Πράσινο φως για μεγάλο έργο αποθήκευσης ενέργειας

Κλειδί για την επιτυχημένη πορεία της πράσινης μετάβασης και της διασφάλισης της ενεργειακής ανεξαρτησίας των χωρών θεωρείται η αποθήκευση ενέργειας.

Ολο και περισσότερα κράτη αναπτύσσουν έργα, όπως αιολικά πάρκα, φωτοβολταϊκούς σταθμούς, υδροηλεκτρικά φράγματα, γεωθερμικά πεδία, αξιοποιώντας τις εγχώριες πηγές ενέργειας για την παροχή πράσινης και φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, οι διαχειριστές των δικτύων ηλεκτρισμού επισημαίνουν την ανάγκη τα έργα αυτά να συνοδεύονται από αντίστοιχου μεγέθους συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Κι αυτό καθώς όταν η παραγωγή είναι μεγαλύτερη από τη ζήτηση ρεύματος να αποθηκεύεται η περίσσεια ενέργεια, αλλά και όταν η παραγωγή υπολείπεται της ζήτησης το δίκτυο να καλύπτει με ασφάλεια τις ανάγκες του.

Τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, όπως οι μπαταρίες αλλά και εκείνα  μεγάλης κλίμακας, όπως η αντλησιοταμίευση συνοδεύουν τα έργα ΑΠΕ. Η αντλησιοταμίευση, σύμφωνα με ειδικούς αλλά και με μελέτες σε περιοχές όπου έχουν αναπτυχθεί τέτοια έργα, υπερέχει έναντι των μπαταριών. Δίνει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία σε μια οικονομία, αφού πρόκειται για μεγάλες επενδύσεις που δίνουν πολυάριθμες θέσεις εργασίας έναντι των μπαταριών που ανοίγουν τον δρόμο για εισαγωγές από τρίτες χώρες. Τα έργα αντλησιοταμίευσης ενισχύουν τις τοπικές οικονομίες μέσω της προμήθειας υλικών και εξοπλισμού, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται και μορφές εναλλακτικού τουρισμού.

Η αντλησιοταμίευση αντιπροσωπεύει το 97% της παγκόσμιας αποθήκευσης αφού βασίζεται στη δοκιμασμένη μέθοδο της υδροηλεκτρικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η λειτουργία της αντλησιοταμίευσης απαιτεί δυο δεξαμενές με διαφορά υψομέτρου, δηλαδή γεωμορφολογικό ανάγλυφο που η χώρα μας διαθέτει εν αφθονία. Οταν υπάρχει περίσσεια ενέργειας στο σύστημα, η ενέργεια αυτή χρησιμοποιείται για να αντλήσει νερό από τον «κάτω» προς τον «άνω» ταμιευτήρα. Οταν στο σύστημα υπάρχει υψηλή ζήτηση, το νερό επανέρχεται στον χαμηλότερο ταμιευτήρα παράγοντας υδροηλεκτρική ενέργεια. Με αυτόν τον απλό τρόπο η ενέργεια που «περισσεύει» αποθηκεύεται προσωρινά για να μετατραπεί σε υδροηλεκτρική ενέργεια όταν το σύστημα τη χρειαστεί.

Ωστόσο, προκειμένου η αντλησιοταμίευση να διαδραματίσει τον ρόλο που της αναλογεί στην αυτονομία, στην ασφάλεια και στην εύρυθμη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος μιας χώρας, πρέπει να διασφαλιστούν οι προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν την ανάπτυξη τέτοιων έργων. Χαρακτηριστικό και πλέον πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί το έργο αντλησιοταμίευσης Hollow-Mountain στη Σκωτία. Ο όμιλος Drax ανακοίνωσε ότι του δόθηκε το πράσινο φως για την κατασκευή μιας νέας υπόγειας εγκατάστασης αποθήκευσης υδροηλεκτρικής ενέργειας στον υπάρχοντα ηλεκτρικό σταθμό του Cruachan, η οποία θα κατασκευαστεί στην πλαγιά ενός βουνού. Η νέα εγκατάσταση θα υπερδιπλασιάσει την τρέχουσα ισχύ 440 MW του εργοστασίου, το οποίο είναι χτισμένο στην πλαγιά του βουνού Ben Cruachan στο Argyl.

Οι αλλαγές

Ενώ όμως η κυβέρνηση της Σκωτίας έδωσε το πράσινο φως, ο κατασκευαστής κρίνει πως χρειάζονται αλλαγές σε επίπεδο Ηνωμένου Βασιλείου για να προωθηθούν περαιτέρω αντίστοιχα έργα. Ο Will Gardiner, διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Drax, δήλωσε πως «η επέκταση απαιτεί έναν ενημερωμένο μηχανισμό χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης» από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου. Η τρέχουσα απουσία πλαισίου για τεχνολογίες αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας και μεγάλης διάρκειας είχε ως αποτέλεσμα να μην κατασκευάζονται νέα εργοστάσια στο Ηνωμένο Βασίλειο από το 1984, παρά τον κρίσιμο ρόλο τους στη διαδικασία απανθρακοποίησης».

Στο ίδιο μήκος κύματος, επισκεπτόμενος το εργοστάσιο, ο πρωθυπουργός της Σκωτίας Humza Yousaf δήλωσε πως η υδροηλεκτρική ενέργεια έχει «πραγματικές δυνατότητες ώστε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου και να συμβάλει στη διασφάλιση μιας ανθεκτικής και ασφαλούς παροχής ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτή η επέκταση θα ενίσχυε την ενεργειακή ασφάλεια παρέχοντας την τόσο αναγκαία ανθεκτικότητα στο σύστημα».

Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση της Σκωτίας θα συνεχίσει να παροτρύνει τον ομόλογό της στο Ηνωμένο Βασίλειο να παράσχει έναν «κατάλληλο μηχανισμό αγοράς για υδροηλεκτρική ενέργεια και άλλες τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας μακράς διάρκειας, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι δυνατότητες για υδροηλεκτρική ενέργεια αξιοποιούνται στο έπακρο». Ο Ομιλος Drax ισχυρίζεται πως «με τη σωστή υποστήριξη από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου» θα μπορούσε να τεθεί σε λειτουργία το 2030.