Φόβοι για ένα νέο Μάτι στην Αττική
Πέντε οικισμοί, η Κακιά Θάλασσα, η Βραυρώνα, η Χαμολιά, {CR}το Ζούμπερι και οι Αγιοι Απόστολοι έχουν «την ίδια τρωτότητα» {CR}n Τι έδειξε μελέτη της Μονάδας Βιώσιμης Κινητικότητας του ΕΜΠ
Ακαθάριστα οικόπεδα, στενές δίοδοι προς τη θάλασσα και κρημνώδης ακτή εντοπίζονται, σε έκταση 800 περίπου μέτρων, στην περιοχή του Ναυτικού Ομίλου Βραυρώνος
Η τραγωδία στο Μάτι με τους 104 νεκρούς έστρεψε με τον πλέον τραυματικό τρόπο την προσοχή στην επικινδυνότητα των οικισμών της Αττικής και άλλων περιοχών της χώρας που, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, μπορούν να μετατραπούν σε παγίδες θανάτου.
Ελλειψη πρόσβασης στη θάλασσα, δρόμοι που οδηγούν σε αδιέξοδα, παραθαλάσσια οικόπεδα και αυλές με συρματοπλέγματα και λουκέτα, κρημνώδες ανάγλυφο και ανύπαρκτη σήμανση μπορούν σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης να οδηγήσουν σε πολύνεκρες τραγωδίες.
«Πολλές περιοχές έχουν την ίδια τρωτότητα με το Μάτι», λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας & Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών Ευθύμης Λέκκας. Οπως εξηγεί, πρόκειται για οικισμούς που χαρακτηρίζονται «από πυκνό πολεοδομικό ιστό, άναρχη δόμηση, περιαστικό δάσος, δρόμους που δεν οδηγούν πουθενά. Αυτά χαρακτηρίζουν όλες τις τουριστικές περιοχές δίπλα στην Αθήνα, που δημιουργήθηκαν σε μια περίοδο εκρηκτικής ανάπτυξης, χωρίς πολεοδομικά σχέδια».
Οπως τονίζει ο Λέκκας, αν και η επικινδυνότητα των εν λόγω περιοχών αποτελεί «κοινό μυστικό», δεν έχουν πραγματοποιηθεί οι απαραίτητες παρεμβάσεις. «Δεν ξέρω αν έχουν γίνει σημειακές ενέργειες, αλλά γενικές παρεμβάσεις σε επίπεδο πολεοδομικού σχεδιασμού δεν υπάρχουν», τονίζει, προειδοποιώντας ότι δεν έχουν γίνει ούτε ασκήσεις ή σχεδιασμοί εκκένωσης.
«Στο κόκκινο»
Σε μελέτη της Μονάδας Βιώσιμης Κινητικότητας του ΕΜΠ που διενεργήθηκε λίγο μετά την πυρκαγιά στο Μάτι υποδεικνύονταν πέντε οικισμοί της Αττικής ως άκρως επικίνδυνοι να μετατραπούν σε «νέο Μάτι». Πρόκειται για την Κακιά Θάλασσα, τη Βραυρώνα, τη Χαμολιά, το Ζούμπερι και τους Αγίους Αποστόλους. Στις εν λόγω περιοχές εντοπίζονται ελάχιστοι δρόμοι με πρόσβαση στη θάλασσα, αδιέξοδα, οδοί με μικρό πλάτος και σε κάποιες περιπτώσεις έλλειψη σημείων συγκέντρωσης του πληθυσμού.
«ΤΑ ΝΕΑ» πραγματοποίησαν αυτοψία στην ανατολική ακτή της Αττικής, από τον οικισμό της Κακιάς Θάλασσας έως και τη Βραυρώνα, διαπιστώνοντας ότι πέντε χρόνια μετά την καταστροφή στο Μάτι ο κίνδυνος εξακολουθεί να καραδοκεί.
