Φρανσουάζ Σαγκάν χωρίς… τέλος

Ενα μυθιστόρημα της γαλλίδας συγγραφέως Φρανσουάζ Σαγκάν κυκλοφόρησε πρόσφατα, δύο δεκαετίες μετά τον θάνατό της. Αν και υπήρξε η σκέψη άλλες συγγραφείς, όπως η Λεϊλά Σλιμανί ή η Αν Μπερέστ, να αναλάβουν την ολοκλήρωσή του, εκδόθηκε τελικά στην ημιτελή μορφή που το άφησε η Σαγκάν. Το «Four Corners of the Heart», όπως είναι ο τίτλος του βιβλίου, βγήκε στα ράφια των βιβλιοπωλείων αυτή την εβδομάδα σε μετάφραση της Σοφί Ρ. Λίους.

Η ιστορία του επικεντρώνεται σε μια νεαρή γυναίκα, τη Μαρί-Λορ, της οποίας ο σύζυγος, Λούντοβιτς, επιστρέφει στο σπίτι τρία χρόνια μετά από ένα καταστροφικό αυτοκινητικό ατύχημα που τον άφησε σε μια εύθραυστη ψυχική και σωματική κατάσταση. Οταν η μητέρα της γυναίκας, Φανί, επισκέπτεται την κόρη της, τόσο ο Λούντοβιτς όσο και ο πατέρας του, Ανρί, την ερωτεύονται. Το χειρόγραφο ανακαλύφτηκε το 2011, επτά χρόνια μετά τον θάνατο της Σαγκάν, από τον γιο της, Ντένις Βέστχοφ, και στο τέλος η ιστορία μένει. Οπως είχε σημειώσει η ίδια η συγγραφέας στο κείμενό της, «ορισμένες παράγραφοι επαναλαμβάνονταν, η πλοκή περιείχε πολλές ασυνέπειες, ορισμένες προτάσεις δεν λειτουργούσαν, λέξεις έλειπαν και το μυθιστόρημα δεν είχε τέλος».

Ο Bέστχοφ αναφέρει πως όταν το χειρόγραφο παραδόθηκε στον γαλλικό εκδοτικό οίκο Editions Plon, «έγινε μια σύντομη συζήτηση για να ζητηθεί από έναν γνωστό συγγραφέα να του δώσει ένα τέλος». Τα ονόματα που προτάθηκαν περιλάμβαναν τις Σλιμανί και Μπερέστ, καθώς και την Αννα Γκαβαλντά, αλλά και τον ίδιο τον Βέστχοφ. Ωστόσο ο ίδιος παραδέχεται πως «δεν θέλησα ποτέ, κυρίως για ηθικούς λόγους, να ολοκληρώσω αυτό το μυθιστόρημα». Συνεχίζοντας σχολίασε πως «έχω πολύ μεγάλο σεβασμό, πολύ μεγάλη εκτίμηση, για τη συγγραφέα του, και το πρόσωπο που το έγραψε, τη μητέρα μου, για να αισθάνομαι αρμόδιος να τροποποιήσω το έργο της, να προσθέσω κάτι σε αυτό».

Η μεγάλη επιτυχία
Η Σαγκάν έγινε γνωστή για το μυθιστόρημά της «Καλημέρα θλίψη», το οποίο έγραψε όταν ήταν μόλις 18 ετών, προκαλώντας αναστάτωση στη γαλλική κοινωνία. Την ιστορία του αφηγείται η 17χρονη Σεσίλ, που κάνει διακοπές στην Κυανή Ακτή με τον χήρο πατέρα της και την καινούργια σύντροφό του. Παρέμεινε το πιο επιτυχημένο έργο της, παρόλο που η συγγραφέας στην καριέρα της έγραψε 20 μυθιστορήματα, τρεις τόμους σύντομων διηγημάτων, εννέα θεατρικά έργα, δύο βιογραφίες και αρκετές συλλογές μη μυθοπλαστικών έργων. Ο γιος της σχολίασε πως όταν ανακάλυψε το χειρόγραφό της «δεν ονειρεύτηκα ούτε στιγμή ότι αυτό το έργο θα μπορούσε μια μέρα να εκδοθεί, πολύ περισσότερο να γίνει αντικείμενο τέτοιας δημόσιας προσοχής», εν μέρει επειδή τα βιβλία της μητέρας του «δεν είχαν πουλήσει σχεδόν καθόλου» νωρίτερα.