«Η διάσκεψη θέτει τις βάσεις για {LF}τις μακροπρόθεσμες σχέσεις με τη Ρωσία»

Η σύνοδος κορυφής που πραγματοποιείται στο Βίλνιους της Λιθουανίας είναι μία από τις σημαντικότερες στην ιστορία του ΝΑΤΟ. Οχι μόνον εξαιτίας του συνεχιζόμενου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Στη σύνοδο του Βίλνιους «θα διαμορφωθεί η βάση για τη μακροπρόθεσμη σχέση των χωρών της Συμμαχίας με τη Ρωσία», εκτιμά ο πρώην πρόεδρος της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια (MSC), Βόλφγκανγκ Ισινγκερ. Βασικό ζητούμενο, έλεγε ο πρώην πρέσβης της Γερμανίας την Παρασκευή στους ξένους ανταποκριτές στο Βερολίνο (VAP), είναι «ποια γλώσσα θα υιοθετήσουν τα μέλη του ΝΑΤΟ στο ζήτημα της σχέσης ΝΑΤΟ – Ουκρανίας».

Ο έμπειρος γερμανός διπλωμάτης είναι πεπεισμένος ότι καθοριστικό ρόλο θα παίξει ο αμερινανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν,  θεωρεί «απολύτως δευτερεύον τι λέει η Γερμανία και τι σκέφτεται ο Μακρόν». Ο Μπάιντεν κράτησε τη Συμμαχία ενωμένη και ξέρει πού πέφτει γεωγραφικά το Κίεβο, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του Τραμπ. Από το 2008 επαναλαμβάνεται στερεότυπα η απόφαση του Βουκουρεστίου ότι Ουκρανία και Γεωργία θα γίνουν μέλη του ΝΑΤΟ, χωρίς όμως συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Καταρχήν ο Μπάιντεν πρέπει να εξασφαλίσει την απαραίτητη πλειοψηφία στην αμερικανική Γερουσία, αυτό δεν είναι αυτονόητο.

Προς το παρόν, πάντως, τόσο η γερμανική κυβέρνηση όσο και η αμερικανική «ανήκουν σε εκείνους που δεν θέλουν υπερβολές με μία εσπευσμένη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ», σημειώνει ο Ισινγκερ. Θεωρεί πως «μία εσπευσμένη υπόσχεση ένταξης αυτήν τη στιγμή έχει πολλά ρίσκα» και δεν πρέπει να υποτιμάται πόσο περίπλοκη είναι η υπόθεση ένταξης ενός νέου μέλους στο ΝΑΤΟ, ακόμη και στη σχετικά απλή περίπτωση της Σουηδίας. Θα ήταν επίσης λάθος να δοθεί υπόσχεση ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ μόλις τελειώσει ο πόλεμος με τη Ρωσία, θα ήταν ένα είδος «έμμεσο βέτο» της Ρωσίας. «Αν ήμουν σύμβουλος του Πούτιν, θα του έλεγα να κρατήσει τον πόλεμο εσαεί, διότι έτσι ακυρώνει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ», σημειώνει.

Στο Βίλνιους θα γίνει ένα βήμα παραπέρα από την απόφαση του Βουκουρεστίου, αλλά δεν πρέπει να γίνεται διασύνδεση με το τέλος του πολέμου. «Ποια θα είναι η ακριβής διατύπωση, μένει να το δούμε στην τελική απόφαση», λέει ο Ισινγκερ. Αφού η ένταξη στο ΝΑΤΟ είναι σήμερα ανέφικτη, θα πρέπει να δοθεί στην Ουκρανία όλα όσα μπορούν κάτω από τον πήχη του πλήρους μέλους, π.χ. συμμετοχή, χωρίς δικαίωμα συναπόφασης, σε όλες τις διαβουλεύσεις του ΝΑΤΟ – είναι καθεστώς «σχεδόν μέλους» της Συμμαχίας.

Για τη σχέση με τη Ρωσία στον πόλεμο της Ουκρανίας προτείνει μία τακτική «αμυντικής αποκλιμάκωσης». Μέχρι τώρα η Δύση παρακολουθεί αδρανής τα πλήγματα της Ρωσίας στην Ουκρανία. «Πρέπει να αντιστρέψουμε την τακτική, προειδοποιώντας τη Ρωσία ότι με κάθε πλήγμα πολιτικού στόχου θα κάνουμε ένα ακόμα βήμα στρατιωτικής στήριξης της Ουκρανίας», λέει ο Ισινγκερ.

Μία σημαντική αδυναμία βλέπει ο γερμανός διπλωμάτης στην ανυπαρξία ενός φόρουμ προετοιμασίας για το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία. Θυμίζει ότι για τη συμφωνία του «Ντέιτον», με την οποία τελείωσε ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία, είχε προηγηθεί εντατική προετοιμασία κυρίως από τους Αμερικανούς, που «ήρθαν στις διαβουλεύσεις με κείμενο χιλίων σελίδων για όλες τις λεπτομέρειες».

Για την Ουκρανία δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ούτε το πλαίσιο διαβούλευσης ούτε η λεπτομερής προετοιμασία μίας λύσης.