Κάθε φρενάρισμα θα δίνει… ρεύμα

Παραγωγή «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας από το… φρενάρισμα των συρμών του μετρό στους σταθμούς και επαναδιοχέτευσή της στο δημόσιο δίκτυο ηλεκτρισμού είναι το πρώτο έργο του είδους που δρομολογεί στην Ελλάδα η εταιρεία Σταθερές Συγκοινωνίες (ΣΤΑΣΥ).Η διοίκηση της εταιρείας, κάνοντας το επόμενο βήμα στην ενεργειακή εξοικονόμηση και την ταυτόχρονη μείωση του περιβαλλοντικού της αποτυπώματος, δρομολογεί την προκήρυξη διαγωνισμού για την εκτέλεση ενός έργου που θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά σε δίκτυα ηλεκτρικών σιδηροδρόμων στη χώρα μας. Ειδικότερα, η ΣΤΑΣΥ ενέκρινε το έργο της ανακαίνισης δύο υποσταθμών έλξης της Γραμμής 1 (πρώην ΗΣΑΠ) στο Νέο Φάληρο και το Ηράκλειο, με την προσθήκη σε αυτούς ειδικού συστήματος ανάκτησης της ενέργειας από την ηλεκτροπέδηση των συρμών και επαναδιάθεσής της στο δημόσιο δίκτυο.

Στην πράξη, με την εγκατάσταση και λειτουργία του νέου αυτού συστήματος, θα είναι δυνατή η εκμετάλλευση της ενέργειας που παράγεται κατά την επιβράδυνση των συρμών όταν εισέρχονται στους σταθμούς. Η παραγόμενη ενέργεια θα… επιστρέφεται στο δημόσιο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας.

Εκτιμάται ότι το συνολικό μέγεθος ηλεκτρικής ενέργειας που μπορεί να ανακτηθεί από την ηλεκτροπέδηση είναι της τάξης των 4.500 MWh ετησίως, δηλαδή ποσοστό 12,5% της συνολικής ετήσιας κατανάλωσης ενέργειας στη Γραμμή 1 του μετρό. Πρόκειται για μια κατεξοχήν «πράσινη» επένδυση, που μετατρέπει την κινητική ενέργεια σε ηλεκτρική.

Μετά την αρχική πιλοτική εφαρμογή του συγκεκριμένου έργου στη Γραμμή 1 και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του, θα προκριθεί και για τις Γραμμές 2 και 3 του μετρό. Πέρα από το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, η διοίκηση της ΣΤΑΣΥ αναμένει να βελτιωθεί η αξιοπιστία του δικτύου ηλεκτροδότησης και να μειωθούν οι βλάβες που οφείλονται στον ξεπερασμένο λόγω παλαιότητας εξοπλισμό. Αντίστοιχο σύστημα ανάκτησης της ηλεκτρικής ενέργειας από την επιβράδυνση των συρμών προβλέπεται να εγκατασταθεί και στους υποσταθμούς τής υπό κατασκευή Γραμμής 4 του μετρό.

Το έργο είναι προϋπολογισμού 4.174.000 ευρώ, πλέον ΦΠΑ, με εγκεκριμένη χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.

Το ερευνητικό έργο MetroHESS.  Πριν από τη δρομολόγηση του συγκεκριμένου έργου είχε ολοκληρωθεί με επιτυχία επί ελληνικού εδάφους το ερευνητικό έργο MetroHESS (διάρκειας 42 μηνών), το οποίο συντόνισε το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) στο πλαίσιο της επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας Ελλάδας – Γερμανίας. Για το έργο αυτό, το ΚΑΠΕ συνεργάστηκε με την εταιρεία ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΕ, ενώ από γερμανικής πλευράς συμμετείχαν το Πανεπιστήμιο Leibniz Universität Hannover και η εταιρεία Stercom Power Solutions GmbH.

Στόχος του έργου MetroHESS ήταν ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη ενός υβριδικού συστήματος που θα αποθηκεύει την ενέργεια που παράγεται κατά την αναγεννητική πέδηση (φρενάρισμα) των συρμών του μετρό, τροφοδοτώντας στη συνέχεια ηλεκτρικά φορτία των σταθμών μετρό, όπως για τον φωτισμό, τον αερισμό, τους ανελκυστήρες και τις κυλιόμενες κλίμακες.

Σε πολλούς σύγχρονους σταθμούς μετρό, πλέον, ένα μεγάλο ποσοστό της ενέργειας που παράγεται από την αναγεννητική πέδηση ενός συρμού χάνεται ως θερμότητα. Επομένως, η ανάπτυξη ενός κατάλληλου συστήματος που θα αξιοποιεί την ενέργεια αυτή αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στη μείωση της κατανάλωσης του δικτύου μετρό. Η εξοικονόμηση ενέργειας από σταθμούς μετρό θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση ρύπων των μέσων σταθερής τροχιάς και του τομέα των μεταφορών γενικότερα, πλησιάζοντας τους εθνικούς στόχους που έχουν τεθεί, συμβάλλοντας έτσι και στην προστασία του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του MetroHESS, με την εφαρμογή του υβριδικού συστήματος αποθήκευσης θα μπορούσε να αξιοποιηθεί το 30% της ενέργειας που παράγεται από την αναγεννητική πέδηση συρμών για να καλύψει τις ανάγκες των σταθμών, εκατοντάδων MWh ετησίως, σε ποσοστό 90%.

Κατά τη διάρκεια του έργου πραγματοποιήθηκαν αναλυτικές ενεργειακές επιθεωρήσεις στους σταθμούς του μετρό στα Σεπόλια και το Περιστέρι, προκειμένου να συλλεχθούν πραγματικά δεδομένα κατανάλωσης ενέργειας.