Οι δυσκολίες της Κεντροαριστεράς

Το σημαντικότερο πρόβλημα που ανέδειξαν οι πρόσφατες εκλογές, είναι η ανισορροπία του πολιτικού μας συστήματος. Μια κυβέρνηση παντοδύναμη κι ανεξέλεγκτη με ροπή στον αυταρχισμό και την αλαζονεία, με μια κατακερματισμένη αντιπολίτευση μικρομεσαίων κομμάτων που ψάχνουν τα πατήματά τους. Κι αν κοιτάξουμε στο ακόμα μεγαλύτερο κάδρο, στην Ευρώπη, η Αριστερά-Κεντροαριστερά χάνουν διαρκώς έδαφος, ενώ Δεξιά-Ακροδεξιά αυξάνουν παντού τις δυνάμεις τους.

Οπως η Ιστορία διδάσκει, σε συνθήκες φόβου, ανασφάλειας, αβεβαιότητας, οι κοινωνίες ριζοσπαστικοποιούνται προς τα Δεξιά. Σήμερα για πρώτη φορά στα 24 από τα 27 κοινοβούλια των κρατών-μελών της ΕΕ συμμετέχουν ακροδεξιά κόμματα, με ατζέντα ξενοφοβική-αντιμεταναστευτική, ομοφοβική και ευαγγελίζονται την επιστροφή στις εθνικές περιχαρακώσεις και εγωισμούς. Στο ένα μετά το άλλο κράτος αναδύονται κυβερνήσεις της Δεξιάς σε συνεργασία με την Ακροδεξιά, ενώ στην Ιταλία η Ακροδεξιά στηρίζεται στη Δεξιά. Κι έτσι η Μελόνι ζητά από το ΕΛΚ να εγκαταλείψει την ιστορική στρατηγική συνεννόησης μεταξύ ΕΛΚ και Σοσιαλιστών, στρεφόμενο προς την Ακροδεξιά.  Η Ευρώπη απειλείται με τεκτονικές αλλαγές και οι επερχόμενες ευρωεκλογές αποτελούν κρισιμότατο σταθμό στην πορεία της Ενωσης.

Ο ανεξέλεγκτος φιλελευθερισμός των αγορών στα πλαίσια μιας αρρύθμιστης παγκοσμιοποίησης της οικονομίας διεύρυνε ταχύτατα τις ανισότητες, μεταξύ και εντός των κρατών, διαλύοντας κάθε βεβαιότητα για τους πολίτες.

Η Δεξιά στη χώρα μας, όπως και στη λοιπή Ευρώπη, αγκάλιασε το Κέντρο πείθοντας τους φοβισμένους πολίτες πως μπορεί να τους προσφέρει ασφάλεια, προστασία και σταθερότητα. Εχοντας αυτή την προτεραιότητα οι πολίτες, ανέχτηκαν ή αδιαφόρησαν στις πρωτοφανείς αντιδημοκρατικές κυβερνητικές πρακτικές (παρακολουθήσεις, καταπάτηση κράτους δικαίου, χειραγώγηση της δικαιοσύνης κτλ.).

Αυτό δεν μπόρεσαν να αντιληφθούν εγκαίρως τα κόμματα της Κεντροαριστεράς, με τα γνωστά αποτελέσματα.

Τα δύσκολα για την κυβέρνηση είναι μπροστά. Η εθνική μας οικονομία, ως ο πιο αδύναμος κρίκος της πιεζόμενης ευρωπαϊκής οικονομίας – με τις απειλές πληθωρισμού και ύφεσης διαρκείς – έχει να αντιμετωπίσει τη σκληρή επαναφορά των δημοσιονομικών κανόνων. Υποχρέωση επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος, φρένο στις κρατικές δαπάνες, τέλος στα επιδόματα και κάθε είδους pass.

Η τιθάσευση όμως της δομικής ανισορροπίας που αποτελεί η συνεχής διεύρυνση του ελλείμματος ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, απαιτεί άμεση υιοθέτηση διαφορετικού παραγωγικού μοντέλου, δίκαιου και βιώσιμου, στη θέση του σημερινού κρατικοδίαιτου, πελατειακού και παρασιτικού. Αλλιώς η εγχώρια παραγωγή θα υπολείπεται διαρκώς των δαπανών, με μοιραίο παρεπόμενο, τη διόγκωση του χρέους.

Οσο κι αν σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ψάχνει επώδυνα να ξαναβρεί τον βηματισμό του και να κτίσει τη μετά Τσίπρα εποχή κι όσο κι αν το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ μέσα στις αντιφάσεις κι αναζητήσεις του στη νέα εποχή αναζητά ταυτότητα και ρόλο, οφείλουν γρήγορα να οικοδομήσουν σχέσεις συνεννόησης κι εμπιστοσύνης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει μάλλον καταλάβει πως η συμπόρευση των δυνάμεων της Κεντροαριστεράς δεν επιτυγχάνεται με τακτικισμούς και προσωπικές πολιτικές.

Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ πρέπει να αντιληφθεί πως μικρομεγαλισμοί και σύνδρομα ανακατάληψης του ζωτικού χώρου προς κατοχύρωση του ποιος είναι μεγαλύτερος από τους μικρομεσαίους, ούτε την κοινωνία αφορά ούτε την κυβέρνηση απειλεί.

Οπως και στη λοιπή Ευρώπη, Αριστερά, Κεντροαριστερά και κάθε προοδευτική δύναμη, οφείλουν τάχιστα να συνεννοηθούν προτείνοντας αξιόπιστο εναλλακτικό λόγο για το σύνολο των προτεραιοτήτων που απασχολούν τους πολίτες. Στη Βουλή, στην αυτοδιοίκηση, στους κοινωνικούς και εργασιακούς χώρους. Τα τραγικά αποτελέσματα της πλήρους ανεπάρκειας στην πρόληψη, διαχείριση, αντιμετώπιση των, κατά τα λοιπά, αναμενόμενων πυρκαγιών, δείχνουν την επικινδυνότητα μιας αλαζονικής κυβέρνησης που νιώθει πως δεν απειλείται, αφού η αντιπολίτευση είναι αμελητέα.

Ο Σπύρος Δανέλλης είναι συντονιστής του Τμήματος Ευρωπαϊκής Πολιτικής της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, πρώην βουλευτής Ηρακλείου