Αφετηρία {LF}για διάλογο {LF}χωρίς «αγκυλώσεις»

Ραντεβού στο Βίλνιους έχουν δώσει την Τετάρτη στις 12 το μεσημέρι, Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με στόχο να επανακκινήσουν τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας. Μία συνάντηση που πραγματοποιείται με φόντο το παράθυρο ευκαιρίας που άνοιξε η διπλωματία των σεισμών, αντιστρέφοντας το κλίμα, ενώ οι κυβερνήσεις των δύο χωρών έχουν λάβει νωπή και ισχυρή εντολή που θεωρείται ότι τους δίνει μεγαλύτερες δυνατότητες για διπλωματία απαλλαγμένη από τις προεκλογικές «αγκυλώσεις».

Οι δύο πλευρές κατάφεραν να κρατήσουν χαμηλούς τόνους και κατά την προεκλογική περίοδο τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία χωρίς να ξεφεύγουν από τις γραμμές που επέβαλε το άτυπο μορατόριουμ, το οποίο είχαν ανακοινώσει οι πρώην υπουργοί Αμυνας των δύο χωρών, Νίκος Παναγιωτόπουλος και Χουλουσί Ακάρ, με το ημερολόγιο υπερπτήσεων και παραβιάσεων να παραμένει κενό. Μία εξέλιξη που η Αθήνα καταγράφει ως εξαιρετικά θετική, ενώ στην Τουρκία θεωρείται επίσης αξιοποιήσιμη ως προς το αίτημά της που παραμένει σε εκκρεμότητα για νέα F-16 και αναβάθμιση των παλιών από τις ΗΠΑ.

Στόχος η αμοιβαία εμπιστοσύνη

Η συνάντηση χαρακτηρίζεται ως ένα θετικό βήμα, καθώς είναι σημαντικό να μη χαθεί η ευκαιρία για διάλογο. Με τον Μητσοτάκη να έχει ξεκαθαρίσει ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία πρέπει να είναι ανοικτοί σε όλα τα επίπεδα, παρά τις διαφωνίες.

Στόχος το επόμενο διάστημα το χτίσιμο αμοιβαίας εμπιστοσύνης, με όχημα και τη «θετική ατζέντα». Στην Αθήνα υποστηρίζουν ότι δεν θέλουν επιστροφή σε ένα νέο κύκλο έντασης, που θα υπονομεύει την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή. Η ελληνική πλευρά εμμένει σε ειρηνική επίλυση των διαφορών, με διάλογο στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας. Και αναμένει δείγματα γραφής από την πλευρά της γείτονος.

Η απόφαση δε να εκκενωθεί ο καταυλισμός προσφύγων στο Λαύριο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζεται μήνυμα της Αθήνας στην Αγκυρα. Ενα «δώρο» στις αποσκευές του Ερντογάν, πριν ακόμα φτάσει στη Λιθουανία, τη στιγμή μάλιστα που οι αντιρρήσεις της Τουρκίας για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ προβάλλονται με αιχμή το ζήτημα της «τρομοκρατίας».

Συναντήσεις και
μεταξύ των υπουργών

Σίγουρα στο δωμάτιο που θα βρεθούν Μητσοτάκης και Ερντογάν θα είναι οι ΥΠΕΞ των δύο χωρών, Γεραπετρίτης και Φιντάν, ενώ εξετάζεται αν το σχήμα θα διευρυνθεί. Οι δύο υπουργοί Εξωτερικών άλλωστε θα είναι αυτοί που θα σηκώσουν και το βάρος της οικοδόμησης του θετικού διπλωματικού χώρου που έχει δημιουργηθεί, καθώς και οι δύο ανήκουν στον στενό κύκλο των δύο ηγετών, δεν πολιτεύονται και εκτιμάται ότι μπορούν να μιλήσουν και τη γλώσσα του συμβιβασμού.

Ξεχωριστή συνάντηση θα έχουν και οι υπουργοί Αμυνας, Νίκος Δένδιας και Γιασάρ Γκιουλέρ, με στόχο την επανέναρξη και των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ενώ στο Βίλνιους θα είναι επίσης η υφυπουργός Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, η διπλωματική σύμβουλος του Πρωθυπουργού, Αννα Μαρία Μπούρα και ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, Θάνος Ντόκος.

Το τηλεφώνημα Μπλίνκεν στον Μητσοτάκη

Τα θέματα της Συνόδου του ΝΑΤΟ βρέθηκαν στο επίκεντρο τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε ο Πρωθυπουργός και με τον αμερικανό ΥΠΕΞ, Αντονι Μπλίνκεν, με ατζέντα τη στενή συνεργασία Αθήνας – Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο Μπλίνκεν σημείωσε ότι οι ΗΠΑ βλέπουν την Ελλάδα ως «έναν απαραίτητο εταίρο και έναν βασικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ με τον οποίο προωθούν τους κοινούς στόχους της ειρήνης και ευημερίας». Τηλεφωνική επικοινωνία είχε χθες και ο Δένδιας με τον αμερικανό ομόλογό του, Λόιντ Οστιν, ενόψει Βίλνιους με επίκεντρο την αμυντική σχέση Ελλάδας – ΗΠΑ, αλλά και την κατάσταση σε Ανατολική Μεσόγειο και Ουκρανία.

Σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχει τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, δεδομένου ότι η Λευκωσία δεν συμμετέχει στη Σύνοδο ενώ πριν από το Βίλνιους ο Πρωθυπουργός μεταβαίνει στη Λετονία, για μία επίσκεψη που είχε αναβληθεί με ατζέντα την οικονομική συνεργασία, αλλά και το Μεταναστευτικό.

Επιστολή έξι αμερικανών βουλευτών για τα F-16

Ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ, και ενώ τα F-16 αποτελούν κρίσιμο ζήτημα στις σχέσεις Αγκυρας – Ουάσιγκτον, έξι αμερικανοί βουλευτές με επιστολή τους στον Μπλίνκεν τάσσονται υπέρ της δημιουργίας ενός εποπτικού μηχανισμού και όρων για την πώλησή τους. Σημειώνουν ότι η επιθετικότητα της Τουρκίας στην περιοχή – η οποία απειλεί την ίδια τη «σταθερότητα στο Αιγαίο» – πρέπει να σταματήσει προκειμένου οι ΗΠΑ να μεταφέρουν με υπεύθυνο τρόπο νέα όπλα στην Αγκυρα και ζητούν εγγυήσεις που να αποκλείουν τη χρήση αμερικανικών όπλων για την πρόκληση σύγκρουσης εντός του ΝΑΤΟ. Με αιχμή τις τουρκικές υπερπτήσεις στο Αιγαίο και την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας, οι βουλευτές ζητούν «μηχανισμούς που προβλέπουν την παύση, την καθυστέρηση ή την απόσυρση της μεταφοράς αμερικανικών όπλων στην Τουρκία εάν συνεχίσει τις αποσταθεροποιητικές της ενέργειες στην Ανατολική Μεσογείου που απειλούν ή υπονομεύουν τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ ή την αρχιτεκτονική ασφάλειας του ΝΑΤΟ». Χαρακτηρίζουν δε υποχρέωση των ΗΠΑ να διασφαλίσει ότι τα F-16 δεν θα χρησιμοποιούνται για να υπονομεύσουν τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη συμμαχία του ΝΑΤΟ. Την επιστολή υπογράφουν οι βουλευτές Κρις Πάπας, Γκας Μπιλιράκης, Φρανκ Παλόνε, Τζον Σαρμπάνης, Ντίνα Τάιτους και Νικόλ Μαλλιωτάκη.