Ακαθάριστα οικόπεδα
Πλησιάζοντας στην περιοχή της Κακιάς Θάλασσας, ο οικισμός απλώνεται αμφιθεατρικά προς την παραλία, με τα πρώτα σπίτια να βρίσκονται «αγκαλιά» με τα πεύκα και το μάτι να επικεντρώνεται στα ξερά χόρτα και τα πολλά ακαθάριστα οικόπεδα. Αυτό, όμως, που τραβάει την προσοχή είναι ότι οι δρόμοι που οδηγούν απευθείας στην ακτή είναι λιγοστοί και αυτοί που υπάρχουν θεωρούνται απότομοι – ειδικά για ηλικιωμένους και άτομα με προβλήματα κινητικότητας – ενώ καταλήγουν σε ιδιαίτερα κρηµνώδεις ακτογραμμές. Σε περίπτωση πυρκαγιάς η προσπάθεια διαφυγής προς τη θάλασσα χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα δύσκολη, κάνοντας αναπόφευκτους τους συνειρμούς με την τραγωδία στο Μάτι.
Παρά το γεγονός ότι ο μόνιμος πληθυσμός στην Κακιά Θάλασσα μόλις που ξεπερνά τα 200 άτομα, η εικόνα αυτή δεν αντανακλά την πραγματικότητα κατά τους θερινούς μήνες, όπου οι διαμένοντες υπερδιπλασιάζονται.
Ομάδα πυροπροστασίας
«ΤΑ ΝΕΑ» συνομίλησαν με τη γραμματέα του «Συλλόγου Οικιστών Κακής Θάλασσας Κερατέας», Ελένη Κατσούλη, η οποία εξέφρασε την ανησυχία της για τον αυξημένο κίνδυνο που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι σε περίπτωση πυρκαγιάς. «Ως Σύλλογος Οικιστών με τις μικρές προσπάθειες που μπορούμε να κάνουμε έχουμε οργανώσει εδώ και τρία χρόνια μία ομάδα πυροπροστασίας. Κανονίζουμε από το απόγευμα της κάθε ημέρας, ανά δίωρο μέχρι και τις δύο μετά τα μεσάνυχτα ομάδες, και περιπολούμε με τα αυτοκίνητά μας σε σημεία τα οποία είναι αρκετά επικίνδυνα. Μέχρι τώρα έχουμε καταφέρει να κρατήσουμε μια ισορροπία ως προ το να αντιληφθούμε κάποια εστία φωτιάς και να ειδοποιήσουμε τις Αρχές».
Χαρακτηριστική ήταν η έκφραση της Ελένη Κατσούλη, ότι οι κάτοικοι του οικισμού δεν κοιμούνται ποτέ με ησυχία, όταν ξεκινάνε τα μελτέμια. Σύμφωνα με την ίδια, το κράτος δεν φτάνει για τα πάντα και για τον λόγο αυτό χρειάζεται και προσωπική εργασία. «Η περιφέρεια άνοιξε αρκετά ρέματα, καθάρισε σκουπίδια και άνοιξε προσβάσεις. Είχαμε βοήθεια αλλά και εμείς προσπαθούμε και τρέχουμε. Επειδή υπάρχει αυτή η δραστηριότητα έχουμε την ελπίδα ότι αν γίνει οτιδήποτε θα το προλάβουμε. Με πολύ μικρά μέσα προσπαθούμε να κάνουμε κάτι, να ενημερώσουμε άμεσα, αυτό είναι το έργο που μπορούμε να προσφέρουμε», σημείωσε.
Σε ερώτηση για το αν υπάρχει ενημέρωση προς τον κόσμο σε περίπτωση που χρειαστεί εκκένωση του οικισμού, τόνισε πως υπάρχουν τρεις κάθετοι δρόμοι που οδηγούν στην παραλιακή ζώνη, αν δοθεί η σχετική εντολή, ωστόσο αν χρειαστεί να έρθει σκάφος θα πρέπει ο κόσμος να φτάσει πολύ χαμηλά στην παραλία. Μάλιστα, διηγήθηκε και ένα περιστατικό πυρκαγιάς όπου από τύχη δεν θρηνήσαμε θύματα. «Πριν από τέσσερα χρόνια στην ανατολική πλευρά της παραλίας κατά τη διάρκεια εργασιών στο μποστάνι του μοναστηριού ξέσπασε από λάθος πυρκαγιά και οι φλόγες κύκλωσαν τον βράχο. Ευτυχώς ήρθαν άμεσα ελικόπτερα της Πυροσβεστικής και ο αέρας φυσούσε προς την αντίθετη κατεύθυνση. Αν γυρνούσε, η φωτιά θα έμπαινε μέσα στον οικισμό».
