Δεν ξέρω τι να παίξω στα παιδιά

Πέρα και πάνω από τους αλαλαγμούς και τα «μπαμ και μπουμ»  οι κουμπουριές για τους Σφήκες της Κιτσοπούλου, πιο δυνατά ακόμη και από τις φωνές των δημοσιογράφων που στέλνουν τα ρεπορτάζ τους από τα πύρινα μέτωπα, μια κραυγή ακούγεται εντός μου τις τελευταίες μέρες. Είναι εκείνο το σπαρακτικό «Μανούλα μου, σε σκότωσε». Δεν είναι ντοκουμέντο από πολεμικά χρονικά, από εισβολή, από κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Ακούστηκε πριν από λίγες μέρες σε έναν δρόμο στην Πάτρα. Γύρω στις τρεις το πρωί. Από ένα παιδί – δεν ξέρουμε αν πρόκειται για αγόρι ή κορίτσι – πού πόσο ετών να είναι αφού η μητέρα του καταγράφηκε ως 25χρονη; Τεσσάρων, πέντε, έξι, εφτά το πολύ; Τη μητέρα του τη μαχαίρωσε, μετά από καβγά, ο σύντροφός της. Αιμόφυρτη και σε άθλια κατάσταση κατάφερε η γυναίκα να συρθεί στον δρόμο. Μαζί με το παιδί της. Από τη φωνούλα του, από τα «Μανούλα μου, σε σκότωσε» ξύπνησε η γειτονιά, ξεσηκώθηκαν οι άνθρωποι, πήγαν τη γυναίκα στο νοσοκομείο.

Για να το σκεφτούμε λίγο, για να σκεφτούμε τι έχει δει αυτό το παιδί, μέχρι τώρα στη μικρή ζωή του. Συνεχείς καβγάδες και βία μέσα στο σπίτι αφού οι γείτονες είπαν ότι αυτά τα περιστατικά ήταν η καθημερινότητα του ζευγαριού. Τη μάνα του μαχαιρωμένη και το ίδιο να σπαράζει σε έναν έρημο δρόμο για μια «έρημη» μανούλα, για μια «έρημη» ζωή. Είναι το μόνο; Οχι βέβαια. Συνωστίζονται στη μνήμη μου οι τραγωδίες με θεατές, ακόμη και πρωταγωνιστές μικρά παιδιά. Πριν από δύο μήνες, στη Χαλκιδική ένα αγοράκι οκτώ ετών. Είδε τον πατέρα του να σκοτώνει τη μάνα του και μετά να αυτοκτονεί. Τα σκάγια πήραν και το ίδιο. Και έτσι, τραυματισμένο, ματωμένο και τρομοκρατημένο κυκλοφορούσε για πέντε ώρες μέσα στο σπίτι.

Τα ανάλογα περιστατικά είναι πολλά, πάρα πολλά. Πόσα παιδιά, σε αυτές τις τρυφερές ηλικίες, γίνονται, καθημερινά, θύματα ή, έστω, μάρτυρες επεισοδίων ενδοοικογενειακής ή άλλου είδους βίας; Ποιος τα αναλαμβάνει, ποιοι τα φροντίζουν μετά από εκείνο το τυπικό των πρώτων ημερών «το παιδί παρακολουθείται από ομάδα ιατρών και ψυχολόγων»; Επιστρέφει στο συγγενικό περιβάλλον; Το οποίο ξέρει, μπορεί, αντέχει να θεραπεύσει αυτά τα τραύματα; Αν βέβαια θεραπεύονται ποτέ τέτοια τραύματα. Και τα άλλα τραύματα που δεν εκδηλώνονται; Πριν από δύο χρόνια, ένα κορίτσι 11 ετών αυτοκτόνησε πέφτοντας από μια βραχώδη ακτή στα Χανιά. Μάθαμε ποτέ το γιατί; Ασχολήθηκε με την υπόθεση κάποια υπηρεσία, κάποιος φορέας;

Και πάλι όμως δεν είναι μόνο τα παιδιά – θύματα. Είναι και τα παιδιά – θύτες, θύματα κι αυτά στην πραγματικότητα. Οι παιδικές συμμορίες, η παρέα των 12χρονων που βίαζαν τον συμμαθητή τους και μαγνητοσκοπούσαν τα «κατορθώματά» τους, το bullying στα σχολεία, η 12χρονη στον Κορυδαλλό και οι δεν ξέρω πόσες 12χρονες αναγκάζονται σε εκπόρνευση σε «Κορυδαλλούς» απανταχού της χώρας.

Τότε και τώρα

Πριν από 41 ακριβώς χρόνια, τον Ιούλιο του 1982, στον πρώτο ανασχηματισμό της κυβέρνησης Παπανδρέου, δημιουργήθηκε το υφυπουργείο Νέας Γενιάς (που, στη συνέχεια, έγινε Γενική Γραμματεία ώσπου να καταργηθεί τον Ιούλιο του 2019) με πρώτο υφυπουργό τον 31χρόνο, τότε, Κώστα Λαλιώτη. Ηταν μία προεκλογική δέσμευση του ΠΑΣΟΚ, εναρμονισμένη με την ευρωπαϊκή πολιτική για τη δημιουργία φορέων και υπηρεσιών για την υποστήριξη των νέων. Διότι η νέα γενιά ήταν, εκείνα τα χρόνια, εκτεθειμένη και μετέωρη και η αλήθεια είναι ότι έγινε έργο ουσίας.

Σήμερα, εκτεθειμένη, μετέωρη και απροστάτευτη, λόγω συνθηκών, είναι η παιδική ηλικία. Τα εκατοντάδες περιστατικά, ανάλογα όσων αναφέρω παραπάνω, αυτό δείχνουν. Δεν ξέρω αν γίνονταν πάντα, απλά τώρα δημοσιοποιούνται, αν έχουν αυξηθεί λόγω κοινωνικών συνθηκών ή ακόμη και μιμητισμού. Αλλωστε δεν έχει σημασία. Το σημαντικό είναι ότι καταγράφονται πολλά. Πάρα πολλά. Δεν ξέρω ποιους τομείς και με ποιον τρόπο θα καλύπτει το νέο υπουργείο Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής αλλά θεωρώ ότι είναι απαραίτητο ένα υφυπουργείο Προστασίας της Παιδικής Ηλικίας. Το ίδιο ίσως και περισσότερο απαραίτητο απ’ όσο ήταν το 1982 το υφυπουργείο της Νέας Γενιάς.