Προς βελτίωση {LF}του περιφερειακού {LF}σκηνικού;

Εντονα αντέδρασε ο τούρκος πρόεδρος στις δυτικές παραινέσεις να συναινέσει στην αποδοχή της Σουηδίας ως μέλους της Συμμαχίας, κατηγορώντας τη Στοκχόλμη για «προστασία των μελών τρομοκρατικών οργανώσεων». Κι αυτά αφού αναγνώρισε στη Στοκχόλμη «κάποια βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση» (Reuters, 6/7/2023). Από την πλευρά του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε πως «ανυπομονεί να δει τη Σουηδία να εντάσσεται στο ΝΑΤΟ», περνώντας έτσι άλλο ένα μήνυμα στην Αγκυρα μετά τα όσα της έχουν στείλει στελέχη του επιτελείου του, του ΝΑΤΟ, όπως και ηγέτες διαφόρων δυτικών κρατών. Με πιο πρόσφατη την επίσκεψη του ουκρανού προέδρου στην Αγκυρα ο οποίος μετέφερε στον τούρκο ομόλογό του την αγωνία του για το αμυντικό κενό που η Τουρκία επιβάλλει κατ’ επέκταση και στη χώρα του.

Τίποτε δεν αποκλείει μια θεαματική τουρκική κίνηση αποδοχής της σουηδικής ένταξης κυρίως αν το θέμα της πώλησης των μαχητικών F-16 πάρει θετική τροπή για την Αγκυρα. Ηδη τα τουρκικά ΜΜΕ έκαναν ενθουσιωδώς λόγο για «κινητοποίηση της αμερικανικής διοίκησης και του προέδρου, προκειμένου να καμφθούν οι αντιρρήσεις Μενέντεζ ώστε να πεισθεί η Αγκυρα να άρει τις ενστάσεις της» (Yeni Birlik, 6/7/2023). Εχοντας προκαλέσει «ανακούφιση» στη συμμαχία με έναν συναινετικό ελιγμό και αφού προηγουμένως έχει παρουσιάσει τα τεκμήρια των συμφιλιωτικών του διαθέσεων έναντι Ισραήλ, Αιγύπτου, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της ίδιας της Αρμενίας, ο τούρκος πρόεδρος θα εμφανισθεί πρόθυμος να συζητήσει με τον έλληνα Πρωθυπουργό όσα ο ίδιος επιθυμεί να έρθουν στο τραπέζι των συνομιλιών με κύρια θέματα την αποστρατιωτικοποίηση το νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, τη «γαλάζια πατρίδα» και το τουρκολιβυκό μνημόνιο («ΤΑ ΝΕΑ», 8/7/2023). Με τις δυτικές πρωτεύουσες να μην είναι βέβαιο ότι θα ταχθούν υπέρ των προβλέψεων του διεθνούς δικαίου, σπεύδοντας ίσως να ζητήσουν από την Αθήνα να μη δυσαρεστήσει την Αγκυρα που μόλις θα έχει παύσει να αντιτάσσεται στην προτεινόμενη διεύρυνση της Συμμαχίας.

Εδώ είναι που η ελληνική πλευρά θα επιμείνει, προκειμένου και ο δυτικός «ενθουσιασμός» να προσγειωθεί και η συνάντηση των Μητσοτάκη και Ερντογάν να αφήσει περιθώρια για νέες συναντήσεις σε διάφορα επίπεδα. Η Αγκυρα άκουσε ήδη τα περί σταθερής θέσης της Αθήνας σε σχέση με την αναζήτηση τρόπου διευθέτησης των θεμάτων της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ και θα είναι σφάλμα να ακυρώσει μια πορεία που μπορεί να ξεκινήσει με καλούς οιωνούς. Ηδη ο έλληνας Πρωθυπουργός δήλωσε πως «έπειτα από τέσσερα δύσκολα χρόνια, καιρός είναι να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με την Τουρκία». Με τον υπουργό του των Εξωτερικών να καθιστά σαφές ότι «η Ελλάδα θέλει να αξιοποιήσει το θετικό κλίμα για να καταλήξει σε συμφωνία για την υφαλοκρηπίδα και τον προσδιορισμό θαλάσσιων περιοχών στις οποίες κάθε χώρα έχει αποκλειστικά οικονομικά δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος  εξερεύνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου». Δηλώσεις μετά τις οποίες η Αγκυρα καλό είναι να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία που παρουσιάζεται για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή. Η 12η  Ιουλίου μπορεί να αποτελέσει μια ημερομηνία-σταθμό στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με τις ανανεωμένες με λαϊκή εντολή κυβερνήσεις των δύο χωρών να έχουν μια σπάνια δυνατότητα βελτίωσης του περιφερειακού σκηνικού.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