Στο Βίλνιους μέσω… Λαυρίου

«Αυτό που χρειάζονται οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι λιγότερο δράμα», σημειώνει ανώτατη διπλωματική πηγή, αναφερόμενη στη συνάντηση που θα έχουν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής στο ΝΑΤΟ, την ερχόμενη εβδομάδα. Στόχος, όπως υπογραμμίζουν αρμόδιες πηγές στα «ΝΕΑ», να υπάρξει ένας καταρχήν περισσότερο πολιτικός διάλογος, που θα ανοίξει τον δρόμο για τα επόμενα βήματα, αξιοποιώντας την ισχυρή νωπή εντολή και των δύο κυβερνήσεων, αλλά και το γεγονός ότι οι δύο νέοι υπουργοί Εξωτερικών «δεν είναι πολιτικοί».

Λίγες μέρες πριν από τη συνάντηση στο ΝΑΤΟ, η Ελληνική Αστυνομία προχώρησε στην ανακοίνωση της εκκαθάρισης και του κλεισίματος του προσφυγικού καταυλισμού στο Λαύριο. Ο εν λόγω καταυλισμός είναι στο στόχαστρο της Αγκυρας επί δεκαετίες και δη τα τρία χρόνια της διαρκούς έντασης απέναντι στην Αθήνα, αφού το Λαύριο έχει περιγραφεί ακόμα και σε προπαγανδιστικά βίντεο του γραφείου επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας ως άντρο εκπαίδευσης «τρομοκρατών του PKK, του DHKP-C και της οργάνωσης FETO» με στόχο επιθέσεις στην Τουρκία. Η είδηση δε έγινε δεκτή με διθυραμβικά σχόλια στα τουρκικά πρωτοσέλιδα, που έκαναν λόγο για βήμα «εξομάλυνσης» των ελληνοτουρκικών σχέσεων καθώς και για «μήνυμα» της Αθήνας στην Αγκυρα. «Η φωλιά του τρόμου στην Ελλάδα εκκενώθηκε» έγραψε η «Σαμπάχ». Ενα «μήνυμα» της Αθήνας που θα μπορούσε να είναι εισιτήριο για ηρεμία διαρκείας, καθώς και για μία συνάντηση ουσίας. Μία «νίκη» και ένα «δώρο» στις αποσκευές του Ερντογάν. Υπενθυμίζεται ότι το ζήτημα της «τρομοκρατίας» στην Τουρκία είναι εξαιρετικά ψηλά στην επικαιρότητα και με αυτή την αιχμή η Αγκυρα μπλοκάρει την είσοδο της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.

Διάθεση για λύσεις

Το πλαίσιο της ατζέντας που θα θέσει ο Μητσοτάκης στον Ερντογάν το σκιαγράφησε και στη Βουλή στην ομιλία για τις προγραμματικές, λέγοντας πως «δεν πρέπει να διαπραγματευόμαστε από φόβο, αλλά να μη φοβόμαστε να διαπραγματευτούμε», κάτι που όπως ανέφερε ισχύει για τη «μοναδική διαφορά που έχουμε με την Τουρκία, για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο». Εδειξε ότι η Αθήνα έχει – ή έστω δηλώνει ότι έχει – διάθεση για λύσεις, σημειώνοντας ότι αν έχει την ευκαιρία να διαμορφώσει την Ιστορία δεν θα της γυρίσει την πλάτη και δη αν αυτή η διαφορά μπορεί να μετατραπεί σε μία «ειρηνική και δημιουργική λύση», μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.

Η Αθήνα θα επιχειρήσει να θέσει στο Βίλνιους έναν οδικό χάρτη για τον διάλογο. Και αυτό θα εξαρτηθεί όπως λένε αρμόδιες πηγές από τη διάθεση που θα συναντήσει και στην άλλη πλευρά. Το διάστημα και η ρητορική της έντασης που μεσολάβησε από την Κωνσταντινούπολη και μετά καθιστούν τη συνάντηση της επόμενης εβδομάδας περισσότερο αναγνωριστική. Με στόχο οι δύο πλευρές να πιάσουν ξανά το νήμα του διαλόγου από εκεί που το είχαν αφήσει και όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές συγκεκριμένη ατζέντα δεν υπάρχει. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν πως οι τόνοι θα μείνουν σε χαμηλά επίπεδα και θα δοθεί η ευκαιρία για το επόμενο βήμα.

«Αναγνωριστικές» συναντήσεις

Στο Βίλνιους έχουν δώσει επίσης ραντεβού για τις πρώτες τους «αναγνωριστικές» συναντήσεις οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν, καθώς και οι υπουργοί Αμυνας, Νίκος Δένδιας και Γιασάρ Γκιουλέρ.

Συναντήσεις που θα γίνουν μετά το ραντεβού των ηγετών, με στόχο την επανεκκίνηση του διαλόγου. Σημαντικό και το γεγονός των ανακοινώσεων του τουρκικού ΥΠΑΜ, που έκανε λόγο για βούληση της Τουρκίας να υπάρξει διάλογος, να διατηρηθεί η ηρεμία και να υπάρξει δίκαιη αξιοποίηση –  και όχι «διαμοιρασμός» – του πλούτου στο Αιγαίο. Τη δική του σημασία θα έχει και το σχήμα που θα επιλεγεί για τη συνάντηση. Σύμφωνα με τον μέχρι τώρα σχεδιασμό σίγουρα Μητσοτάκης – Ερντογάν θα έχουν δίπλα τους τούς υπουργούς Εξωτερικών τους. Το σχήμα θα μπορούσε να διευρυνθεί εφόσον αποφασιστεί να λάβουν μέρος τόσο η διπλωματική σύμβουλος του Πρωθυπουργού, Αννα Μαρία Μπούρα, όσο και η υφυπουργός, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, με τα αντίστοιχα πρόσωπα από την πλευρά της Τουρκίας.