Δύο παραλίες και λίγη ευγνωμοσύνη

Μία παραλία. Η πλαζ της Σαλεσιά, στις βόρειες ακτές της Κορσικής, είναι ένας τόπος γεμάτος ιστορία. Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και δη τον Σεπτέμβριο του 1943, την περίοδο της Αντίστασης, έγινε σημείο παράδοσης όπλων, από το θρυλικό υποβρύχιο «Casabianca». Αργότερα, το 1961, «μεταμφιέστηκε» σε «Παραλία Ομάχα», για τις ανάγκες των γυρισμάτων της πολεμικής υπερπαραγωγής του Ντάριλ Ζανούκ «Η μεγαλύτερη μέρα του πολέμου», με ηθοποιούς όπως ο Ρίτσαρντ Μπάρτον, ο Σον Κόνερι και ο Τζον Γουέιν. Τους στρατιώτες έχουν όμως πια αντικαταστήσει οι τουρίστες, τα σκάφη και τα 4×4. Σε σημείο που να απειλούν, σύμφωνα με το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο του Καπ Κορς και της Αγκριάτ, βασικό διαχειριστή της περιοχής, το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα.

Γιατί η παραλία της Σαλεσιά, με τα τιρκουάζ νερά της, τη λεπτή άμμο και την αίσθηση που σου δίνει ότι βρίσκεσαι στην άκρη του κόσμου, είναι μία από τις ομορφότερες και τις δημοφιλέστερες της Κορσικής. Που σημαίνει ότι στη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, εκατοντάδες άνθρωποι προσπαθούν να φτάσουν εκεί κάθε μέρα. Δεν είναι εύκολο. Ο δρόμος των 12 χιλιομέτρων που οδηγεί εκεί μέσα από την «έρημο Αγκριάτ» – που δεν είναι βέβαια έρημος αλλά ένας άγριος τόπος γεμάτος βραχώδεις κορυφές και μικρές κοιλάδες με μεσογειακή θαμνώδη βλάστηση – είναι δύσβατος, χρειάζεται να έχει κανείς 4×4, ή «γουρούνα», και πάλι, η διαδρομή διαρκεί τουλάχιστον 40 λεπτά. Επί του παρόντος, ωστόσο, υπάρχουν καμιά δεκαπενταριά εταιρείες με 4×4 που διασφαλίζουν τη μεταφορά των τουριστών. Αντιστοίχως, υπάρχουν συνολικά 20 εταιρείες με σκάφη που πραγματοποιούν καθημερινά έως και 80 πηγαινέλα από το λιμάνι του Σεν-Φλοράν. Πριν από 15 χρόνια, υπήρχε μόνο ένα. Ενα σκάφος την ημέρα.

Θέλοντας να ελέγξουν κάπως την οικονομική δραστηριότητα ώστε να προστατεύσουν την παραλία και το περιβάλλον, οι Αρχές αποφάσισαν φέτος το καλοκαίρι, από τις 29 Ιουνίου έως τις 31 Αυγούστου, να βάλουν διόδια στον δρόμο που οδηγεί στη Σαλεσιά, έξι ευρώ για τα αυτοκίνητα και τα τροχόσπιτα, τρία ευρώ για τις μηχανές, δωρεάν για τα ποδήλατα. Με τον τρόπο αυτό χρηματοδοτούν και τη σταδιακή αναβάθμιση του δρόμου. Παράλληλα, έφτιαξαν στο τέλος του έναν χώρο στάθμευσης 150 θέσεων – και από του χρόνου, σκέπτονται να ζητούν από τον κόσμο να περιμένει στις μπάρες, στην αρχή της διαδρομής, όταν αυτό γεμίζει. Σκέπτονται επίσης να επιβάλουν κάποια ποσόστωση για τα τουριστικά σκάφη που φτάνουν καθημερινά στη Σαλεσιά. Γιατί, όπως επισημαίνουν, «το κοινό συμφέρον θα περνάει πάντα πάνω από τα ατομικά συμφέροντα».

