Η συζήτηση {LF}με την Τουρκία προϋποθέτει αυτονόητους όρους

Η ελληνική κυβέρνηση, η Βουλή, τα κόμματα και η κοινή γνώμη, που έχει ασφαλώς τον τελευταίο λόγο στις δημοκρατίες, γνωρίζουν πολύ καλά το εξής: ότι ο διαχρονικός, διακομματικός, επίμονος, διακεκηρυγμένος επισήμως στόχος της Τουρκίας είναι η αναθεώρηση του υφισταμένου συνοριακού καθεστώτος και η επέκταση της τουρκικής κυριαρχίας εις βάρος της ελληνικής. Οσο η Τουρκία δεν αποκηρύσσει επισήμως τον αναθεωρητισμό της και δεν προβαίνει σε δήλωση αποδοχής της νομικά θεσπισμένης γεωπολιτικής πραγματικότητας της περιοχής, συζήτηση δεν μπορεί να υπάρξει.

Κανένας διάλογος δεν μπορεί να υπάρξει εάν η Τουρκία δεν αναγνωρίσει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και την αρμοδιότητα των διεθνών δικαστηρίων. Φυσικά οποιαδήποτε προσφυγή στα τελευταία μπορεί να γίνει μόνον στο ζήτημα όπου υπάρχει αμφισημία, δηλαδή στην υφαλοκρηπίδα, και όχι με «ανοιχτή ατζέντα», δηλαδή σε θέματα στα οποία δεν υπάρχει απολύτως καμία αμφισβήτηση και τα οποία επιδιώκει να θέσει μονομερώς η Τουρκία ώστε, να προωθήσει τις αναθεωρητικές της βλέψεις.

Η εψηφισμένη από την τουρκική εθνοσυνέλευση απειλή πολέμου στην περίπτωση κατά την οποία η Ελλάς εφαρμόσει τα δικαιώματά της που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο στη θάλασσα (casus belli), αποκλείει οποιονδήποτε ισότιμο διάλογο, καθιστώντας τον ωμό εκβιασμό. Κανένα σοβαρό κράτος στον κόσμο δεν διαπραγματεύεται υπό απειλή πολέμου μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Καμία συζήτηση δεν μπορεί να διεξαχθεί με την Τουρκία για θέματα που αφορούν την ελληνική επικράτεια και κυριαρχία, όπως η παρουσία στρατιωτικών μονάδων στα νησιά του Αιγαίου ή οι έλληνες πολίτες μουσουλμανικού θρησκεύματος. Στην αντίθετη περίπτωση η Ελλάς θα μεταβαλλόταν αυτομάτως σε κράτος μειωμένης κυριαρχίας υποτελές στην Τουρκία, η οποία θα είχε λόγο για τη διακυβέρνησή της.

Διάλογος υπάρχει όταν και οι δύο πλευρές θέτουν ζητήματα προς συζήτηση: η ελληνική πλευρά δεν αμφισβητεί τις συνθήκες ούτε το διεθνές δίκαιο, αλλά απεναντίας απαιτεί την τήρησή τους. Επομένως πρέπει να θέσει τα μείζονα και αυτονόητα, όπως η αποκατάσταση της προβλεπόμενης από το άρθρο 14 της Συνθήκης της Λωζάννης ελληνικής αυτοδιοίκησης στην Ιμβρο και Τένεδο, η αποζημίωση των Ελλήνων της Κωνσταντινουπόλεως για το πογκρόμ του 1955 και η αναγνώριση της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου. Το πρώτο θέμα, βέβαια, που πρέπει να τεθεί είναι η άμεση εκκένωση της κατεχόμενης Κύπρου από τα τουρκικά στρατεύματα και τους εποίκους. Χωρίς αυτά ο διάλογος θα εκφυλιστεί σε μία διελκυστίνδα μεταξύ τουρκικών απαιτήσεων και ελληνικής άμυνας σε αυτές.

Ο διάλογος πρέπει να διεξαχθεί δημοσίως, στη συζήτηση να παρίσταται επίσημη ομάδα διερμηνέων του ΟΗΕ και να τηρηθούν επίσημα πρακτικά, ώστε να μην υπάρχουν αμφισβητήσεις, παρερμηνείες, αμφιβολίες κ.λπ. Οίκοθεν νοείται ότι οποιαδήποτε συμφωνία με την Τουρκία θα τεθεί υπό την κρίση του ελληνικού λαού με δημοψήφισμα, αφού προηγουμένως εγκριθεί με αυξημένη πλειοψηφία από τη Βουλή. Η τήρηση των παραπάνω απολύτως αυτονοήτων όρων, από τους οποίους καμία ελληνική κυβέρνηση δεν απέστη κατά το παρελθόν και ασφαλώς δεν θα αποστεί και στο μέλλον, πρέπει να διασαφηνιστεί προ της ενάρξεως οποιασδήποτε συζήτησης με την τουρκική πλευρά.

Το επιχείρημα, τέλος, ότι οι ΗΠΑ, ΕΕ, ΝΑΤΟ κ.λπ. εκ προοιμίου υποστηρίζουν την Τουρκία ή πιέζουν την Ελλάδα να προβεί σε διμερή συμφωνία υπό δυσμενείς όρους προκειμένου να «κλείσει» το μέτωπο στο Αιγαίο, είναι αφελές. Η Τουρκία θεωρείται στη Δύση επισφαλής σύμμαχος και το αντιτουρκικό λόμπι στην Ουάσιγκτον είναι πανίσχυρο. Ούτε κανείς (ΗΠΑ, ΕΕ, Γαλλία, Αγγλία, Ισραήλ κ.ά.)θα ήθελε π.χ. τον έλεγχο του Αιγαίου από τους Τούρκους.

Η Δύση δεν πρόκειται εξάλλου να επιτρέψει ελληνοτουρκική σύρραξη, τη στιγμή που έχει επενδύσει τόσα πολλά στην Ελλάδα, έχει μεταφέρει σε αυτήν μεγάλο μέρος των αμυντικών της υποδομών, έχει δημιουργήσει νέες βάσεις και επεκτείνει τις παλαιότερες και γνωρίζει ότι η Ελλάς είναι απολύτως ενταγμένη στους ατλαντικούς θεσμούς. Επομένως, την ελληνική διαπραγματευτική ομάδα δεν θα πρέπει να συνοδεύει απολύτως κανένα φοβικό σύνδρομο αλλά ισχυρή αυτοπεποίθηση.

Ο Μελέτης Η. Μελετόπουλος είναι διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Γενεύης. Από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις κυκλοφορεί το βιβλίο του «Κοινοτισμός»