Για την έλλειψη οδών διαφυγής και την απουσία επαρκούς σήμανσης σε περίπτωση κινδύνου μίλησε στα «ΝΕΑ» και καταστηματάρχης του οικισμού, ο οποίος ταυτόχρονα κατήγγειλε την τοπική αυτοδιοίκηση ότι έκοψε ξύλα και χόρτα και τα παράτησε στην άκρη του δρόμου. Μια εικόνα που καταγράψαμε σε πολλά σημεία στην Ανατολική Αττική.
Ηλεκτροφόρα καλώδια
Αφήνοντας πίσω την Κακιά Θάλασσα ο δρόμος που κινείται βόρεια, προς την περιοχή του Πόρτο Ράφτη, διασχίζει πυκνό πευκοδάσος. Οι εικόνες εγκατάλειψης είναι εμφανείς: Ψηλά χόρτα και πεσμένα κλαδιά ανάμεσα στα δέντρα, γιγάντια πεύκα που «αγκαλιάζουν» καλώδια και στύλους ηλεκτρισμού στη λεωφόρο Πανοράματος, ενώ δεν λείπουν και τα σκουπίδια.
Μετά το Πόρτο Ράφτη, που σύμφωνα με την έρευνα του ΕΜΠ δεν συμπεριελήφθη στους οικισμούς υψηλής επικινδυνότητας επειδή η ακτογραμμή δεν είναι κρημνώδης, ενώ διαθέτει πυροσβεστικό σταθμό και πισίνες που μπορούν να αξιοποιηθούν στην κατάσβεση μιας πυρκαγιάς, η διαδρομή εισέρχεται στον οικισμό της Χαμολιάς. Η μίξη αστικού και δασικού ιστού είναι αισθητή, όπως και η έλλειψη άλλων οδών που να διασχίζουν κάθετα την περιοχή με κατεύθυνση προς τη θάλασσα πέραν του κεντρικού, αρκετά μεγάλου ομολογουμένως, δρόμου.
«Τείχος» κατοικιών
Εκεί όμως που η εικόνα τρομάζει είναι στην περιοχή του Ναυτικού Ομίλου Βραυρώνας, στο νότιο άκρο της Αρτέμιδος Αττικής. Η στενή οδός Βραυρώνος, που κατόπιν μετατρέπεται στην ομώνυμη λεωφόρο, για μια απόσταση περίπου 800 μέτρων χωρίζεται από τη θάλασσα από ένα αδιαπέραστο «τείχος» κατοικιών, το οποίο σε λίγα μόνο σημεία τέμνουν στενά δρομάκια που οδηγούν σε… γκρεμό.
Ενα στενό παραθαλάσσιο μονοπάτι κινείται παράλληλα με την κρημνώδη ακτογραμμή, με τις μόνες προσβάσεις προς το υδάτινο στοιχείο, που στο Μάτι αποτέλεσε τη μόνη οδό διαφυγής, να παρέχονται από στενές σκάλες. Μία μάλιστα από αυτές, όπως ανέφερε στα «ΝΕΑ» λουόμενος, εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία του για τους κινδύνους που εγκυμονούν σε περίπτωση ενός έκτακτου περιστατικού, καταστράφηκε προ ετών από σεισμό και έκτοτε δεν έχει ανακατασκευαστεί.
Μιλώντας πάντως στα «ΝΕΑ» ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας του δήμου Σπάτων – Αρτέμιδος Αντώνης Νομικός εμφανίζεται καθησυχαστικός. «Η Αρτέμιδα δεν μπορεί να γίνει Μάτι», μας λέει, τονίζοντας τις διαφορές στο ανάγλυφο σε σχέση με τον μοιραίο οικισμό της βορειοανατολικής Αττικής. Παραδέχεται πάντως ότι η περιοχή του Ναυτικού Ομίλου Βραυρώνος είναι δύσκολη, ενώ τονίζει ότι η κρατική χρηματοδότηση των 80.000 ευρώ που έλαβε η δημοτική αρχή είναι λίγη για να καθαριστούν τα 74.000 στρέμματα του δήμου. «Τρέχουμε από το πρωί ως το βράδυ», μας λέει ο αντιδήμαρχος, που ζητά η χρηματοδότηση να παρέχεται με βάση την έκταση και όχι τον πληθυσμό της εκάστοτε περιοχής.