Και μία δεύτερη παραλία. H παραλία της Οδησσού, όπως και όλες οι παραλίες της νότιας Ουκρανίας, ήταν πριν από τη ρωσική εισβολή γεμάτες στη διάρκεια της καλοκαιρινής σεζόν: κόσμος έπινε και χόρευε μέχρι το πρωί. Τουρίστες όμως πια δεν υπάρχουν, ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων της Οδησσού έχει εγκαταλείψει την πόλη και όπως λέει ο 41χρονος Σεργκέι Μπικάνοφ, ιδιοκτήτης ενός μπαρ που πουλάει ποτά και νοικιάζει ξαπλώστρες, τα έσοδά του δεν ξεπερνούν το 20% εκείνων των παλαιότερων καλοκαιριών. Μετά την καταστροφή του υδροηλεκτρικού φράγματος Νόβα Κακχόβκα, στις αρχές Ιουνίου, «δεν πάτησε εδώ άνθρωπος για δύο εβδομάδες», επισημαίνει. «Πολλοί άνθρωποι φοβούνται. Φταίει η μόλυνση του νερού». Γιατί τα πλημμυρικά νερά του Δνείπερου έφεραν μαζί τους τόνους χημικών, όπως και νεκρά ζώα, όπως και νάρκες. Οι ουκρανικές Αρχές βέβαια έθεσαν σε εφαρμογή μία μεγάλη επιχείρηση καθαρισμού, και το μπάνιο επιτρέπεται στις παραλίες εκείνες που προστατεύονται από δίχτυα. Αλλά και πάλι. «Το νερό είναι βρώμικο» και επιπλέον, εδώ και δύο εβδομάδες, από τότε που αποσύρθηκε από τη συμφωνία της Μαύρης Θάλασσας για τα ουκρανικά σιτηρά, η Μόσχα βομβαρδίζει την Οδησσό κάθε τρεις και λίγο.
Ο ανταποκριτής του Γαλλικού Πρακτορείου που επισκέφθηκε την παραλία με τη λευκή άμμο, συνάντησε εκεί ελάχιστους ανθρώπους. Μία, ήταν η 23χρονη Κατερίνα. Πέρασε ένα διάστημα στη Βαρκελώνη, όταν ξέσπασε ο πόλεμος, αλλά έχει πια επιστρέψει στην πόλη της. Δεν το μετανιώνει, παρά τους τακτικούς βομβαρδισμούς.
Ο καθεδρικός ναός που χτυπήθηκε την Κυριακή, στο κέντρο της Οδησσού, βρίσκεται «500 μέτρα από το σπίτι μου. Αλλά δεν νιώθω κανέναν φόβο», λέει, «μόνο συντριβή και μίσος». Λίγο πιο πέρα στην παραλία, καθόταν ο 17χρονος Αρτιόμ. Ζούσε μαζί με την οικογένειά του στο Μπαχμούτ, στην ανατολική Ουκρανία, πόλη ισοπεδωμένη πια από τις μάχες, δεν ξέρει καν αν υπάρχει ακόμα το σπίτι του.
Εζησε έκτοτε σε διάφορες πόλεις, πρόσφατα έφτασε στην Οδησσό, δεν είχε ξαναπάει στην παραλία, «πρέπει να πηγαίνει κανείς, γιατί αλλιώς μπορεί πραγματικά να τρελαθείς», λέει, «έχεις την αίσθηση ότι κλείνουν οι τοίχοι γύρω σου».

Για να συνοψίσουμε: κανένας «πόλεμος» δεν γίνεται στις δικές μας παραλίες, ας αφήσουμε τις βαριές λέξεις για τους ανθρώπους που πραγματικά τις υπομένουν κι ας μην τις ευτελίζουμε. Λίγο περισσότερη πολιτική βούληση χρειάζεται, λίγο λιγότερη επιχειρηματική ασυδοσία, και λίγο μεγαλύτερη ευγνωμοσύνη για αυτά που έχουμε, και οφείλουμε να προστατεύσουμε, συλλογικά, όχι μονίμως χωρισμένοι σε αντίπαλα στρατόπεδα.