«Η εποχή μας είναι περίπλοκη αλλά ρηχή»

Μετά «Το κάλεσμα του Προμηθέα» που τιμήθηκε από την Ενωση Ελλήνων Κριτικών Θεάτρου και Μουσικής, ο Χριστόφορος Χριστοφής εμπνέεται ξανά από την ελληνική μυθολογία και παρουσιάζει το φετινό καλοκαίρι τη σύγχρονη τραγωδία «Η εκδίκηση της Μελιτώς» σε κείμενα και σκηνοθεσία του ίδιου. Πρωταγωνίστρια του νέου έργου, που πρόκειται να ανέβει στις 30 Ιουλίου στους Δελφούς πριν κατηφορίσει τον Σεπτέμβριο στην Αθήνα, είναι η Μελιτώ, άπιστη δεύτερη σύζυγος του Ευριπίδη.

«Με απασχολούσε πολύ καιρό η περίπτωση του Ευριπίδη το 2003 με 2004. Είχε δημοσιευτεί πως βρέθηκε η περιβόητη σπηλιά του – καταφύγιο στη Σαλαμίνα. Την επισκέφτηκα μ’ ένα καλό μου φίλο. Οι αγριελιές με το ανηφορικό κτήμα που βλέπει στη θάλασσα μέχρι πέρα στην Αίγινα. Είχαμε την εντύπωση πως ο δραματουργός μόλις είχε φύγει, γιατί όντως εκεί έγραψε τα πλέον ώριμα έργα του και από κει μάλλον έφυγε για τη Μακεδονία πριν γνωρίσει την ήττα της πόλης του από τους Σπαρτιάτες, τους οποίους μισούσε, γιατί κάθε καλοκαίρι έκαιγαν την Αττική. Αρχισα να συνθέτω σιγά σιγά ένα έργο. Ανακάλυπτα διαβάζοντας βιογράφους, αρχαίους και σύγχρονους, τον βίο του σε σχέση με τις συμβίες του και τις φιλίες του. Οι πληροφορίες είναι αρκετές και ενδιαφέρουσες», αναφέρει ο Χριστόφορος Χριστοφής μιλώντας στο «ΝΣυν».

Η εκδίκηση της συζύγου

Με πλήρη επίγνωση των ορίων του φαντασιακού, ο συγγραφέας τα υπερβαίνει γράφοντας ένα κείμενο όπου ο Στρίντμπεργκ συναντιέται με έναν άλλο «γιο της δούλας», τον Ευριπίδη. «Δεν είναι μόνο ο Στρίνμπεργκ που συναντιέται με τον Ευριπίδη. Αυτό που είναι σίγουρο και στους δυο: Γυναίκες, ιδιόμορφες, αντιφατικές και ερωτικές. Μόνο οι εποχές είναι διαφορετικές. Στον Στρίνμπεργκ έχουμε ήδη ένα κίνημα, μια εμφανή τάση αλλαγής στην αντιμετώπιση του γυναικείου φύλου, στη ίδια την κοινωνία του εξ άλλου (δεν σχολιάζω εδώ τη διαφορά αιώνων διότι αντιμετωπίζω την αρχαία Αθήνα ως διαχρονική αξία στον πολιτισμό). Αυτό που στη Μελιτώ θυμίζει τις καταστάσεις σε έργα του Στρίντμπεργκ, είναι πιθανό, ο ανταγωνισμός και η εκδίκηση σε σχέση με τον συμβίο: Η παραμελημένη σύζυγος ενός σπουδαίου δραματουργού. Τελικά τον εκδικείται με μια τολμηρή και ολοκληρωτική αποχώρηση από τη ζωή του, όπως και από το σύνολο της κοινωνίας όπου ζει και νιώθει αδικημένη», δηλώνει ο δημιουργός.

Σύμφωνα με τον μύθο, η Μελιτώ εγκατέλειψε τον σύζυγό της και μάλιστα αφού τον απατούσε, πολύ πιθανόν μ’ έναν δούλο, ενώ ο Ευριπίδης βρισκόταν στο κτήμα του στη Σαλαμίνα. Η λεπτομέρεια αυτή, γίνεται καρδιά της αφήγησης του Χριστόφορου Χριστοφή με τη Μελιτώ να το σκάει για την Αθήνα ώστε να καταφέρει να ερμηνεύσει τις ηρωίδες του πρώην συζύγου της, παρόλο που οι γυναίκες δεν έπαιζαν θέατρο στην εποχή της. Σύμμαχός της σ’ αυτή της τη νέα αρχή, ο εραστής της Κανένας. «Η Μελιτώ εκπροσωπεί την περίπτωση της γυναίκας η οποία αντιδρά απέναντι στις συνθήκες μέσα στις οποίες έχει γεννηθεί και μεγαλώσει. Αποφασίζει να αποδράσει και αυτό την καθιστά ηρωίδα. Μάλιστα ομολογεί πως θα ήθελε να είχε γεννηθεί αγόρι. Να υποδυθεί ρόλους στο θέατρο (μια που αυτό ήταν προσόν για άνδρες). Αποχωρεί, έχοντας αποβάλει το έμβρυο παράνομου έρωτα. Φεύγει και προφητεύει το τραγικό τέλος του συζύγου της», σχολιάζει ο συγγραφέας και συνεχίζει. «Ο Κανένας, είναι δούλος απελεύθερος, με ευφυΐα και διορατικότητα, είναι αυτός που βοηθάει τη Μελιτώ να αποδράσει. Κοιτάζει την κοινωνία μέσα στην οποία μεγάλωσε, με απόσταση. Γνωρίζει τις ρωγμές της, ένα πλοίο που τελικά δεν θ’ αντέξει από το βάρος των αντιθέσεων που κουβαλά».

Πέρα από «κουτάκια»

Μέσα από την προσωπικότητα της Μελιτώς και της ζωής της, περιγράφεται μια άγνωστη πτυχή της Αθήνας κι ένας κόσμος που ζούσε σιωπηλά παράλληλα με τα γνωστά γεγονότα που περιγράφουν οι ιστορικοί. «Το έχω πολλές φορές δηλώσει πως η αρχαία Αθήνα ήταν μια πολύπλευρη κοινωνία με αντιθέσεις πολιτικές και υπαρξιακές. Μας αρέσει να τακτοποιούμε σε κουτάκια τις λεγόμενες γνώσεις μας σε σχέση με τις γυναίκες, τις εταίρες, τους δούλους, τους μετοίκους κ.λπ. Θα μου πείτε, δεν έχουμε καιρό για περισσότερη γνώση. Η εποχή μας είναι και αυτή περίπλοκη αλλά ρηχή, τρομερά επιφανειακή, τα πάντα τρέχουν, αλλάζουν αδιάκοπα», καταλήγει ο Χριστόφορος Χριστοφής.