1 δισ. ευρώ το κόστος του καύσωνα στην Ελλάδα

Σε περίπου 1 δισ. ευρώ υπολογίζεται η επίπτωση του καύσωνα που ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα στην Ελλάδα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Moody’s. Ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά ότι το 0,5% του ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας είναι «εκτεθειμένο» στα κύματα καύσωνα.

Σύμφωνα με έκθεση της Moody’s, ο καύσωνας πλήττει μεγάλα τμήματα της Νότας Ευρώπης, με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις να δέχονται Κροατία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία. Το κόστος προκύπτει από τις επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό, τις τιμές ρεύματος (υδροηλεκτρική παραγωγή) και τα μέτρα στήριξης που αποτυπώνονται στο δημόσιο χρέος.

Βραχυπρόθεσμα, το οικονομικό και δημοσιονομικό κόστος παραμένει διαχειρίσιμο. Ωστόσο, η ενίσχυση των ακραίων κλιματικών φαινομένων, περιλαμβανομένων των πυρκαγιών, αναμένεται να έχει μακροπρόθεσμα αρνητικές επιπτώσεις στην πιστοληπτική ικανότητα.

Η Ελλάδα έχει τον μεγαλύτερο γεωργικό τομέα, ο οποίος αντιπροσωπεύει το 4,5% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας και το 10,9% της απασχόλησης το 2022. Καθώς οι χώρες της Νότιας Ευρώπης είναι σημαντικοί προμηθευτές ελιών, σταφυλιών, δημητριακών και φρούτων, οι ελλείψεις στην παραγωγή θα αυξήσουν τις τιμές των τροφίμων.

Επίσης, σύμφωνα με τη Moody’s, οι καύσωνες ενδέχεται να μειώσουν μακροπρόθεσμα την ελκυστικότητα της Νότιας Ευρώπης ως τουριστικού προορισμού ή τουλάχιστον να μειώσουν τη ζήτηση το καλοκαίρι, γεγονός που θα έχει αρνητικές οικονομικές συνέπειες δεδομένης της σημασίας του κλάδου. Ελλάδα και Κροατία παρουσιάζουν την υψηλότερη συμβολή του τουρισμού στο ΑΕΠ (περίπου 12%), έναντι της Ισπανίας και της Ιταλίας (περίπου 7%)

Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ιδίως υδροηλεκτρικής, επηρεάζεται επίσης αρνητικά από τη ζέστη και την ξηρασία σε μια εποχή που η χρήση κλιματιστικών αυξάνει τη ζήτηση ενέργειας. Μεταξύ των χωρών της Ν. Ευρώπης, η Κροατία και η Ιταλία εξαρτώνται περισσότερο από την υδροηλεκτρική ενέργεια στο ενεργειακό τους μείγμα. Οι δύσκολες καιρικές συνθήκες θα αυξήσουν τη μεταβλητότητα των τιμών, καθώς οι χώρες θα καταφεύγουν σε εναλλακτικά καύσιμα ή εισαγωγές. Οι τιμές χονδρικής πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας στη Νότια Ευρώπη είναι επί του παρόντος υψηλότερες από ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Στήριξη

Οι κυβερνήσεις είναι πιθανό να επεκτείνουν τη στήριξη στις πληγείσες περιοχές εάν οι ακραίες καιρικές συνθήκες συνεχίσουν να υφίστανται. Επιπλέον, η ζέστη αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών, οι οποίες θα αυξήσουν το δημοσιονομικό κόστος.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, εάν η παγκόσμια μέση θερμοκρασία αυξηθεί κατά περίπου 1,5°C, το ποσοστό χρέους προς ΑΕΠ θα είναι υψηλότερο κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες στην Ισπανία έως το 2032, κατά 2,6 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα στην Ελλάδα και 2,2 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα στην Ιταλία, κυρίως ως αποτέλεσμα του οικονομικού και δημοσιονομικού κόστους των ακραίων κλιματικών φαινομένων. Σε ένα σενάριο όπου η μέση παγκόσμια θερμοκρασία αυξάνεται κατά 2°C, εκτιμά ότι οι δείκτες χρέους θα αυξηθούν κατά 0,4 επιπλέον ποσοστιαίες μονάδες κατά μέσο όρο.

Πάντως, ο οίκος Moody’s υποστηρίζει ότι ο δημοσιονομικός αντίκτυπος φαίνεται σχετικά μικρός, ιδίως σε σύγκριση με άλλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά κράτη, όπως η γήρανση του πληθυσμού. Ωστόσο, τα συχνότερα και εντονότερα κλιματικά φαινόμενα θα προστεθούν σε μια σειρά υφιστάμενων ανταγωνιστικών προτεραιοτήτων δαπανών, όπως η χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης και η αύξηση του κόστους γήρανσης, αυξάνοντας τις πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.