Το τέλος μιας αισθητικής

Σίγουρα δεν είμαστε η Ελλάδα του 1941-42. Σίγουρα δεν είμαστε Σιέρα Λεόνε, ούτε χιλιάδες άνθρωποι περιμένουνε στις ουρές για να πάρουνε σε πέντε ώρες μισό κιλό ψωμί με δελτίο – ή ένα μόνο κοτόπουλο για όλο τον μήνα όπως στην Κούβα. Και σίγουρα δεν είμαστε στην εποχή της κυβέρνησης του Βουνού – το μόνο που θυμίζει κατ’ όνομα εκείνη την οικτρή περίοδο είναι το συσκευασμένο πλέον τσάι του βουνού.

Κι όμως κάποιοι πασκίζουνε να μας πείσουν ότι ζούμε σε μιαν άλλη εποχή, πως τα καινούργια SUV της Αλφα Ρομέο δεν υπάρχουν, τα φρέσκα υπερκινητά και τα τάμπλετ δεν κυκλοφορούν και το ότι δεν μπορείς να παρκάρεις πουθενά λόγω υπεραφθονίας των ΙΧ, το ότι δεν μπορείς να βρεις δωμάτιο σε ξενοδοχείο και τραπέζι σε μαγαζί είναι μια ψευδαίσθηση. Κόντρα σε κάθε κραυγάζουσα οφθαλμοφανή πραγματικότητα, κόντρα σε κάθε κοινή αίσθηση και κοινό αίσθημα αγωνίζονται να μας πείσουνε πως τα αφτιά του γαϊδάρου είναι τουρμπίνες άρα ο όνος ίπταται.

Προσπαθούν να μας πούνε ότι είμαστε ηλίθιοι και τυφλοί. Τι πιο εξοργιστικό; Αυτοί που σέβονται τον λαό, αγωνίζονται υπέρ του λαού κι έχουνε γενικά τη λέξη λαός ως αξεσουάρ σε κάθε φράση, λένε τώρα ότι ο λαός δεν καταλαβαίνει, δεν κατάλαβε τι ψήφισε και τι ψηφίζει – μόνο οι ίδιοι κατέχουνε τα πάντα εκ γενετής επειδή μισοδιάβασαν κάποια βιβλία στα είκοσί τους κι εκείνα πλημμελώς. Και επειδή πιστεύουν πως έχουνε τον προορισμό εκ Θεού να μας σώσουν, δηλαδή επειδή είναι Μεσσίες, ενώ δεν είναι ούτε καν μεσάζοντες.

Κι όλα αυτά με επιθετικό, προσβλητικό λόγο, αναιδή, και χωρίς αίσθηση ορίων – μερικές φορές σε στυλ Μάου Μάου. Κάποτε η Αριστερά, ό,τι και ήταν, είχε και κάποιους ανθρώπους στην ηγεσία που μπορούσαν να αρθρώσουν ήπιο, λογικό, έως και πειστικό πολιτικό λόγο. Κάποτε μπορεί να μιλούσαν με πάθος, αλλά ποτέ δεν ξέφευγαν σε εξωπραγματικά παραληρήματα: να θυμηθούμε τον Ηλιού, τον Κύρκο, τον Παπαγιαννάκη, τον Φλωράκη, την Παπαρήγα, ακόμα και τον Ζαχαριάδη, παλιότερα. Μέχρι και ο Ζαχαριάδης ήταν καλύτερος από πολλές απόψεις – τουλάχιστον δεν εκσφενδόνιζε τέτοιες και τόσες τερατολογίες κόντρα στο οφθαλμοφανές. (Και είχε και μια κάποια, επιπόλαιη έστω μόρφωση, έγραψε και κάποια βιβλία). Αλλά αυτό που βλέπουμε τώρα, τι μετάλλαξη είναι;

