Ο λάθος τρόπος για τη διαχείριση των σχέσεων ΗΠΑ – Κίνας

Το ταξίδι του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Aντονι Μπλίνκεν στο Πεκίνο, που καθυστερούσε πολύ, ήρθε και παρήλθε. Παρά την προβλέψιμη αισιόδοξη εξέλιξη της επίσκεψης – και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να ενισχύσουν τις ανταλλαγές ανθρώπων με ανθρώπους και υποσχέθηκαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες – δεν έκανε λίγα για να εκτονώσει την ολοένα και πιο έντονη σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Οι κίνδυνοι τυχαίας σύγκρουσης, όπως τονίστηκε στο πρόσφατο βιβλίο μου, παραμένουν υψηλοί.

Απαιτείται επειγόντως μια νέα προσέγγιση. Η μετάβαση σε ένα πιο θεσμοθετημένο μοντέλο δέσμευσης θα έπαιρνε την επίλυση των συγκρούσεων από τα χέρια υπεραντιδραστικών, πολιτικά περιορισμένων ηγετών. Αυτό σημαίνει να επεξεργαστούμε ξανά την αρχιτεκτονική της δέσμευσης ΗΠΑ – Κίνας ώστε να είναι πιο προσανατολισμένη στη διαδικασία, να ενσωματωθεί μεγαλύτερη τεχνική τεχνογνωσία σε επίπεδο ομάδας εργασίας και να επικεντρωθεί περισσότερο σε μια στρατηγική αμοιβαίας επίλυσης προβλημάτων.

Η πρότασή μου για μια γραμματεία ΗΠΑ – Κίνας υπερβαίνει κατά πολύ τις προηγούμενες προσπάθειες θεσμικής δέσμευσης – συγκεκριμένα, τον Στρατηγικό και Οικονομικό Διάλογο και τη Μικτή Επιτροπή για το Εμπόριο. Και οι δύο προσπάθειες απέτυχαν να αποτρέψουν την τρέχουσα σύγκρουση, πριν ακυρωθούν από την κυβέρνηση Τραμπ (ο Μπάιντεν επέλεξε να μην αναζωογονήσει τις πρωτοβουλίες). Αλλά αυτό οφείλεται στο ότι δεν προχώρησαν αρκετά για να παρέχουν ένα μόνιμο, ισχυρό πλαίσιο για τη διαχείριση των σχέσεων.

Oπως οι περισσότεροι, είμαι καχύποπτος για μια γραφειοκρατική προσέγγιση σε πολλαπλά ακανθώδη προβλήματα μεταξύ δύο ισχυρών χωρών. Η συναίνεση της Ουάσιγκτον πιστεύει ότι οι Κινέζοι από καιρό ευνοούν τη συζήτηση αντί για τη δράση, τη διαδικασία παρά τη συμμόρφωση. Μια νέα γραφειοκρατία, λέει το επιχείρημα, θα πρόσθετε πολυπλοκότητα και επίπεδα λήψης αποφάσεων στο ήδη δύσκολο έργο της αντιμετώπισης θεμελιωδών διαφωνιών μεταξύ συστημάτων αντίθεσης. Η πρόοδος θα είναι ακόμα δύσκολη.

Ωστόσο, μια πιο θεσμοθετημένη προσέγγιση είναι προτιμότερη από την τρέχουσα πολιτικοποιημένη, εξατομικευμένη διπλωματία. Αυτό που λειτούργησε πριν από 50 χρόνια δεν λειτουργεί σήμερα. Το πλαίσιο είναι πολύ διαφορετικό και για τις δύο χώρες: η Κίνα είναι πλέον νόμιμος αμφισβητίας του κατεστημένου ηγεμόνα. Η επίλυση των συγκρούσεων χρειάζεται πολύ περισσότερα από έναν Νίξον που θα πάει στην Κίνα.

Η εξατομικευμένη διπλωματία βρίσκεται σε αδιέξοδο για την επίλυση της σύγκρουσης ΗΠΑ – Κίνας. Η απόδραση από το τέλμα της κλιμάκωσης των εντάσεων απαιτεί μια νέα αρχιτεκτονική εμπλοκής. Μια γραμματεία ΗΠΑ – Κίνας είναι η καλύτερη επιλογή στη μακρά και επίπονη διαδρομή επίλυσης των συγκρούσεων – πριν να είναι πολύ αργά.

Ο Στίβεν Ρόουτς είναι πρώην πρόεδρος της Morgan Stanley Asia και επικεφαλής οικονομολόγος της εταιρείας. Είναι μέλος του διδακτικού προσωπικού του Yale University