«Μισή» ψήφος για τους «άλλους» Ελληνες;

Η άρση των περιορισμών για την εγγραφή των Ελλήνωντου εξωτερικού στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους και τη συμμετοχή τους στις εκλογές, αποτελεί το πρώτο Σχέδιο νόμου της νέας κυβέρνησης που ξανανοίγει μια «ταλαιπωρημένη» συζήτηση, για ένα θεμελιώδες πολιτικό και συνταγματικό ζήτημα. Πόσο ισότιμη θέλουμε να είναι η ψήφος των ελλήνων πολιτών της διασποράς με αυτή όσων βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια; Πόσο πραγματικά θέλει ή αντέχει το πολιτικό σύστημά μας να διευκολύνει τη συμμετοχή των αποδήμων στις εκλογικές διαδικασίες, χωρίς περιορισμούς που την καθιστούν αδύνατη ή ακόμα και αδιάφορη;

Η πρώτη απόπειρα με τον ν. 4648/2019 απέδειξε ότι η επιδιωχθείσα τότε συναίνεση για την υπερψήφιση της διάταξης από μια ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία (288 βουλευτές) επέβαλε τόσους περιορισμούς, ώστε τελικά να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους μόλις 22.850 Ελληνες σε όλο τον κόσμο και να συμμετέχουν στις τελευταίες εκλογές μόνο 17.258. Αν αυτό ήταν το αποτέλεσμα της συναίνεσης μεταξύ των κομμάτων, φαίνεται ότι ο ελάχιστος κοινός πολιτικός παρονομαστής δεν ενδιέφερε ιδιαίτερα τους αποδήμους, οι οποίοι βρέθηκαν μπροστά σε ανυπέρβλητα εμπόδια άνισης μεταχείρισης, και δαπανηρών μετακινήσεων. Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης για την άρση των περιορισμών κινείται στη σωστή κατεύθυνση και πρέπει να στηριχθεί από τα κόμματα, αρκεί να μην προσφέρει για άλλη μια φορά «μισή» ψήφο στους Ελληνες του εξωτερικού. Οφείλουμε, αυτή τη φορά, να ακούσουμε τη φωνή και τα αιτήματα της μεγάλης μας ομογένειας, καθώς και της γενιάς που αναγκάστηκε από την κρίση ή επέλεξε για άλλους λόγους να ζει στο εξωτερικό, όλων όσοι θέλουν να μπορούν να ασκούν απρόσκοπτα το συνταγματικό δικαίωμά τους.

Επομένως, ορθά αίρονται οι περιορισμοί της προηγούμενης φορολογικής δήλωσης και της διετούς διαμονής στην ελληνική επικράτεια σε βάθος τριακονταπενταετίας.

Ωστόσο, δεν αρκεί μόνο αυτό για την ουσιαστική άσκηση του δικαιώματος και την ισότιμη μεταχείριση. Στην ανοιχτή επιστολή που απηύθυναν οι ομογενειακές οργανώσεις στην πολιτειακή και πολιτική ηγεσία της Ελλάδας ζητούν την αναγνώριση του δικαιώματος εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους για όλους όσοι είναι εγγεγραμμένοι στους εθνικούς εκλογικούς καταλόγους και διαμένουν μόνιμα ή προσωρινά στο εξωτερικό. Ζητούν, επίσης, τη θεσμοθέτηση της επιστολικής ψήφου, ώστε η συμμετοχή τους να μην εξαρτάται από τη δυσκολία μετάβασης σε απομακρυσμένα εκλογικά κέντρα.

Πράγματι, η επιστολική ψήφος ταυτίζεται με την ευρεία συμμετοχή των αποδήμων στις εκλογές. Ζητούν τα αυτονόητα που ισχύουν από χρόνια στις περισσότερες χώρες της ΕΕ. Θα προσέθετα σε αυτό, ότι θα ήταν σκόπιμο να ξανασκεφτούμε την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος των αποδήμων στην εκλογική περιφέρεια στην οποία είναι εγγεγραμμένοι, ώστε να μπορούν, και αυτοί, να επιλέγουν άμεσα τους αντιπροσώπους τους στη Βουλή.

Για όλα τα παραπάνω, δεν απαιτείται περισσότερος χρόνος διαλόγου από αυτόν που προβλέπεται στη συζήτηση του Σχεδίου νόμου στη Βουλή. Η «μισή» ψήφος στους «άλλους» Ελληνες είναι μια φοβική και οπισθοδρομική αντίληψη. Πολιτική βούληση και ξεκάθαρες θέσεις των κομμάτων απαιτούνται για να υπερψηφιστούν οι τροποποιημένες διατάξεις από 200 τουλάχιστον βουλευτές. Και αυτή τη φορά κανένας δημοκράτης πολιτικός δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από υποκριτικές προφάσεις άδοξων συναινέσεων.

Ο Θεόδωρος Παπαθεοδώρου είναι καθηγητής
στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, πρ. υφυπουργός