Πέραν των άλλων, δηλαδή, υπάρχει και χάσμα αισθητικής. Και η αισθητική και ο τόνος είναι τα πάντα. Βλέπεις τον Τζανακόπουλο στο γυαλί με μάτι σκοτεινό, σταλινοπρεπές και με λόγο που σε κάνει κι αγριεύεσαι. Δυστυχώς, φαίνεται πως δεν μπορούν να κρατηθούν, ούτε καν από ένστικτο πολιτικής επιβίωσης. Συνέχεια, τον τελευταίο καιρό, ιδίως, εκσφενδονίζουν αυτοκτονικούς (πολιτικά) εξωφρενισμούς, όπως ας πούμε ότι ακόμα και για το ναυάγιο στην Πύλο φταίει η Ελλάδα, το Λιμενικό, κυρίως δε ο Μητσοτάκης ο οποίος βέβαια ευθύνεται και για το έγκλημα στην Κω, και για το ότι η Μπόκο Χαράμ έσφαξε προχθές σαράντα πολίτες σε ένα χωριό κάπου στη Νότιο Αφρική. (Ισως έδωσε εντολή μέσω Predator, όπως στο Σουδάν).

Ο άλλος μιλάει για τη Ροδόπη σαν να πρόκειται για ένα κομψό καντόνι της Ελβετίας. Ο έτερος λέει πως ο φράχτης στον Εβρο είναι σαν το Τείχος του Βερολίνου – αν ήταν, βέβαια, θα τον λάτρευαν. Μιλάνε  κόντρα σε κάθε κοινή λογική, κόντρα σε κάθε προφανές, κοινό και εθνικό αίσθημα και αίσθηση, λίγες μέρες μάλιστα πριν από τις εκλογές. Ισως το ζήτημα παραπέμπει σε κάποιο ακατανόητο είδος αυτοκτονικού ιδεασμού, που μπορεί να είναι δυσεξήγητος, αλλά ενδέχεται να σχετίζεται και με μια βαθύτερη διάθεση ηρωικής, αυτοθυσιαστικής ροπής που έχει θρησκευτική καταγωγή και που θα μπορούσαν ίσως να την εξηγήσουνε περαιτέρω κάποιοι ειδικοί από την περιοχή της Σταυρούπολης της Θεσσαλονίκης.

Ακατανόητα πράγματα. Πολλαπλοί, δημόσιοι, πολιτικοί αυτοχειριασμοί που δεν εξηγούνται, πια, με τη λογική αλλά με άλλες διεργασίες μαρτυρικού τύπου, κάτι σαν το σφάξε με πασά μ’ ν’ αγιάσω; Ισως. Από ένα σημείο και πέρα, μετά την ένδον παραίτηση, ακολουθεί η απόφαση του οσιομάρτυρος; Καίγομαι, καίγομαι, ρίχνω κι άλλο λάδι στη φωτιά; Μπορεί, αλλιώς δεν ερμηνεύεται το γεγονός ότι δηλώνουν πράγματα που κάνουν ευθέως πολιτική ζημιά στους ίδιους – εκτός και εάν ζούνε εντελώς έξω από το κοινό ελληνικό, δημόσιο αίσθημα, την Ιστορία και την πραγματικότητα. Εκτός κι αν το εφηβικό πείσμα, ή ο ιδεοκαταναγκασμός υπερέχουν της αυτονόητης επιδίωξης του πολιτικού κέρδους. Ωραία. Αλλά τότε γιατί κάνουν πολιτική; Οποιον δεν του αρέσει η πολιτική, ή δεν την αντέχει πια, δεν κατεβαίνει στις εκλογές, παίρνει μια κατσίκα κι ένα Μάκιντος, ανεβαίνει στο βουνό και γράφει ποιήματα. Είναι μια γόνιμη δραστηριότητα.

Μάλλον πρόκειται για το τέλος μιας εποχής. Μιας αισθητικής. Για το τέλος ενός είδους λόγου ή μη-λόγου. Μιας αντίληψης που αναβίωσε απροσδόκητα λόγω ανώμαλων, συνθηκών, ως ζόμπι, και η επιστροφή στην κανονικότητα, στη σύγχρονη ιλιγγιώδη πραγματικότητα, απέδειξε πως αυτή η αντίληψη ήταν πεθαμένο λικέρ, παλιό μένος και ναφθαλίνη. Πως δεν περνάει πια η μπογιά της. Ψόφησε ο κούρκος, όπως λένε και στον Χολομώντα;