ένα βιωμένο περιστατικό, το οποιοδήποτε, συνιστά μια απείρως ισχυρότερη αφετηρία προκειμένου να θεμελιωθεί ένας θεωρητικός προβληματισμός. Οσο κι αν τα περιστατικά που αποταμιεύει συνήθως η μνήμη του κάθε ανθρώπου είναι όσα η άμμος της θάλασσας, το κάθε με ήθος εξιστορούμενο περιστατικό αποκτά μιαν αυτοτέλεια που δεν παύει να υπαινίσσεται και όλα εκείνα που εκ των πραγμάτων έχουν «λησμονηθεί» ή έχουν αποσιωπηθεί.

Τα σκεφτήκαμε όλα αυτά διαβάζοντας δύο έξοχα κείμενα ακραίου βιωματικού χαρακτήρα στα «ΝΕΑ» του περασμένου Σαββατοκύριακου, των συναδέλφων Πέπης Ραγκούση και Χρήστου Χωμενίδη. Με λέξεις που είναι ζήτημα αν στο σύνολό τους αγγίζουν τις χίλιες, είναι τόσο συναρπαστικά τα αφηγούμενα προσωπικής κοπής περιστατικά ώστε θα έκαναν τον καθένα να ανασύρει από τα βάθη των παιδικών ή και μεταγενέστερων χρόνων της ζωής του ακούσματα καθημερινά, τυχαία πολλές φορές, που συναγωνίζονται σε μονιμότητα και σε δάκρυα μέσα του όσα τουλάχιστον έχει χύσει διαβάζοντας τους «Αδελφούς Καραμάζωφ» ή την «Ωρα της φυρονεργιάς» του δικού μας Δημήτρη Χατζή.

Είμαστε όλοι μας δημιουργήματα μιας φωνής, μιας φωνής που δεν γνωρίζουμε καν το όνομα του ανθρώπου που την εξέβαλε, όπως και δεν γνωρίζουμε το ποια υπήρξε η συνέχεια της ζωής του. Μιας φωνής που ενώ φαίνεται μετέωρη μέσα στον κόσμο, με αδιευκρίνιστη την καταγωγή της, αποδεικνύεται καταλυτικότερη για τις αισθηματικές μας αποσκευές σε σχέση τουλάχιστον με την επίδραση που είχαν πάνω μας τεράστιας σημασίας λογοτεχνικά κείμενα. Κείμενα δηλαδή με συνειδητή την πρόθεσή τους να διαμορφώσουν ή και να κατευθύνουν τον ηθικοπνευματικό μας κόσμο.

Μια φωνή που ακούστηκε για δευτερόλεπτα μέσα στον κόσμο, λιπόψυχη ή σθεναρή, χωρίς καμία συνειδητή πρόθεση να διεκδικήσει έστω και έναν απειροελάχιστο χώρο στην ακοή ακόμη και ενός ανθρώπου, αποκτά μια μονιμότητα συνώνυμη με ένα βαθύτατο, ανεπούλωτο τραύμα. Ενα τραύμα που φαίνεται να κρατάει ανοιχτούς τους λογαριασμούς μας με το βαθύ μυστικό της ζωής. Να θέλουμε δηλαδή να κλείσουμε τους λογαριασμούς όπως μας τους δημιούργησαν συνειδητές επιλογές και αποφάσεις που αποδείχτηκαν λανθασμένες, και να επιμένει ένα συμπτωματικό άκουσμα να κρατάει ανατακτοποίητες βαθύτατες υπαρξιακές εκκρεμότητες.

Διαφορετικά, πώς θα γινόταν η φωνή, η κραυγή να γράψουμε καλύτερα, ενός αγοριού επτά χρόνων, πριν από εξήντα χρόνια, σε ένα σταυροδρόμι στα περίχωρα μιας μεγάλης επαρχιακής πόλης, «Μπαμπά, μη τη μαμά», προκειμένου να σταματήσει ο μπαμπάς του να χτυπάει τη μαμά του, να επαναλαμβάνεται μέσα μας σαν να την ακούσαμε λίγο πριν;