Ξέρω τι έκανες πέρυσι το καλοκαίρι

Η πιο ζεστή μέρα του αιώνα ξημέρωσε όπως όλες οι άλλες. Ο γλάρος, αυτός που χρόνια τώρα στέκεται στον απέναντι βράχο στην άκρη του μόλου, σκούζει ακριβώς με τον ίδιο τρόπο – δεν θα μάθω ποτέ αν είναι θυμωμένος, ερωτευμένος, πεινασμένος ή παραδομένος σε κάποια απόγνωση εντελώς δική του. Εξω από το παράθυρό μου η σφουγγαρίστρα στέκεται αφημένη από την προηγούμενη μέρα ή την προηγούμενη χρονιά, και τα απλωμένα μαγιό κι οι πετσέτες κοκαλώνουν στην απλώστρα μισοαλατισμένα όπως πάντα. Ο ουρανός, η θάλασσα, όλα ίδια.

Ολα ίδια. Κάπου, μακριά, πάγοι δισεκατομμυρίων ετών αργά και σιωπηλά συνεχίζουν να λιώνουν, όχι και τόσο μακριά συνεχίζει να μαίνεται ο πόλεμος, σταδιακά πιο ολέθριος (οι εισβολείς όλο και πιο αδίστακτοι, οι άμαχοι όλο και πιο νεκροί, η απειλή όλο και πιο τρομακτική), και κοντά μας μόλις άναψε άλλη μια φωτιά που καίει περισσότερα σπίτια, δάση, ζώα. Αλλά κι εδώ λίγο πιο κάτω, στην παραλία, νεαρά παιδιά που ξύπνησαν νωρίς ή δεν κοιμήθηκαν καθόλου βουτούν στα υπερθερμασμένα νερά γελώντας: δεν ξέρω αν είναι τα ίδια κορίτσια κι αγόρια που βουτούσαν γελώντας πέρυσι, η νιότη κι η ανεμελιά ακούγονται το ίδιο.

Ολα τα ίδια. Τα καλοκαίρια μας, εθισμένα στην αγριότητα, μοιάζουν σαν διάφανες ζελατίνες που όταν τις βάλεις τη μια πάνω στην άλλη γίνονται, αν και διάφανες, γκρι. Φως πάνω στο φως, κι η απόχρωση αποκτά το σταχτί των βομβαρδισμένων, καμένων, εξαϋλωμένων. Κάθε περσινό καλοκαίρι της μνήμης μας είχε κάτω από τον ήχο των τζιτζικιών, αν βάζαμε το αυτί κοντά στο χώμα, το βουητό όσων μας πλησίαζαν κι εμείς κάναμε ότι δεν τα βλέπαμε – και δεν φταίγαμε εμείς, γιατί εμείς τι μπορούσαμε να κάνουμε; Αραχτοί στα μπαλκόνια και τα θερινά σινεμά, στριμωγμένοι σε ουρές για πλοία και αεροπλάνα, ξαπλωμένοι στις παραλίες, τι μπορούσαμε να κάνουμε; Ημασταν κουρασμένοι, θέλαμε τη δίκαιη ανάπαυλά μας, κι έπειτα τι μπορούμε να κάνουμε εμείς για όλα αυτά; Δουλεύουμε, ψηφίζουμε, ελπίζουμε, εμπιστευόμαστε ότι κάποιοι άλλοι, αυτοί που είναι η δουλειά τους, κάτι θα κάνουν.

Ξέρω τι έκανα πέρυσι το καλοκαίρι, τι κάναμε όλοι μας. Κλεισμένοι σπίτι με το κλιματιστικό στο φουλ κοιτούσαμε στις οθόνες των τηλεοράσεών μας κι ακούγαμε για την άσφαλτο που λιώνει, τα πύρινα μέτωπα που πλησιάζουν, τις νύχτες που θα είναι δύσκολες – τα άφθαρτα και παντοτινά κλισέ. Με την κρυφή ηδονή, την κοινή όλων μας, του να βλέπεις τις ειδήσεις ασφαλής στον καναπέ σου πριν κάτσεις να φας, αναστενάζαμε αυτάρεσκα για τις ευαισθησίες μας: και βέβαια μας νοιάζουν όλα αυτά, και σίγουρα κάποιος θα βρεθεί να σταματήσει τους πάγους που λιώνουν και τους εισβολείς που αφανίζουν και όλα τα άλλα έξω από το σπίτι μας που μας πλησιάζουν. Πέρυσι το καλοκαίρι και τα καλοκαίρια πριν από αυτό, διεκδικούσαμε το δικαίωμα στην ελπίδα (κάτι θα αλλάξει, κάτι θα φτιάξει) και στην αθώωση της δικής μας ανημποριάς (εμείς πληρώνουμε φόρους, εμείς δεν ανάβουμε τις φωτιές, τι άλλο μπορούμε εμείς να κάνουμε;).

Δεν πάνε όλα, στον κόσμο μας, στραβά. Υπάρχουν τόσα καλά που γίνονται και υπόσχονται να γίνουν. Αλλά υπάρχει στον ορίζοντα το κύμα που φουσκώνει και πλησιάζει και μπορεί να σκεπάσει όλα τα άλλα και εμείς, κλεισμένοι στα κλιματιστικά (τι λέξη κι αυτή!) ή κάτω από τη σκιά μιας ομπρέλας, προσπαθώντας να συγκεντρωθούμε στην πλοκή του βιβλίου μας, το ακούμε σαν ενοχλητικό ζουζούνισμα και χάνουμε τη συγκέντρωσή μας και σηκώνουμε το κεφάλι. Ε ναι, ας σηκώσουμε το κεφάλι. Ξέρω τι θα κάνω φέτος το καλοκαίρι. Θα παραδεχτώ ότι μία είναι η μεγαλύτερή μου διεκδίκηση, το αύριο να μη μοιάζει με το χθες. Να έχει αλλάξει κάτι. Ωστε ίδιος να είναι μόνο ο ανέμελος ήχος της χαράς των παιδιών, κάτω στην παραλία. Μόνο αυτό, ίδιο και στα μελλοντικά μας καλοκαίρια.